ui̇i̇i̇d Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi 1307-9832 1307-9859 Kenan ÇELİK MORTGAGE-İPOTEKLİ KONUT FİNANSMAN-SİSTEMİ VE BU SİSTEMİN TÜRKİYE’DE UYGULANABİLİRLİĞİ Berberoğlu Murat 05 14 2015 2 0 05 14 2015 Copyright © 2008, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi 2008 Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi

Mortgage sistemi dünyada çok uzun yıllardan beri uygulanmakta olan bir konut finansman sistemidir. Busistemin temelinde bireylerin aylık bütçelerinin 3’te birini aşmayacak kredi taksitleri ile konut sahibi olabilmesiyatmaktadır. Finans kuruluşları için de sistem, elde edilen ipoteğin ikincil piyasada değerlendirilmesivasıtası ile uzun vadeli fonlara daha kolay ulaşma imkânı tanımaktadır. Mortgage kredileri çokçeşitli şekillerde finans kuruluşları tarafından kredi alıcılarına sunulmaktadır. Fakat genel olarak bu kredilerdeğişken faizli ve sabit faizli olmak üzere iki grupta toplanabilir.Bu çalışmada mortgage sisteminin ülkemizde uygulanabilirliği konusunu araştırmak amacıyla bu krediyeolan talep ve talebi etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan anova ve t-testi analizleri sonucundasistemin mevcut piyasa koşullarında uygulanabilirliğinin düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Krediyeolan talebi etkileyen en önemli faktörler ise faiz oranı, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, mevcutev fiyatları düzeyi ve cinsiyet olarak belirlenmiĢtir.

 - AIM, James, FOLLAIN, James R: “Alternative Mortgage Instruments, the Tilt Problem, and Consumer Welfare”, Journal of Fınancıal and Quantıtatıve Analysıs, Vol. 19, NO. 1, March 1984, (113-126). ALBAYRAK, Ali Sait: “Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri”, Asil Yayın Dağıtım, Ankara, 2006. ALGA, Rabia: “Mortgage Sistemi”, http://www.arkitera.com/g2-mortgagesistemi. html?year=&aID=6, 2005, (15.04.2008). ALP, Ali : Modern Konut Finansmanı, SPK., 2. Baskı, Ankara, 2000. BAŞ, Türker: “Anket Nasıl Hazırlanır, Uygulanır, Değerlendirilir”, 4. Baskı, Seçkin, Ankara 2006. BAYRAKTAR, Erdoğan: “İpoteğe Dayalı Konut Finansman Sistemi: Ortaya Çıkabilecek Riskler – İnşaat Sektöründe Beklentiler”, Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği(Tüsiad), Aralık 2005, (1-27). BERBEROĞLU, Murat G., TEKER, Suat : “Konut finansmanı ve Türkiye’ye uygun bir model Önerisi”, İTÜ dergisi, İstanbul, Aralık 2005, (58-68). Capital Dergisi, “25 soruda Yeni Yasa Ne getirecek”, Emlak Dünyası Rehberi- Mortgage eki, Haziran, 2007. ÇOLAK, Ender: “Yeni Konut Finansmanı Sistemi ve Sigorta Sektörü”, SPK semineri, Ankara, Ekim 2007. DUNSKY Robert M. : “The Demand for Mortgage Dept and The Ġncome Tax”, Journal of Housing Research, Fannie Mae Foundation, Volume 8, Issue 2, 1997, (155-199). ENDEROĞLU, Temel: “Mortgage-Ġpoteğe Dayalı Uzun Vadeli- Konut Kredisi”, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Seminer, Ġstanbul, 2001. FABOZZI, Frank J: The Handbook of Mortgage-backed Securities, McGraw-Hill Companies, 6. Baskı, New York. 2006. FABOZZI, Frank, YUEN, David: Managing MBS Portfolios. F.J. Fabozzi Associates, Pennsylvania, 1998. FOLLAIN, James R., DUNSKY Robert M.: “The Demand for Mortgage Dept and The Ġncome Tax”, Journal of Housing Research, Fannie Mae Foundation, Volume 8, Issue 2, 1997, (155-199) GÜLER, Yunus Bahadır: “İpoteğe Dayalı Konut Finansman Sisteminin (Mortgage) Tüketicilerin Konut Talebine Olası Etkileri”, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Finans Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2007. HEGEDUS, Jozsef, TUMANOV, Andrey, ROGOZHĠNA, Natalia SOMOGYĠ, Eszter, STRUYK, Raymond : “Potentıal Effects Of Subsıdy Programmes On Housıng Affordabılıty: The Cases Of Budapest And Moscow”, European Journal of Housing Policy, 4(2), August, 2004, (151–184). HOLMES, Andrew, HORVITZ, Paul: “Mortgage Redlining: Race, Risk, and Demand”, The Journal of Fınance • Vol, XLIX, No. 1 • March 1994 (81-99). JAPPELLI, Tullio, PISTAFERRI, Luigi: “Do people respond to tax incentives? An analysis of the Italian reform of the deductibility of home mortgage interests”, European Economic Review, Science Direct, 17 July 2006, (247–271). JONES, Lawrence D.: “Home Mortgage Debt Financing of Nonhousing Investments”, Journal of Real Estate Finance and Economics, Kluwer Academic Publishers, Vol. 9, 1994, (91-112). KILIÇ, Esma: “Mortgage”, KTO Etüt AraĢtırma Uzman Yrd, 01.02.2005, http://www.kto.org.tr/tr/dergi/dergiyazioku.asp?yno=225&ano=43, (07.04.2008). KLAMAN, Saul B.: “Mortgage Companıes In The Postwar Mortgage Market”, The Journal of Finance, Vol. 12, No. 2 ,May, 1957, (148-158). LEECE, David: “Choice of mortgage instrument, liquidity constraints and the demand for housing debt in the UK”, Applied Economics, Vol.32, 2000, (1121- . LEECE, David: “Ratıonıng, Mortgage Demand And The Impact of Fınancıal Deregulatıon”, Oxford Bulletın of Economıcs and Statıstıcs, 57. 1, 1995, (43-66). LING, David C., MCGILL Gary A.: “Evidence on the Demand for Mortgage Debt by Owner-Occupants”, Journal of Urban Economıcs, 44, 1998, (391-414). MEEN, Geoffrey: “Why do mortgage markets matter?”, Economic Outlook, July 2000, Vol. 24 Issue 4 (12-17). NELLIS, Joseph G., THOM, Rodney: “The Demand for Mortgage Finance in The UK”, Applied Economics, 1983, 15, (521-529). OKSAY, Suna, CEYLANTEPE Tolga, ÖZGÜN, Batuhan: “Dünyada Uygulanan Mortgage Kredi Sigortası Ürünleri ve Türkiye’deki Mevcut Durum”, Kalder dergisi, Ağustos 2005. OKSAY, Suna: "Mortgage ve Türkiye", Türkiye Sigorta ve Reasurans ġirketleri Birliği, Birlik'ten dergisi, Ekim-Aralık 2005, (10-23). ÖZSAN, Onur: “Mortgage Sisteminin Temelleri”, Active Dergisi, Temmuz- Ağustos 2005 (1-7). PASSMORE, Wayne, SHERLUND, Shane M. BURGESS, Gillian: “The Effect of Housing Government-Sponsored Enterprises on Mortgage Rates”, Real Estate Economıcs, V33 3, 2005, (427-463). SAUNDERS, Anthony, CORNETT, Marcia Millon: “Financial Markets and Institutions”, McGraw-Hill Higher Education, New York, 2001. SMITH, Lawrence B.: “A Model of the Canadian Housing and Mortgage Markets”, The Journal of Political Economy, Vol. 77, No. 5., Sep. - Oct. 1969, (795-816). TEKER, Murat Bahadır: “Sermaye Piyasası Araçları Yoluyla Gayrimenkul Finansmanı ve Yatırımı”, SPK., 2. Baskı, Ankara, 2000. TYSON, Eric, BROWN, Ray: Amatörler için Mortgage, çeviren: Tuba Ġzle, Dünya Yayıncılık, Ġstanbul, 2006. YALÇINER, Kürşat: İpotek Karşılığı Menkulleştirilmiş krediler, Gazi Kitapevi, Ankara, 2006. YANIK, Serhat, ŞENEL, Kerem: “Temel Finans Matematiği, Değerleme Yöntemleri, Muhasebe ve Mali Analiz”, Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği(TSPAKB) yayınları, Aralık, 2002.