Araştırma Makalesi

“Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme

Sayı: 20 27 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

“Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme

Öz

Son yıllarda ChatGPT gibi büyük dil modellerinin hızlı yükselişi, bilgiye erişim ve içerik üretimi süreçlerinde köklü değişimlere yol açmış, diğer yandan bu sistemlere duyulan “güven” kavramını da tartışmalı hale getirmiştir. Yapay zeka sistemlerinin çeşitli uygulama, hizmet ve ürünler aracılığıyla gündelik hayatta artan kullanımı, kullanıcıların yapay zekaya duyduğu güven ve güvensizliğin önemini daha da görünür kılmaktadır. Bu çalışma, kullanıcıların yapay zeka ve özellikle ChatGPT ile kurdukları güven ilişkisinin doğasını, sınırlarını ve bu güvenin nasıl inşa edildiğini anlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kullanıcıların doğal deneyimlerini ve tartışmalarını barındıran Reddit platformundaki ilgili başlıklar altında yer alan kullanıcı yorumları, nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, yapay zeka ve ChatGPT’ye yönelik güven algısıyla ilgili 8 tema ortaya çıkmıştır. Araştırma bulguları, kullanıcıların yapay zekaya yönelik güveninin koşullu, bağlamsal ve süreç odaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Kullanıcılar, yapay zekayı mutlak doğru bilgi kaynağı olarak değil, denetlenmesi, doğrulanması ve yönlendirilmesi gereken bir “yardımcı araç” olarak konumlandırmaktadır. Analiz sonucunda, güvenin sistemin kusursuzluğuna değil, kullanıcının "kontrol etme" ve "doğrulama" kapasitesine bağlı olduğu belirlenmiştir. Özellikle psikolojik destek gibi riskli alanlarda güvensizlik hakimken, verimlilik ve hız gerektiren durumlarda risklere rağmen kullanımın sürdüğü görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, kullanıcıların tüm sorumluluğu yapay zekaya devretmediğini, bunun yerine “güven, ama kontrol et” ilkesini benimseyerek teknolojiyi “pragmatik bir şüphecilikle” hayatlarına entegre ettiklerini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, B. D., Bruyn, L. E., Houde, S., Angelopoulos, P., Iwasa-Madge, K., & McCann, C. (2003). Trust in automated systems. Ministry of National Defence.
  2. Afroogh, S., Akbari, A., Malone, E., Kargar, M., & Alambeigi, H. (2024). Trust in AI: progress, challenges, and future directions. Humanities and Social Sciences Communications, 11, Article 1568.
  3. Appelman, A., & Sundar, S. S. (2016). Measuring message credibility: Construction and validation of an exclusive scale. Journalism & Mass Communication Quarterly, 93(1), 59–79.
  4. Ashoori, M., & Weisz, J. D. (2019). In AI we trust? Factors that influence trustworthiness of AI infused decision making processes.
  5. Bang, Y., Cahyawijaya, S., Lee, N., Dai, W., Su, D., Wilie, B., Lovenia, H., Ji, Z., Yu, T., Chung, W., Do, Q. V., Xu, Y., & Fung, P. (2023). A multitask, multilingual, multimodal evaluation of ChatGPT on reasoning, hallucination, and interactivity. CoRR.
  6. Bao, Y., Cheng, X., de Vreede, T., & de Vreede, G. J. (2021). Investigating the relationship between AI and trust in human AI collaboration. In Proceedings of the Annual Hawaii International Conference on System Sciences (Vol. 2020 January, pp. 607–616). IEEE Computer Society.
  7. Borji, A. (2023). A categorical archive of ChatGPT failures.
  8. Botsman, R. (2017). Who can you trust?: How technology brought us together–and why it could drive us apart. Penguin UK.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

6 Şubat 2026

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Fırat, F. (2026). “Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme. Yeni Medya, 20, 375-393. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1883460
AMA
1.Fırat F. “Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme. Yeni Medya. 2026;(20):375-393. doi:10.55609/yenimedya.1883460
Chicago
Fırat, Feyyaz. 2026. “‘Güven, Ama Kontrol Et’: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme”. Yeni Medya, sy 20: 375-93. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1883460.
EndNote
Fırat F (01 Haziran 2026) “Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme. Yeni Medya 20 375–393.
IEEE
[1]F. Fırat, “‘Güven, Ama Kontrol Et’: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme”, Yeni Medya, sy 20, ss. 375–393, Haz. 2026, doi: 10.55609/yenimedya.1883460.
ISNAD
Fırat, Feyyaz. “‘Güven, Ama Kontrol Et’: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme”. Yeni Medya. 20 (01 Haziran 2026): 375-393. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1883460.
JAMA
1.Fırat F. “Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme. Yeni Medya. 2026;:375–393.
MLA
Fırat, Feyyaz. “‘Güven, Ama Kontrol Et’: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme”. Yeni Medya, sy 20, Haziran 2026, ss. 375-93, doi:10.55609/yenimedya.1883460.
Vancouver
1.Feyyaz Fırat. “Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme. Yeni Medya. 01 Haziran 2026;(20):375-93. doi:10.55609/yenimedya.1883460