van sağ bil derg Van Sağlık Bilimleri Dergisi 2667-5072 2667-5072 Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Health Care Administration Sağlık Kurumları Yönetimi KRONİK HASTALIK YÖNETİMİNDE TAMAMLAYICI VE ALTERNATİF TEDAVİ KULLANIMI VE HEMŞİRENİN ROLÜ THE US E of COMPLEMENTARY an d ALTERNATIVE TREATMENT in CHRONIC DIS EAS E MANAGEMENT AND THE ROLE of NURS ING Tan Gülden VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ, VAN SAĞLIK YÜKSEKOKULU, HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ 12 15 2018 11 2 21 24 10 14 2018 Copyright © 2018, Van Sağlık Bilimleri Dergisi 2018 Van Sağlık Bilimleri Dergisi

Kronik hastalıklar ülkemizde ve dünyada sıklığ ı giderek artan, morbiditeve mortalite oranları ile bireylerin yaşamını c iddi şekilde etkilemektedir.Kronik hastalıklardaki artışa paralel olarak dünyanın pek çok ülkesinde tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) uygulamalarına eğilim artmıştır. Bilimseliçeriği kanıt lan mamış bu uygulama lar insan sağlığını c iddi şekildeetkileyebilecek olumsuz sonuçlara, hatta ölüme neden olabilmektedir. Bu maka leile kronik hastalığı olan bireylerin kullandıkları TAT yöntemlerini ve etkilerin i, TAT hakkındaki bilgi kaynaklarını belirlemek ve sağlık profesyonellerine bu konuda veri sağlamak amaçlanmıştır

Chronic diseases are increasingly prevalent in our countryand in the world, with morbidityand mortality rates affecting thelives of individuals.The trendtowards complementary and alternativemedicine (CAM) approaches hasincreased with theincrease of chronic diseases in many countries around the World. These unproven scientific practices can leadto negativeconsequences which canseriously affect human health, even cause to death. The purpose of thisarticle is to describe the CAM methods used by individuals with chronicillnesses and its effects, sources of information about CAM and to providedata to health professionals on this issue.

 Kronik hastalıklar tamamlayıcı tedaviler hemşirelik chronic disease complementaru therapies nursing Arnon Z, Steinber ger D, Attias S, Grimber g O, Peter freund I , Schiff E, Keshet Y. Nurses as boundary actors: Promoting integr ative medicine in hospit al wards. Complement Ther Clin Pract. 2018;31:96-103. Barnes PM, Pow ell-Griner E, Mc Fann K, Nahin RL. Compl ement ary and alt ernat ive medicine use among adults: United States 2002. Advan Data. 2004;27:1-19. Bulduklu Y. Hedef kitle bağlamında tamamlayıcı ve alternatif t ıp uy gulamaları. Türk Ar aş Derg. 2015; 37: 607-625. Çakmak S, Nur al N. Kronik hastalıklarda t amaml ayıcı v e alternatif tedavi uy gulamaları. Turk Klin J Int Med Nurs Spec Topics. 2017;3: 57-64. Erkek YZ, Pasinlioğlu T. Doğum ağrısında kullanılan tamaml ayıcı t ed avi yönt eml eri. Anadolu Hemşire Sağ Bil Der g. 2016; 19:71-7 Güven ŞD, Muz G, Efe Ertürk N, Özcan A. Hipertansiyonlu bireylerde tamaml ayıcı ve alter natif tedav i kullanma durumu. Balıkesir Sağ Bil Der g. 2013;2: 160-6. Ilgaz A, Gözüm S. Tamamlay ıcı sağlık yaklaşıml arının güvenil ir kullanımı için sağlık okuryazarlığının önemi. Dokuz Eylül Üniv H emşir e F ak Elektronik Derg. 2016; 9:67-77. Kaya H. Complementary and alternative medicine use in lung cancer patients and its impact on the quality of life. Kafkas J Med Sci. 2015;5: 41-7. Kütmeç Y C, Duru A G, Çetinkaya F, Kapucu S. Kronik obstrüktif akciğer hastalarının tamamlayıcı ve alt ernatif tedavi yöntemi kullanımı. Dokuz Eylül Üniv Hemşire Fak Elektronik Derg. 2017;10:2016-21. Muslu KG, Öztürk C. T amamlayıcı v e alternatif tedaviler ve çocuklar da kullanımı. Çocuk Sağ Hastalık Derg. 2008; 51: 62-7. National center for complementary and Integrativ e Health (NIH). Complementary, alternativ e, or integrativ e health: What ’s in a name? https://nccih.nih.gov /healt h/integr ativ e-healt h, Eriş im Tarihi: 20.04.2018. Özcebe H, Sevenc an F. Çocuklarda t amaml ayıcı ve alternatif tıbbı konu al an ar aştırmal arın değerl endirilmes i. Çocuk Sağ Hastalık Der g. 2009; 52: 183-94. Özçelik G,Toprak D. Why is phytother apy pr eferred? Ankar a Med J. 2015; 15:48-58. Özdemir Ü, Taşçı S. Kronik hast alık larda psikososy al sorunlar ve bakım. Erciyes Üniv Sağ Bil Fak Derg. 2013; 1:57-72. Set T , Avşar Ü. Obezitede tamamlayıcı ve alternatif tıp. Türk Klin J Family Med-Spec Topics. 2015; 6:108-11. Uzel li YD, Sar ı D. Kronik hast alığı ol an hast al ara bakım veren yakınl arının uyku kalitesi ve yorgunluk düz eyl eri arasındaki ilişk inin incel enmes i. Anadolu H emşir e Sağ Bil Der g. 2017;20:90-8. Taşci S. Kültürlerarası hemşirelik ve t amaml ayıc ı-alt ernatif tedavi. Turk Klin J Public Health Nurs- Spec Topics. 2015; 1:34-40. Turan N, Öztürk A, Kaya N. H emşir elikte y eni bir sorumluluk alanı: tamamlayıcı terapi. Maltepe H emşir e Bil Sanat Der g. 2010;3: 93-8. World Health Organizat ion (WHO). Chronic diseases fact sheet . http://www.who.int/mediacentre/ factsheets/fs317/en/. Erişim Tarihi: 28.04.2018.