This study employs a meta-synthesis approach to analyze qualitative research conducted between 2014 and 2025 in Turkey on developing reflective thinking skills in primary school students. The aim is to provide a comprehensive overview of strategies, methods, and outcomes associated with fostering reflective thinking at the primary level. A total of 14 qualitative studies (8 master’s theses, 3 doctoral dissertations, and 3 journal articles) meeting specific inclusion criteria were selected from the National Thesis Center and DergiPark academic databases. Data were analyzed through Noblit and Hare’s metaethnographic synthesis model and categorized under thematic structures. Findings indicate that reflective thinking skills were significantly enhanced through pedagogical approaches such as STEM, creative drama, infographics, open-ended inquiry, comics, and the P4C method. Moreover, these interventions contributed positively to students’ higher-order thinking skills—such as creativity, critical thinking, and problem-solving—alongside improvements in affective outcomes like motivation, interest, and attitude. The use of reflective tools such as student journals, concept maps, and self-assessment forms was found to play a supportive role in deepening the reflective process. Overall, results demonstrate that reflective thinking can be effectively cultivated at the primary school level through structured and interdisciplinary instructional strategies.
Bu çalışmada, 2014–2025 yılları arasında Türkiye’de ilkokul öğrencilerinin yansıtıcı düşünme becerilerine yönelik gerçekleştirilen nitel araştırmalar Metasentez yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın amacı, yansıtıcı düşünme becerisini geliştirmeye yönelik uygulamaları, kullanılan stratejileri ve ortaya çıkan sonuçları sistematik biçimde analiz ederek alana bütüncül bir bakış sunmaktır. Çalışma kapsamına, YÖK Ulusal Tez Merkezi ve DergiPark veri tabanlarından seçilen ve belirlenen ölçütleri karşılayan 14 nitel araştırma (8 yüksek lisans tezi, 3 doktora tezi, 3 makale) dahil edilmiştir. Veriler, Noblit ve Hare’in çeviri sentezi modeli doğrultusunda analiz edilerek tematik yapılar altında sınıflandırılmıştır. Analiz sonucunda, yansıtıcı düşünme becerilerinin özellikle STEM, yaratıcı drama, infografik, açık uçlu sorgulama, çizgi roman ve P4C gibi pedagojik yaklaşımlarla anlamlı düzeyde geliştiği belirlenmiştir. Ayrıca, bu uygulamaların öğrencilerin yaratıcılık, eleştirel düşünme ve problem çözme gibi üst düzey düşünme becerilerinde de olumlu etkiler yarattığı; duyuşsal kazanımlar, tutum ve motivasyon gibi değişkenlerde de gelişim sağladığı ortaya konmuştur. Öğrenci günlükleri, kavram haritaları ve öz değerlendirme formları gibi araçların süreci destekleyici rolü vurgulanmıştır. Bulgular, ilkokul düzeyinde yansıtıcı düşünme becerisinin yapılandırılmış ve disiplinler arası yaklaşımlarla etkili biçimde geliştirilebileceğini göstermektedir.