Bu çalışma, 21. yüzyılın belirleyici teknolojilerinden biri olan yapay zekânın (YZ), görsel üretim çıktıları aracılığıyla Türk kimliğini ve kültürünü temsil etme biçimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, gelişmiş görsel üretim yetenekleriyle öne çıkan üretken YZ modelleri olan ChatGPT ve Gemini oluşturmaktadır. Söz konusu modeller, araştırmanın kapsamı doğrultusunda amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş, modeller tarafından üretilen görsel çıktılar ise nitel içerik çözümlemesine tabi tutulmuştur. Görsel veriler; ‘modern–geleneksel, batılı–doğulu, kentsel–kırsal, muhafazakâr–seküler, milliyetçi–kozmopolit ve kadın–erkek’ gibi kesişen kimlik eksenleri çerçevesinde sistematik olarak kodlanmıştır. Elde edilen bulgular, algoritmaların Türk toplumuna yönelik temsili kalıplarını ve dijital stereotiplerini tematik bir çerçevede eleştirel olarak analiz etmektedir. Araştırma, YZ sistemlerinin Türk toplumsal gerçekliğini çoğulcu ve heterojen yapısından uzaklaştırarak, indirgemeci ikili karşıtlıklar üzerinden yeniden ürettiğini göstermektedir. Analizler sonucunda, Batılı Türk kimliğinin ekonomik refah ve tüketim kültürüyle, Doğulu Türk kimliğinin ise tarihsel ve otantik simgelerle sınırlandırıldığı saptanmıştır. Öte yandan seküler ve muhafazakâr kimliklerin giyim kodları ve mekânsal tercihler üzerinden keskin biçimde ayrıştırıldığı, toplumsal yapının İstanbul merkezli kentsel bir bakış açısıyla daraltılarak sunulduğu görülmektedir. Ayrıca toplumsal cinsiyet rollerinin büyük oranda geleneksel kalıplarla ilişkilendirildiği tespit edilmiştir. Nihayetinde çalışma, YZ sistemlerinin kültürel temsilleri yeniden inşa etme süreçlerini Türkiye örneği üzerinden somutlaştırarak, algoritmik kültür ve temsiliyet tartışmalarına bağlamsal bir perspektif kazandırmaktadır.
This study aims to examine how Artificial Intelligence (AI), one of the defining technologies of the 21st century, represents Turkish identity and culture through its visual generative outputs. The research sample consists of ChatGPT and Gemini, generative AI models prominent for their advanced visual synthesis capabilities. Visual outputs obtained through purposive sampling were systematically analyzed using qualitative content analysis within the framework of intersecting identity axes such as ‘modern–traditional, western–eastern, urban–rural, conservative–secular, nationalist–cosmopolitan, and female–male’. The research results indicate that AI systems reproduce Turkish social reality through reductive binary oppositions, distancing it from its pluralistic and heterogeneous nature. The findings reveal that westernized Turkish identity is confined to economic prosperity and consumer culture, while easternized Turkish identity is limited to historical and authentic symbols. Furthermore, it was observed that secular and conservative identities are sharply segregated through dress codes and spatial preferences, the social structure is narrowed down to an Istanbul-centered urban perspective, and gender roles are largely associated with traditional patterns. Ultimately, this study substantiates the processes by which AI systems reconstruct cultural representations through the case of Türkiye, providing a contextual perspective to the debates on algorithmic culture and representation.