yyufbed Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1300-5413 2667-467X Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 10.53433/yyufbed.1809982 Reinforced Concrete Buildings Earthquake Engineering Structural Engineering Betonarme Yapılar Deprem Mühendisliği Yapı Mühendisliği Threshold Evaluation for the Walk-Down Survey Ranking Method in Risky Building Identification and Development of a Software Integration Infrastructure Riskli Yapıların Tespitinde Sokak Tarama Yöntemi Sınır Değerlerinin İrdelenmesi ve Yazılım Entegrasyonu Altyapısının Geliştirilmesi https://orcid.org/0000-0002-5445-2606 Akansel Vesile Hatun ANKARA YILDIRIM BEYAZIT UNIVERSITY, FACULTY OF ENGINEERING AND NATURAL SCIENCES https://orcid.org/0000-0003-3851-3082 Kaya Osman MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0001-9802-2993 Harmandar Ebru MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ 04 29 2026 31 284 308 10 24 2025 02 12 2026 Copyright © 1995, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1995 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

This study investigates the relationship between field data obtained from reinforced concrete (RC) and masonry buildings damaged during past earthquakes and the performance scores calculated using the walk-down survey method defined in the Principles of Risky Buildings Identification (PRBI, 2019). The main objective of the study is to examine empirical threshold values that can be used for earthquake risk prioritization based on performance scores derived from the walk-down survey method. For this purpose, building data sets compiled from the January 24, 2020 Elazığ earthquake and the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes were analyzed by comparing observed damage states with calculated performance scores. The results indicate that the walk-down survey method is effective in identifying buildings with high potential for severe damage, while greater uncertainty is observed for buildings with moderate and slight damage levels. In addition, to support practical implementation, the proposed threshold values were integrated into a geographic information systems (GIS)-based software infrastructure. The study provides a decision-support framework for local authorities by highlighting the strengths and limitations of the walk-down survey method for large-scale earthquake risk prioritization.

Bu çalışmada, geçmiş depremlerde hasar görmüş betonarme (BA) ve yığma binalara ait saha verileri ile Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar (RYTEİE, 2019) kapsamında uygulanan sokak tarama yöntemiyle hesaplanan performans puanları ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, sokak tarama yöntemi ile elde edilen performans puanlarının deprem risk önceliklendirmesinde kullanılabilmesine yönelik ampirik sınır değerlerin belirlenmesidir. Bu kapsamda, 24 Ocak 2020 Elazığ ve 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hasar görmüş binalardan oluşturulan veri setleri kullanılarak performans puanları ile gözlemlenen hasar durumları karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sokak tarama yönteminin özellikle ağır hasar potansiyeli yüksek yapıların öncelikli olarak belirlenmesinde etkili olduğu, orta ve az hasarlı yapı gruplarında ise belirsizliklerin arttığı görülmüştür. Ayrıca, belirlenen sınır değerlerin uygulamada kullanılabilmesini sağlamak amacıyla coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı bir yazılım altyapısına entegrasyon gerçekleştirilmiştir. Çalışma, sokak tarama yönteminin risk önceliklendirme amacıyla kullanımına yönelik güçlü ve sınırlı yönlerini ortaya koyarak, yerel yönetimler için karar destek niteliğinde bir yaklaşım sunmaktadır.

 Deprem Risk Önceliklendirmesi Sokak Tarama Yöntemi Betonarme ve Yığma Binalar RYTEİE Coğrafi Bilgi Sistemleri Earthquake Risk Prioritization Walk-Down Survey Method Reinforced Concrete and Masonry Buildings RYTEİE Geographic Information Systems Muğla Büyükşehir Belediyesi U.N. International Strategy for Risk Reduction. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. Geneva: UNISDR. https://www.unisdr.org/files/43291_sendaiframeworkfordrren.pdf AFAD. (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık- Elbistan Kahramanmaraş (Mw7.7 - Mw7.6) Depremleri Raporu. T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü, Deprem Dairesi Başkanlığı. AFAD. (2025, Ağustos 1). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/ Akansel, V. H., Öğünç, O., Şentümür, E., Baki, M. A., Yakut, A., & Gülkan, P. (2023). Simurg Resilience: Deprem Risk ve Dirençlilik Karar Destek Yazılımı. TGS - Mühendislikte Teknolojik Gelişmeler Sempozyumu. ANKARA: İnşaat Mühendisleri Odası. ArcGis (Version 3.2). (2023). [Computer Software]. Environmental Systems Research Institute (ESRI), Inc. ATC-21. (2002). Rapid Visual Screening of Buildings for Potential Seismic Hazards: A Handbook, FEMA-154. Applied Technology Council. Ceran, H. B. (2010). Seismic vulnerability of masonry structures in Turkey ( Yüksek lisans tezi). Fen Bilimleri Enstitüsü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi. Coskun, O., & Aldemir, A. (2023). Machine learning network suitable for accurate rapid seismic risk estimation of masonry building stocks. Natural Hazards, 115(1), 261-287. https://doi.org/10.1007/s11069-022-05553-y Coskun, O., Aldemir, A., & Sahmaran, M. (2020). Rapid screening method for the determination of seismic vulnerability assessment of RC building stocks. Bulletin of Earthquake Engineering, 18(4), 1401-1416. https://doi.org/10.1007/s10518-019-00751-9 DBYBHY. (2007). Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi. Demiraş, N., Ulucan, M., Demir, T., Bildik, A., Durucan, C., Durucan, A., . . . Alyamaç, K. (2020). 20 Ocak 2020 Mw 6.8 Sivrice Depremi Elazığ Bölgesi Yapısal Hasarlar İnceleme ve Değerlendirme Raporu. Fırat Üniversitesi Yapı ve Beton Uygulama ve Araştırma Merkezi. https://yabem.firat.edu.tr Hassan, A. F., & Sozen, M. A. (1997). Seismic vulnerability assessment of low-rise buildings in regions with infrequent earthquakes. ACI Structural Journal, 94(1), 31-39. İRAP. (2020, Kasım 1). İl Afet Risk Azaltma Planı. Ankara: AFAD. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/Mevzuat/Kilavuzlar/IRAP-KILAVUZ_tum_v7.pdf Işık, E. (2013). Bitlis ili yapı stoğunun birinci kademe (sokak tarama yöntemi ile) değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 17(1), 173-178. https://doi.org/10.19113/sdufbed.55891 Kyoto Protocol. (1997). Kyoto Protocol. -: Kyoto Protocol. https://unfccc.int/kyoto_protocol Okuyucu, D., Savaş, G. K., Gedik, B., Şuşarlıoğlu, M. F., & Kara, T. (2018). Sokaktan tarama yöntemiyle binaların bölgesel deprem risk dağılımının belirlenmesi: Erzurum–Yenişehir örneği. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30(1), 219-231. https://izlik.org/JA58AF75AN Özkaynak, H., & Özbay, A. E. (2018). Seismic vulnarability assessment of reinforced concrete buildings located in Esenler district of İstanbul. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 18(1), 285-294. https://doi.org/10.5578/fmbd.66804 Pujol, S., Bedirhanoglu, I., Donmez, C., Dowgala, D. J., Yıldırım, M. E., Klaboe, K., . . . Sonmez, E. (2024). Quantitative evaluation of the damage to RC buildings caused by the 2023 southeast Turkey earthquake sequence. Earthquake Spectra, 40(1), 505-530. https://doi.org/10.1177/87552930231211208 RYTEİE. (2019). Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslar. Ankara: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü). Sucuoğlu, H., Yazgan, U., & Yakut, A. (2007). A screening procedure for seismic risk assessment in urban building stocks. Earthquake Spectra, 23(2), 441-458. https://doi.org/10.1193/1.2720931 Şahmaran, M., Anıl, Ö., Erberik, M. A., Askan, A., Aldemir, A., Koçkar, K., & Karimzadeh, S. (2021). Binaların Deprem Performansı İncelenmesi Esas Öncelik Belirleme Yöntemi. Ankara: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Proje Raporu. TBDY. (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Ankara: İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). Yakut, A. (2004). Preliminary seismic performance assessment procedure for existing RC buildings. Engineering Structures, 26(10), 1447-1461. https://doi.org/10.1016/j.engstruct.2004.05.011 Yakut, A., Sucuoğlu, H., & Akkar, S. (2012). Seismic risk prioritization of residential buildings in Istanbul. Earthquake Engineering & Structural Dynamics, 41(11), 1533-1547. https://doi.org/10.1002/eqe.2215