yade Yalvaç Akademi Dergisi 2548-0820 Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Sürdürülebilir Yapım Sürecinde Mimarın Yapısal Atık Oluşumuna Etkisi Paker Berfin ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Taş Nilüfer ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 12 05 2017 2 1 88 98 08 15 2017 11 28 2017 Copyright © 2016, Yalvaç Akademi Dergisi 2016 Yalvaç Akademi Dergisi

Endüstri devrimi ile başlayan endüstrileşmehareketi özellikle 20. yüzyılın başlarından itibaren hızla ilerlemiş;teknolojik gelişmelerle birlikte çevresel, ekonomik ve sosyal sorunlarartmıştır. Günümüzde hemen her alanda karşımıza çıkan bu olumsuz koşullarinsanlığın geleceğini etkileyecek düzeylere ulaşmıştır. Bu sorunların çözümüneyönelik olarak sürdürülebilirlik kavramı ortaya çıkmış ve dünyanın önemligündem maddeleri arasında yer almaya başlamıştır. Sürdürülebilirlik kavramıhemen her alanda, her sektörde olduğu gibi inşaat sektöründe de önemli birkavram olmuştur. İnşaat sektörünün önemli ölçüde çevresel etkileri mevcuttur.Sosyo-ekonomik yapının gelişmesinde ve yaşam kalitesinin artmasında önemli biretkendir. Sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanmasında sürdürülebilir yapımkonusunda çalışmaların yapılması önemli bir ihtiyaç olarak kabul görmektedir. Sürdürülebilir yapım kriterleri içinde önemlibaşlıklardan biri olan atık yönetimi ve azaltımı ise üzerinde çalışılmasıylatoplumların kalkınması hedeflenmektedir.Tasarım süreci; fizibilite aşaması, tasarımaşaması (konsept proje, uygulama projesi) ve dökümanların hazırlanmasındanoluşmaktadır. Tasarım süreci yapı öncesi, yapı dönemi ve yapı sonrası olandönemleri yakından etkilemektedir. Sürdürülebilir yapı yaşam döngüsü; tasarımve planlama, yapım, kullanım, yıkım ve geri dönüşüm evrelerinden oluşmaktadır.Tasarım aşaması tüm bu sürecin başından sonuna kadar yer almaktadır. Çalışmadatasarım sürecinin; yapım, kullanım, yıkım ve sonrasında yeniden kullanımaşamalarında oluşan yapısal atıklara etkisi incelenecektir.Yapılan literatüraraştırmalarında yapısal atıkların büyük bir bölümünün tasarım sürecindekieksik ve/veya hatalardan kaynaklandığı ortaya çıkmaktadır. Doğru kurgulanan ve işleyen bir tasarımsüreci ile yapım, kullanım ve söküm aşamalarında yapısal atık azaltımını en üstseviyeye taşınabileceği görülmektedir. Çalışmanın amacı: sürdürülebilir binalariçin atık yönetiminin faydalarının önemini vurgulamak, tasarımcının atıkyönetimi ile ilişkisinin önemini irdelemektir. Mimarın tasarım aşamasındasürdürülebilirlik ilkeleri göz önünde bulundurulmasıyla ilgili önlemlerinalınması mal sahibi ve kullanıcısı açısından; sosyal, ekonomik ve ekolojikboyutlarda gelişimine katkı sağlanılması hedeflenmektedir.

 “Sürdürülebilir Yapım” “Yapısal Atık Azaltımı” “Tasarımcının Yapısal Atık Oluşumundaki Rolü” Al-Ansary, M. S., El-Haggar S. M., Taha M. A. (2004). Sustainable Guidelines For Managing Demolition Waste in Egypt. International Rılem Conference On The Use Of Recycled Materials in Buildings and Structures, Barcelona, Spain, 8 – 11 Nowenber, 335-561. Bursa Büyükşehir Belediyesi, (2016). Harfiyat Yönetim Sistemi. Erişim Tarihi:05.11.2016. http://www.bursa.bel.tr/dosyalar//hafriyat_brosuru.pdf Çahantimur, A., (2007). Sürdürülebilir Kentsel Gelişmeye Sosyo-Kültürel Bir Yaklaşım: Bursa Örneği. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, s: 243, İstanbul. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, (2016). Atık Yönetimi Yönetmeliği Taslağı. Erişim Tarihi:07.11.2016. http://www.csb.gov.tr/turkce/index.php. Kayıhan, K., S., (2006). Sürdürülebilir Mimarlığın Yarı Nemli Marmara İkliminde Tasarlanacak Temel Eğitim Binalarında İrdelenmesi Ve Bir Yöntem Önerisi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, s: 292, İstanbul. Sev, A., (2009). Sürdürülebilir Mimarlık. YEM Yayınevi, s.14-53, İstanbul. Ekanayake, L. L.,Ofori, G. (2000). Construction Material Waste Source Evaluation, In: Proceedings of the Second Southern African Conference on Sustainable Development in the Built Environment: Strategies for a Sustainable Built Environment, 23–25 August, Pretoria. Chandrakanthi, M., Hettiaratchi, P., Prado, B., Ruwanpura, J. (2002). Optimization of the waste management for construction projects using simulation. In: Proceedings of the 2002 Winter Simulation Conference, December 8–11, San Diego, California, pp. 1771– 1777. Faniran, O.O., Caban, G. (1998). Minimizing Waste on Construction Project Sites, Engineering Construction and Architectural Management 5 (2), 182–188. Bossink, A.G., Brouwers, H.J.H. 1996. Construction Waste: Quantification and Source Evaluation, Journal of Construction Engineering and Management, ASCE, Vol. 122(1), March 1996, pp.55–60. Coşgun, N., Güler, T., Doğan, B. (2009). Yapısal Atıkların Önlenmesinde/Azaltılmasında Tasarımcının Rolü, Mimarlık Dergisi, Mimarlar Odası Yayınları, Ankara, sayı 348, s: 75-78. Salgın, B., Balanlı, A., ve Taygun G.T. (2015). Yapının Kullanım Sürecinde Oluşacak Yapısal Atıkları Önlemeye/Azaltmaya Yönelik Tasarım Yaklaşımları. Araştırma Makalesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi Kapsamında Hazırlanan Yayın, Sigma J Eng & Nat Sci 6 (1), s.: 79-89. WCED, (1987). WCED Our Common Future. World Commission on Environment and Development Oxford University Press, Oxford.