This study aims to examine the types of representations used in the 9th-grade mathematics textbook and the transitions between these representations. The data source consists of 799 questions taken from the Pre-Assessment, Example, Your Turn, Exercises, and Measurement and Evaluation sections of the textbook, which was prepared according to the Türkiye Century Education Model. The document review method was employed in the study, and a descriptive analysis method was used to analyze the data. According to the findings, the most frequently used representation type was verbal, followed by algebraic and model representations. Furthermore, when the representations were examined according to the sections in which they appeared, it was observed that verbal representations were dominant in all sections; algebraic and model representations were frequently used as supporting representations; and graphical, tabular, and real-life representations were used to a more limited extent. Among the 198 analyzed solved examples, the most common transitions were from verbal to verbal and from verbal to algebraic. These were followed by algebraic to algebraic, algebraic to verbal, model to algebraic, model to verbal, verbal to model, and model to model. However, no transitions were observed from algebraic to tabular, algebraic to real-life, tabular to real-life, graphical to tabular, graphical to model, graphical to real-life, and model to real-life. Given the importance of textbooks as a fundamental resource and of using representations in mathematics education and the role of representations, this study is expected to contribute to the literature by providing insights for curriculum-related units, textbook authors, and educators.
Bu çalışmanın amacı 9. sınıf matematik ders kitabında kullanılan temsiller ve temsiller arası geçiş durumlarını incelemektir. Araştırmanın veri kaynağını Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan 9.sınıf matematik ders kitabında yer alan temaların Ön Değerlendirme (ÖD), Örnek (Ö), Sıra Sizde (SS), Alıştırmalar (A) ve Ölçme ve Değerlendirme (Ö&D) bölümlerinde yer alan 799 soru oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi benimsenmiştir. Verilerin analizi betimsel analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. 9. sınıf matematik ders kitabında yer alan temsil türlerinin temalara göre dağılımına bakıldığında en fazla kullanılan temsil türünün sözel temsil olduğu görülmüştür. Sözel temsili sırasıyla cebirsel temsil ve model temsili izlemiştir. Ayrıca temsiller bulundukları bölüm itibariyle incelendiğinde her bölümde sözel temsil türünün baskın olduğu; cebirsel ve model temsillerin sıklıkla destekleyici olarak yer aldığı; grafik, tablo ve gerçek yaşam temsillerinin ise daha sınırlı oranlarda kullanıldığı görülmüştür. Kitapta yer alan 198 çözümlü örnekteki temsiller arası geçişin büyük çoğunluğu sözelden sözele ve sözelden cebirsele şeklinde gerçekleşmiştir. Bu geçişleri sırasıyla cebirselden cebirsele, cebirselden sözele, modelden cebirsele, modelden sözele, sözelden modele ve modelden modele geçişleri takip etmektedir. Buna karşılık cebirselden tabloya, cebirselden gerçek yaşama, tablodan gerçek yaşama, grafikten tabloya, grafikten modele, grafikten gerçek yaşama ve modelden gerçek yaşama geçiş durumlarına rastlanmamıştır. Ders kitaplarının temel kaynak olması ve matematik eğitiminde temsillerin kullanımının önemi göz önüne alındığında bu çalışmanın ilgili birimlere, kitap yazarlarına ve eğitimcilere destek sağlayarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.