Geçmişi tarihin en eski dönemlerine kadar uzanan kölelik kurumu İslam hukuku içerisinde de kendisine yer bulmuş, bu doğrultuda bir İslam devleti olan Osmanlı Devleti’nde de varlığını devam ettirmiştir. Kendisinden önceki döneme kıyasla kölelik kurumunun şartlarını önemli oranda iyileştiren İslam hukuku kurallarına Osmanlı Devleti de sadık kalmış, köleliğe geçiş ve kölelikten çıkış da İslam hukukunun öngördüğü şekilde uygulamada hayat bulmuştur. ‘Klasik Dönem Osmanlı Hukuku’nda Köleliğin Sona Erme Yolu Olarak Tedbir’ başlıklı bu çalışmada ilk olarak İslam hukukunda kölelik sebepleri ve köleliğin sona erme yolları hakkında genel bilgiler verildikten sonra tedbir kurumunun ele alınmasına geçilmiştir. Bu doğrultuda İslam hukukunun temel kaynaklarından yararlanılmasının yanı sıra Osmanlı Devleti özelinde ayrıntılı bir çalışma yapabilmek adına bu döneme ait fetva kitaplarından ve kadı sicillerinden geniş ölçüde yararlanılarak tedbir kurumunun niteliği, kuruluşu, çeşitleri, hüküm ve sonuçları ayrı başlıklar altında ele alınarak incelenmiştir. Yapılan incelemeler sırasında kimi yerlerde ortaya çıkan görüş farklılıklarına da yer verilmiş ve bunların bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Böylece Osmanlı hukuk sisteminde tedbir kurumuyla ilgili detaylı bir çalışma ortaya konması hedeflenmektedir.
As can be seen in all ages throughout history, slavery has also taken place in Islamic law and prolonged its existence in the Ottoman Empire as an Islamic state. Unlike its preceding, Islamic law has made significant improvement on the slavery conditions which also Ottoman Empire abided by. So becoming a slave and liberation of slaves has been practised within these laws in the whole state.In these ‘Tadbir, As a Way of Emancipation Of Slaves in the Classical Period Of Ottoman Law’ titled article, before examining the tadbir institution, firstly will be given general information about reasons of becoming a slave and methods of slave liberation. During the study, to make a detailed examination especially about the Ottoman Empire practice, fetwa books and court decisions are also referred extensively apart from the main resources of Islamic law. The institution have ben studied under the topics of feature, establishment, sorts, terms and consequences. It is also tried to carry out a general assessment of the different opinions which have been faced during the study. Eventually, it is aimed to make a detailed study on tadbir in the Ottoman legal system.