İslamiyetin ilk çağlarında İran’da iki ayrı tip camilerin biri Emevi camileri gibi avlu etrafında payeli camiler, diğer Sasani yapılarından alınan tek eyvanlı camilerdir. En eski örnek Hazarın güney doğusunda Damgan’da 760 da yaptırıldığı tahmin edilen Tari Hane avlu etrafında payeli camidir. Bundan 200 yıl sonra 960 da İsfahan’ın doğusunda Nayin Mescid-i Cuması ana hatlarıyla Tarihane’yi andırmakla beraber hafif sivri kemerler yerine tam sivri kemerler, beşik tonoz yerine sivri tonoz gelmiştir. Bütün payeler, duvarlar, kemerler ve mihrabı zengin ştuk süslemelidir. Diğer bir fark olarak minare kıble duvarının sol köşesine camiye bitişik yapılmıştır. Güney İran'da Şiraz'ın 200 km doğusunda Niriz’de değişik planlı başka bir cami 973 tarihli Niriz Mescid’i Cuması’nın eski kısımları büyük kıble eyvanı ile kuzey köşesinde yükselen silindir minareden ibarettir