VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU

Şerife Özdoğan

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU

Öz

Bu çalışma, vakıf üniversitelerinde görev yapan öğretim elemanlarının hukuki statüsünü ve bu statüden kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevli yargı kolunun belirlenmesi sorununu, 2012–2025 yılları arasında verilen Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ile Danıştay, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları çerçevesinde incelemektedir. Yükseköğretim hizmetinin Anayasa m.130 kapsamında kamu hizmeti niteliği taşıması ve vakıf üniversitelerinin kamu tüzel kişiliği ile donatılmış olması, öğretim elemanlarının statüsünün salt iş hukuku rejimi içinde değerlendirilmesini güçleştirmektedir. Buna karşılık, istihdam ilişkisinin sözleşmeye dayanması ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine yapılan atıflar, özellikle parasal alacak taleplerinde adli yargı lehine yorumlara yol açmıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2012 tarihli kararları, öğretim elemanlarını “idare hukuku kapsamında kamu personeli” olarak nitelendirmiş; sözleşmenin feshini iptal davasına konu edilebilir idari işlem olarak kabul etmiştir.¹ 2014 sonrası dönemde Mahkeme, “uyuşmazlığın kaynağı” ve “parasal talebin idari işleme bağlılığı” ölçütlerini geliştirmiş; 2018–2020 döneminde fonksiyonel ve yetki temelli bir metodoloji benimsemiştir.² 24.11.2025 tarihli E.2025/607, K.2025/691 sayılı karar ile idari sözleşme yaklaşımı haklı fesih senaryolarına kadar genişletilmiş; kıdem tazminatı talebinde dahi idari yargının görevli olduğu kabul edilmiştir.³ Çalışma, yüksek mahkemeler arasındaki metodolojik farklılıkları ortaya koymakta; vakıf üniversitesi öğretim elemanlarının statüsünün klasik kamu görevlisi–işçi ikiliğine indirgenemeyeceğini ve yükseköğretim kamu hizmeti ile kurulan bağın yoğunluğuna göre şekillenen kendine özgü (sui generis) bir nitelik taşıdığını savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makale, bilimsel araştırma ve yayın etiğine tamamen uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmada herhangi bir etik ihlal yapılmamış, tüm kaynaklara doğru atıf yapılmış ve intihal yapılmamıştır. COPE ilkelerine uyulmuştur. Sorumlu Yazar: Şerife Özdoğan Tarih: 03.03.2026 İmza:

Kaynakça

Türkiye Cumhuriyeti Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Resmî Gazete, 17863, 09.11.1982.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu. Resmî Gazete, 17506, 06.11.1981.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 4857 sayılı İş Kanunu. Resmî Gazete, 25134, 10.06.2003.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu. Resmî Gazete, 30221, 25.10.2017.
Resmî Gazete Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2012/178, K.2012/174, 05.11.2012.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2012/189, K.2012/234, 05.11.2012.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2012/190, K.2012/235, 05.11.2012.

Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2012/223, K.2012/282, 24.12.2012.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2014/1053, K.2014/1087, 2014.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2016/154, K.2016/188, 2016.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2016/525, K.2017/15, 2016.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2018/423, K.2018/415, 19.09.2018.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2019/603, K.2019/818, 23.12.2019.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2020/92, K.2020/312, 20.07.2020.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2020/221, K.2020/246, 20.07.2020.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2020/640, K.2020/715, 14.12.2020.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2021/100, K.2021/118, 01.03.2021.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2022/510, K.2022/570, 31.10.2022.
Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2025/607, K.2025/691, 24.11.2025.
Danıştay 8. Daire, E.2014/582, K.2015/940, 14.05.2015.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yükseköğretim kurumlarının disiplin ve statü işlemlerine ilişkin kararlar (2008–2010 dönemi).
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2020/1953, K.2021/6122, 11.03.2021.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2021/4956, K.2021/9341, 20.05.2021.
Anayasa Mahkemesi, E.2007/97, K.2008/153, 03.07.2008.
Anayasa Mahkemesi, E.2014/87, K.2015/112, 04.06.2015.
Anayasa Mahkemesi, B. No: 2014/12151, 17.07.2018.
Anayasa Mahkemesi, E.2020/55, K.2023/228, 28.12.2023.
Akyılmaz, Bahtiyar; Sezginer, Murat; Kaya, Cemil. Türk İdare Hukuku. 15.Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
Duran, Lütfi. İdare Hukuku Ders Notları. İstanbul, 1982.
Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
Gözler, Kemal. İdare Hukuku. Cilt I-II. Bursa: Ekin Yayınevi, 2020.
Gözler, Kemal. İdare Hukuku Dersleri. 3. Baskı. Bursa: Ekin Yayınevi, 2021.
Günday, Metin. İdare Hukuku. 10. Baskı. Ankara: İmaj Yayınevi, 2022.
Özay, İl Han. Günışığında Yönetim. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2017.
Süzek, Sarper. İş Hukuku. 21. Baskı. İstanbul: Beta Yayınları, 2022.
Tan, Turgut. İdare Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi, 2019.
Ulusoy, Ali D.. Yeni Türk İdare Hukuku. 4. Baskı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2021.
Akyılmaz, Bahtiyar. “Kamu Personeli Rejimi ve Sui Generis Statüler.” Ankara Barosu Dergisi 2020/3: 112–140.
Ay, Yunus Anıl. “Vakıf Yükseköğretim Kurumu Personelinin Hukuki Niteliği…” Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8, no. 2 (2022): 277–307.
Göktaş, Seracettin. “Vakıf Üniversiteleri ile Öğretim Elemanları Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği.” Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29, no. 1 (2021): 579–619.
Gözler, Kemal. “Kamu Görevlisi Kavramı ve Anayasal Çerçeve.” Legal Hukuk Dergisi 13, no. 145 (2015): 25–48.
Günday, Metin. “Kamu Hizmeti Kavramı ve Uygulama Alanı.” İdare Hukuku Araştırmaları Dergisi 2018/2: 45–78.
Hekimoğlu, Mehmet Merdan. “Vakıf Üniversiteleri ve Personelinin Hukuki Statüsüne İdare Hukuku Bakımından Genel Bir Bakış.” Uluslararası Final Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi (SOBED) 1, no. 1 (2025): 13–22.
Karademir Çakmak, Sibel. “Yargı Kararları Çerçevesinde Vakıf Üniversitelerinin Hukuki Niteliği ve Öğretim elemanlarının Hukuki Statüsü.” Danıştay Dergisi 157 (2024): 143–198.
Oğuz, Özgür. “Vakıf Üniversitelerinde Çalışan Akademisyenlerin Hukuki Statüsü.” Legal Hukuk Dergisi 21, no. 252 (2023): 4595–4618.
Ulusoy, Ali D.. “İdari Sözleşmeler ve Uyuşmazlık Rejimi.” İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi 2019/1: 65–102.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şerife Özdoğan ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2026

Kabul Tarihi

12 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA89FF38NR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdoğan, Ş. (2026). VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU. Uyuşmazlık Yargısı, 3, 43-90. https://izlik.org/JA89FF38NR

AMA

1.Özdoğan Ş. VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU. Uyuşmazlık Yargısı. 2026;(3):43-90. https://izlik.org/JA89FF38NR

Chicago

Özdoğan, Şerife. 2026. “VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU”. Uyuşmazlık Yargısı, sy 3: 43-90. https://izlik.org/JA89FF38NR.

EndNote

Özdoğan Ş (01 Haziran 2026) VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU. Uyuşmazlık Yargısı 3 43–90.

IEEE

[1]Ş. Özdoğan, “VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU”, Uyuşmazlık Yargısı, sy 3, ss. 43–90, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89FF38NR

ISNAD

Özdoğan, Şerife. “VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU”. Uyuşmazlık Yargısı. 3 (01 Haziran 2026): 43-90. https://izlik.org/JA89FF38NR.

JAMA

1.Özdoğan Ş. VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU. Uyuşmazlık Yargısı. 2026;:43–90.

MLA

Özdoğan, Şerife. “VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU”. Uyuşmazlık Yargısı, sy 3, Haziran 2026, ss. 43-90, https://izlik.org/JA89FF38NR.

Vancouver

1.Şerife Özdoğan. VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE GÖREV YAPAN ÖĞRETİM ELEMANLARININ HUKUKİ STATÜSÜ VE YARGI YOLU SORUNU. Uyuşmazlık Yargısı [Internet]. 01 Haziran 2026;(3):43-90. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89FF38NR