ui̇i̇i̇d Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi 1307-9832 1307-9859 Kenan ÇELİK 10.18092/ulikidince.586948 NÜFUS ARTIŞI İLE KALKINMA ARASINDAKİ İLİŞKİ: SAHRA-ALTI AFRİKA ÜLKELERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ANALİZ https://orcid.org/0000-0003-0348-0137 Eren Mehmet Vahit KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ 04 08 2020 27 141 158 07 04 2019 03 30 2020 Copyright © 2008, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi 2008 Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi

Günümüzde dünya nüfusu hızlı bir şekilde artmaktadır. Bu artış,bireylerin hayat standartlarını olumsuz etkileyeceği sonucunu oluşturmaktadır. Nüfusunihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde kaynakların artırılamaması, ülkelerin refahdüzeyini düşürmektedir. Gelişmişlik düzeyi düşük olan toplumların çözmesigereken sorunların başında nüfus artışı gelmektedir. Bu çalışmada, Sahra-altıAfrika ülkelerinde nüfus artışı ile kalkınma arasındaki ilişkinin araştırılmasıamaçlanmaktadır. Panel veri analizi yöntemi ile yapılan bu ampirik araştırmaiçin 1990-2017 dönemi verileri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgularagöre, nüfus artışı ile kalkınma arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğutespit edilmiştir. Sahra-altı Afrika ülkelerinde kalkınma için nüfus artışıönemli olduğu gibi nüfus artışı için de kalkınma önemlidir. Politikauygulayıcılar, kalkınma politikalarında nüfus politikalarına da yer vermelidir.

 Nüfus Artışı Kalkınma Sahra-altı Afrika Ülkeleri Afzal, M. (2009). Population Growth and Economic Development in Pakistan. The Open Demography Journal, (2): 1-7. Ahlburg, D. and Cassen, R. (2008). Population and Development. (Eds.Dutt, Amitava K. and Ros, Jaime) International Handbook of Development Economics. Cheltenham, UK: Edward Elgar, pp. 316-327. Akın, M. Ş. (2007). Kalkınma Ekonomisi. Mephisto Yayıncılık: İstanbul. Ali, S.; Ali, A. and Amin, A. (2013). The Impact of Population Growth on Economic Development in Pakistan. Middle-East Journal of Scientific Research, 18(4): 483-491. Altıner, A. Ve Toktaş, Y. (2017). Yükselen Piyasa Ekonomilerinde İnovasyonun Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Panel Veri Analizi. Journal of Current Researches on Business and Economics (JoCReBE), 7(2): 477-496. Ashraf, N. A. (2016). Major Determinants Of Population Growth. International Journal of Human Resource & Industrial Research, 3(4):1-7. Balı, S. (2016). Küresel Finansal/Ekonomik Krizin Sahra Altı Afrika Ve Baltık Ülkeleri’nin Ekonomilerine Etkileri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(45): 687-697. Bektaş, H.; Kayacan, E. ve Uras, Ö. (2015). Türkiye’de Planlı Kalkınma Döneminde İktisadi Büyüme ile Nüfus Artışı İlişkisinin Ekonometrik Analizi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2): 69-77. Berber, M. (2017). İktisadi Büyüme ve Kalkınma. 6. Baskı, Celepler Matbaacılık: Trabzon. Breush, T. S. and Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), pp.239-253. Chang, T.; Chu, Hsiao-P.; Deale, F. W. and Gupta, R. (2014). The Relationship between Population Growth and Economic Growth Over 1870-2013: Evidence from a Bootstrapped Panel-Granger Causality Test. University of Pretoria Department of Economics Working Paper Series, Working Paper: 2014-31. Cincotta, R. P. ve Engelman, R. (1997). Economics and Rapid Change: The Influence of Population Growth. Population Action International. Cruz, M. and Ahmed, S. A. (2018). On The Impact Of Demographic Change On Economic Growth And Poverty. World Development 105: 95–106. Çınar, S. ve Özçalık, M. (2014). Gelişmekte Olan Ülkelerde Mali Sürdürülebilirlik: Panel Veri Analizi. Journal of Yasar University, 9(33): 5597-5622. Dao, M. Q. (2012). Population And Economic Growth In Developing Countries. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 2(1): 6-17. Demena, M. (2005). Population and Development. Lecture Notes, EPHTI. Dumitrescu, Elena-I. and Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in Heterogeneous Panels. Economic Modelling 29, pp.1450-1460. Furuoka, F. (2009). Population Growth and Economic Development: New Empirical Evidence from Thailand. Economics Bulletin, 29(1): 1-14. Göçer, İ. (2013). Ar-Ge Harcamalarının Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Dış Ticaret Dengesi ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, (165): 215:240.Gönel, F. D. (2013). Kalkınma Ekonomisi. 2. Baskı, Efil Yayınevi: Ankara. Graff, M. ve Bremner, J. (2014). A Practical Guide to Population and Development. Population Reference Bureau. Washington, USA. Güneş, Ş. (2005). Türkiye'de Nüfus Artişinin Ekonomik Büyümeyle İlişkisi Üzerine Ekonometrik Bir Analiz, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(3): 123-136. Güney, T. (2017). Population Growth And Sustainable Development In Developed-Developing Countries: An IV(2SLS) Approach. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(4): 1255-1277. Han, E. ve Kaya, A. A. (2012). Kalkınma Ekonomisi. 7. Baskı, Nobel Kitabevi: İstanbul. Kaynak, M. (2011). Kalkınma İktisadı. 4. Baskı. Gazi Kitabevi: Ankara. Kentor, J. (2001). The Long Term Effects of Globalization on Income Inequality, Population Growth, and Economic Development. Social Problems, 48(4): 435-455. Lee, Hyun-H.; Huh, Hyeon-S.; Lee, Young-Y. and Lim, Jae-Y. (2013). Effects of Population Aging on Economic Growth: A Panel Analysis. Seoul Journal of Economics, 26(4): 401-432. Madsen, E. L. (2017). Fostering Strong, Transparent Institutions in Sub-Saharan Africa: The Role of Family Planning. Population Reference Bureau. Washington, USA. Maestas, N.; Mullen, K. J. and Powell, D. (2016). The Effect Of Population Aging On Economic Growth, The Labor Force And Productivity. Nber Working Paper Series, Working Paper 22452. Malthus, T. R. (1789). An Essay on the Principle of Population. https://www.econlib.org/library/Malthus/malPop.html (16.04.2019). Miri, N. and Maddah, M. (2018). The Effect of Age Structure of the Population on Economic Growth in Iran using the ARDL Approach. AIP Conference Proceedings 1978, 200004: 1-6. Nyoni, T. ve Bonga, W. G. (2017). Population Growth in Zimbabwe: A Threat to Economic Development?. Journal of Economics and Finance (DRJ-JEF), 2(6): 29-39.Ouedraogo, A.; Tosun, M. S. and Yang, J. (2018). Fertility and Population Policy, GLO Discussion Paper, No. 163, Global Labor Organization (GLO), Maastricht, https://www.econstor.eu/bitstream/ 10419/173214/1/GLO-DP-0163.pdf (16.04.2019). Özgüven, A. (1988). İktisadi Büyüme İktisadi Kalkınma Sosyal Kalkınma Planlama ve Japon Kalkınması. Filiz Kitabevi: İstanbul. Patierno, K.; Feranil, I. And Reidy, M. (2018). Enhancing Family Planning Equity For Inclusive Economic Growth And Development. Population Reference Bureau. Washington, USA. Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Crosssection Dependence. Journal of Applied Economics, 22(2), pp. 265-312. Pesaran, M. H.; Aman U. and Yamagata, T. (2008). A Bias-Adjusted LM Test of Error Cross-Section Independence. Econometrics Journal 11, pp.105-127. Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. CWPE 0435. Pesaran, M.H. and Yamagata, T. (2008). Testing Slope Homogeneity in Large Panels. Journal of Econometrics, 142: 50-93. Polat, M. A. (2018). Türkiye’de Ekonomik Büyümenin Ve Nüfus Artışının Ekonometrik Modellemesi: Ampirik Bir Çalışma Örneği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1): 205-228. Robinson, R. S. (2016). Population Policy Adoption in Sub-Saharan Africa: An Interplay of Global and Local Forces. Population Horizons, 13(1): 1–9. Smith, R. 2017. Strengthening Global Competitiveness in Sub-Saharan Africa: The Role of Family Planning. Population Reference Bureau. Washington, USA.Taban, S. ve Kar, M. (2016). Kalkınma Ekonomisi. 3. Baskı, Ekin Kitabevi: Bursa. Tartiyus, E. H.; Dauda, M. I.and Peter, A. 2015. Impact of Population Growth on Economic Growth in Nigeria (1980-2010). IOSR Journal Of Humanities And Social Science (IOSR-JHSS), 20(4): 115-123. Tatoğlu, F. Y. (2017). Panel Zaman Serileri Analizi. Beta Yayınları: İstanbul. Telatar, O. M. ve Terzi, H. (2010). Nüfus ve Eğitimin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Üzerine Bir İnceleme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2):197-214. Thuku, G. K.; Paul, G. and Almadi, O. (2013). The Impact Of Population Change On Economic Growth In Kenya. International Journal of Economics and Management Sciences, 2(6): 43-60. Topal, M. H. (2017). Vergi Yapısının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkelerinden Ampirik Bir Kanıt. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(3): 183-206. UNDP. (2018). Human Development Indices and Indicators 2018 Statistical Update”, http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf (06.02.2019). UNDP. Human Development Data (1990-2017). http://hdr.undp.org/en/data (30.01.2019). Valli, V. and Saccone, D. (2011). Economic Development And Population Growth: An Inverted-U Shaped Curve?. Working Paper Series, Working paper No. 05/2011, Università di Torino. World Bank. World Development Database, http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=world-development-indicators (24.04.2019). Yalçınkaya, Ö. ve Aydın, H. İ. (2017). Ekonomik ve Politik Belirsizliğin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri: G-7+BRC Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi (1997-2015). Ege Akademik Bakış, 17(3): 419-430.