Semiyotik Analizle İlgili Lisansüstü Tezlerdeki Eğilimlerin İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, semiyotik analizle ilgili lisansüstü tezlerin eğilimlerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden “Semiyotik Çözümleme, Semiyotik Analiz, Semiyotik İnceleme, Göstergebilimsel Çözümleme, Göstergebilimsel Analiz, Göstergebilimsel İnceleme, Göstergebilimsel Metin Çözümleme” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmış ve dâhil etme-çıkarma kriterleri göz önünde bulundurularak ulaşılan 144 tez incelenmiştir. Betimsel nitelikteki bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine göre tasarlanmıştır. Doküman analizi sonucu elde edilen veriler betimsel içerik analizinden yararlanılarak incelenmiştir. Bu kapsamda tezlerin; hazırlandıkları üniversiteler, enstitüler ve bilim dalları, türleri, yayım yılları, araştırma desenleri, veri analiz yöntemleri, anahtar sözcük tercihleri ve konuları incelenmiştir. İnceleme sonucunda en çok tezin Akdeniz Üniversitesi ve Selçuk Üniversitesi bünyesinde, Sosyal Bilimler Enstitülerinde ve Radyo Televizyon ve Sinema Bilim Dalı’nda hazırlandığı tespit edilmiştir. Tezlerin en çok 2024 yılında hazırlandığı ve büyük bir kısmının yüksek lisans tezi olduğu belirlenmiştir. Tezlerde en çok nitel araştırma modeli tercih edilmiş ve veri analizi yöntemi olarak semiyotik analizden yararlanılmıştır. Anahtar sözcük tercihleri incelendiğinde en çok “göstergebilim” ve “reklam” ile ilgili sözcüklere yer verildiği görülmüştür. Tezler konuları açısından ele alındığında ise yarıya yakınının “dijital içerik ürünlerinin göstergebilimsel çözümlenmesini” konu edindiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Semiyotik analiz , Metin çözümleme , Görsel çözümleme , Lisansüstü tez
Kaynakça
- Aker, H., Ateş, C., & Gençer, M. (2023). Radyo, televizyon ve sinema anabilim dalının göstergebilim ile imtihanı: bibliyometrik bir analiz. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 5(2), 23-43. https://doi.org/10.55055/mekcad.1361863
- Aksan, D. (1982). Türkçe çalışmalarında ve öğretiminde dilbilimin yeri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 30(1-2), 43-49.
- Alkaya, S. & Mutlu Öztürk, H. (2023). Film etkili turizm kapsamında “Zeytin Ağacı” dizisinin göstergebilimsel bir analizi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(1), 467-483.
- Arpa, M., Delibalta, H. & Yılmaz, A. (2019). Çocuk işçiliğini konu alan kamu spotu reklamlarının göstergebilimsel analizi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 116-136.
- Aydemir, M. (2023). Fotoğraf çözümlemesinde göstergebilimsel bakış: Pulitzer ödüllü fotoğraflar üzerine bir analiz. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 597-616. https://doi.org/10.18506/anemon.1226414
- Aykanat, T. (2024). Bir şiiri göstergebilimsel açıdan okumak ya da Şeyhî’nin bir gazelinin semiotik analizi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 991-1008.
- Bahar, M. A. (2010). Şiir eğitiminde şathiye türünden yapıtların kurgusunun ve ikonik göstergelerinin görülmesinde gösterge bilimsel dörtgen'in kullanılması. 24. Ulusal Dilbilim Kurultayı (ss.106-109). Ankara, Türkiye.
- Bahar, M. A. (2011). Cengiz Aytmatov'un Yüz Yüze adlı öyküsünde birey toplum sorunsalı ve dönüşüm eksenleri. 3. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu (ss. 291-300). Ankara, Türkiye.
- Bahar, M. A. & Yüce, K., (2016). Alımlama estetiği ve gösterge bilim açısından Türkçe eğitiminde şiir türünden metinlerden yararlanmaya eleştirel bir yaklaşım. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(5), 993-1010.
- Basmacı, P. (2020). Namusun göstergebilimsel analizi: “Camdaki Kız” örneği. International Journal of Social and Humanities Sciences, 6(2), 23-48.