Yeşil Büyümenin Türkiye Ekonomisine Entegrasyonu Üzerine Bir Uygulama

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirlik dengesinde yeşil büyüme stratejilerinin önemini incelemektedir. Araştırma, Türkiye’nin yeşil büyüme performansını OECD ülkeleriyle karşılaştırmayı amaçlamıştır. Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılarak 2008-2012 döneminde yedi girdi ve çıktı değişkeni analiz edilmiş, veriler OECD, Dünya Bankası, IEA ve GGKP’den sağlanmıştır. Sonuçlar, Türkiye'nin Almanya, Fransa, Danimarka ve Finlandiya ile birlikte tam etkin olarak çevresel ve ekonomik performansı optimize ettiğini göstermiştir. Belçika, Kanada, Yunanistan, İtalya ve Birleşik Krallık gibi ülkeler ise fosil yakıt bağımlılığı ve çevresel politika eksiklikleri nedeniyle geride kalmıştır. Türkiye’nin sürekli tam etkinlik skoru, kaynakların verimli kullanıldığını göstermektedir; ancak sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak için yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, enerji yoğunluğunun düşürülmesi ve çevresel teknolojilere öncelik verilmesi gereklidir. Yeşil büyüme, hem çevresel sürdürülebilirliği hem de ekonomik rekabeti güçlendiren stratejik bir yaklaşım olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil büyüme
• çevresel sürdürülebilirlik
• Türkiye
• OECD
• Veri Zarflama Analizi

An Application on the Integration of Green Growth to the Turkish Economy

Öz

This study analyses the importance of green growth strategies in Turkey's balance between economic growth and environmental sustainability. The study aims to compare Turkey's green growth performance with OECD countries. Using Data Envelopment Analysis (DEA), seven input and output variables were analysed for the period 2008-2012 and data were obtained from OECD, World Bank, IEA and GGKP. The results showed that Turkey, together with Germany, France, Denmark and Finland, optimised environmental and economic performance as fully efficient. Countries such as Belgium, Canada, Greece, Italy and the United Kingdom lagged behind due to fossil fuel dependence and lack of environmental policies. Turkey's continuous full efficiency score indicates that resources are used efficiently; however, in order to ensure sustainable development, it is necessary to increase renewable energy investments, reduce energy intensity and prioritise environmental technologies. Green growth is seen as a strategic approach that strengthens both environmental sustainability and economic competitiveness.

Anahtar Kelimeler

• Green growth
• environmental sustainability
• Turkey
• OECD
• Data Envelopment Analysis

Kaynakça

1. Akarsu, G. ve Korucu Gümüşoğlu, N. (2021). Economic Growth: Is it Green or not? An Application on OECD. Ekonomik Yaklaşım, 32(121), 333-353. doi:doi: 10.5455/ey.21000
2. Altıntaş, F. (2022). Analysis of Green Growth Performances of G7 Countries: An Application With Entropy-Based Electre Method. Atlas Journal, 8(46), 2502–2519. doi:https://dx.doi.org/10.31568/atlas.815
3. Aydın, H.ve Nasıroğlu , M. (2020). Avrupa Birliği Üyelik Sürecinde Türkiye’nin Yeşil Büyüme Göstergelerinin Değerlendirilmesi. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13), 1-30.
4. Baş, H. (2021). Green Growth and Green Jobs in Turkey: An Opportunity for Youth Employment in Competitive Markets. H. Y. Dinçer içinde, Financial Strategies in Competitive Markets: Contributions to Finance and Accounting (s. 95–108). doi:https://doi.org/10.1007/978-3-030-68612-3_7
5. Bilgiç C. C. (2021). Green growth as a neoliberal ”assive revolution”: The case of Zambia, London School of Economics and Political Science / Yurtdışı Enstitü, London: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
6. Borowy, I. ve Schmelzer, M. (2017). Introduction: the end of economic growth in long-term perspective. I. Borowy, & M. Schmelzer içinde, History of the Future of Economic Growth: Historical Roots of Current Debates on Sustainable Degrowth (s. 214). Birleşik Krallık: Taylor & Francis.
7. Dağhan, İ., İzmir Kalkınma Ajansı. (2024). https://kalkinmaguncesi.izka.org.tr. Sürdürülebilir Kalkınmanın Boyutları: https://kalkinmaguncesi.izka.org.tr/index.php/2021/02/02/surdurulebilir-kalkinmanin-boyutlari/ adresinden 15.09.2024 tarihinde alındı
8. ESCAP. (2024) Green Growth. www.unescap.org: https://www.unescap.org/our-work/environment-development/sustainability-transitions/green-growth adresinden adresinden15.09.2024 tarihinde alındı.

9. Güzel M. (2024). G8 ülkelerinde yeşil büyüme, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
10. Karabulut, S. (2017). Industrial policy and green growth in a small island economy: The case of Singapore, Ostim Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
11. Karadaş, H.A. (2018). Çevresel Sorunlar Bağlamında Yeşil Büyüme ve Cari Açık İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale: Basılmamış Doktora Tezi.
12. Koçak, D. (2020). Green growth dynamics in OECD countries: an application of grey relational analysis. Grey Systems: Theory and Application, 545-563. doi: https://doi.org/10.1108/GS-01-2020-0016
13. Küçük, G.ve Yüce Dural, B. (2024). Türkiye’nin Avrupa Yeşil Mutabakatına Uyumu Kapsamında Yeşil Ekonomi Performansı: Değerlendirme ve Perspektifler. Sosyoekonomi, 32(60), 445-467. doi:https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2024.02.21
14. Martinez, F., Vazquez-Brust, D., Peattie, K. ve Zokaei, K. (2012). Achieving Greener Growth: A Business Perspective for Proactive Commitment. D. A. Vazquez-Brust, & J. Sarkis içinde, Green Growth: Managing the Transition to a Sustainable Economy; Learning By Doing in East Asia and Europe (s. 331). New York; London: Springer. doi:DOI 10.1007/978-94-007-4417-2
15. Naimoglu, M., Shahbaz, M. ve Lorente, D. (2024). Road map from dirty growth to sustainable green growth in Turkiye: Management of trade and financial processes? Journal of Environmental Management, 367. doi:https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2024.121984.
16. Nasıroğlu M.M. (2020). Avrupa Birliği Üyelik Sürecinde Türkiye’nin Yeşil Büyüme Göstergelerinin Değerlendirilmesi, Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batman: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
17. Özarslan Doğan, B. (2024). Does Inclusive Green Growth in Türkiye Have an Impact on Global Warming? Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 342-358. doi:10.17494/ogusbd.1462323
18. Özaslan, A. (2023). Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 5(1), 98-113. doi:https://doi.org/10.55050/sarad.1183810
19. Özbek, S. (2023). Yeşil Büyümenin Belirleyicileri: Çin Örneği. Uluslararası İktisadi Ve İdari İncelemeler Dergisi, 40, 17-32. doi:https://doi.org/10.18092/ulikidince.1180617
20. Sarıgül, N. (2024). Sürdürülebilirlik, yeşil büyüme ve yeşil finans üzerine yapılan akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Şahin F. (2022). An analysis on the comparison of green growth indices: The case of Turkey and EU countries, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi
22. Tabak O. (2024). OECD ülkelerinde yeşil büyüme ve karbon verimliliği analizi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir: Basılmamış Doktora Tezi.
23. Turunç C. E. (2022). Yeşil büyüme göstergelerinin Avrupa Birliği'ne aday ülkeler açısından incelenmesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
24. Türköz, K. (2023). Türkiye’de Kaynaklara göre Enerji Tüketimi ve Ekonomik Küreselleşme Yeşil Büyümeyi Destekliyor Mu? Son 50 Yıldan Ampirik Bulgular. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 ((Özel Sayı)), 157-170. doi:https://doi.org/10.33206/mjss.1321724
25. UNEP. (2011). Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication. https://sustainabledevelopment.un.org/index.php?page=view&type=400&nr=126&menu=35 adresinden 16.09.2024 tarihinde alındı.
26. Yılmaz, S. (2019). Yeşil Büyüme ve OECD Ülkeleri Üzerine Bir Analiz, Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
27. Yılmaz, V. (2017). Yeşil Büyüme ve Türkiye'de Uygulanabilirliği, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas: Basılmamış Doktora Tezi.
28. Veysikarani, D., & Akdağ, N. (2024). Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler ile Yeşil Gelecek ve Refah Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 79, 207-221. doi:doi:10.51290/dpusbe.1385528
29. World Bank Group (2022). Türkiye Country Climate and Development Report. CCDR Series. Washington, DC: World Bank. http://hdl.handle.net/10986/37521, License: CC BY 3.0 IGO.