Muğla Bal Arısında (Apis mellifera anatoliaca) Amerikan Yavru Çürüklüğü Hastalığına Karşı Direnç Geliştirilmesi
Öz
Bal
arıları, yabani ve kültüre alınmış bitkilerin tozlaşması için önemlidir. Bal
arısı hastalıkları ve zararlıları yaygın kullanılan kimyasallara karşı dirençli
hale gelmiştir. Kovandaki hastalıklara karşı sürekli güvenle antibiyotik
kullanımı akılcı metot değildir. Farklı çalışmalar, bal arılarının hijyenik
davranış gibi genetik olarak belirlenmiş hastalık direnç karakterlerinin
olduğunu göstermiştir. Bu çalışmadaki amacımız Muğla bal arısı (Apis mellifera
anatoliaca) için Amerikan Yavru Çürüklüğü hastalığına genetik olarak direnç
geliştirilmesiydi.
Çalışmada,
Muğla ilinden 200 Muğla arısı (A. m. anatoliaca) kolonisi toplanmıştır.
Koloniler genetik metotlar kullanılarak tanımlanmıştır. 30 mikrosatelit
belirteç kullanılarak yürütülen genetik tanımlama çalışmalarında Türkiye
çapında 18 ilden 250 örnek içinde çalışmada yer alan Muğla arılarının konumu
belirlenmiştir. Koloniler standart Langstroth kovanlarda tutulmuşlardır. Deney
kolonileri standart arıcılık pratik teknikleri kullanılarak yönetilmiştir.
Koloniler her yıl Nisan ayında hijyenik davranış için 2 defa
değerlendirilmişlerdir. Hijyenik davranışı ölçmek için kuluçkayı iğne ile
öldürme tekniği kullanılmıştır. 100 adet kapalı kuluçka gözleri sayılmış (a) bu
gözlerdeki arılar iğne kullanılarak öldürülmüştür. Uygulamanın yapıldığı petek
koloniye verilmiş ve 24 saat sonra temizlenmeden kalan göz sayısı(b) kayıt
edilmiştir. Hijyenik Davranış (HD) balarıları tarafından temizlenmiş ölü
kuluçka sayısının öldürülen kuluçka sayısına bölünmesiyle hesaplanmıştır. HB=
a-b/a x 100
En
az iki ölçümde %95’in üzerinde hijyenik davranış gösteren koloniler damızlık
olarak seçilerek ana arı üretiminde kullanılmıştır. Kız kardeş ana arılar,
kolonilerden şansa bağlı olarak toplanmış erkeklerden 10 µl semen ile yapay
tohumlanmışlardır. Kapatılmış toplum ıslah programı kullanılmıştır.
Çiftleşmedeki
kontrol (yapay tohumlama) ile 3 yıl sonra hijyenik davranış artışı 2012 yılında
%43’e, 2013 yılında %63’e ve 2014 yılında %91.7’e yükselmiştir. Hijyenik
davranış oranı 2012, 2013 ve 2014 arasında önemli derecede farklı çıkmıştır
(P≤0.001). Sürüde hijyenik davranış karakterinin kalıtım derecesi 1. ve 2.
yıllar arasında 0.32, 2.ve 3. yıllar arasında ise 0.77 bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adam, B., (1987). Beekeeping at Buckfast Abbey. Northern Bee Books, Hebden Bridge.
- Arathi H.S., Burns I, Spivak M. (2000). Ethology of Hygienic Behavior in The Honey Bee Apis Mellifera L. (Hymenoptera: Apidae): Behavioral Repertoire of Hygienic Bees. Ethology 106:365–379.
- Boecking O, Drescher W., (1992). The Removal Response of Apis Mellifera L. Colonies to Brood in Wax and Plastic Cells After Artificial And Natural Infestation with Varroa Jacobsoni Oud. And to Freeze-Killed Brood. Exp. Appl. Acarol. 16, 321–329.
- Broodsgaard C.J. Ritter W., Hansen H., (1998). Response of In Vitro Reared Honey Bee Larvae to Various Doses of Paenibacillus Larvae Spores, Apidologie 29, 569–578. Colter D., (2000). An Update on Resistant American Foulbrood disease in Alberta, Alberta Bee News, Sept.2–4.
- Crailsheim, K. and Riessberger-Gallé U., (2001). Honey Bee Age-Dependent Resistance Against American Foulbrood, Apidologie 32, 91–103.
- Cobey, S. W., (2007). Comparison Studies of Instrumentally Inseminated and Naturally Mated Honey Bee Queens and Factors Affecting Their Performance. Apidologie 38 P:390-410.
- Cobey, S. W., (2016). An Introduction to Instrumental Insemination of Honey Bee Queens. Bee World, 93(2), 33-36.
- Çınar, U., (2000). Muğla Yöresi Bal Arısı (Apis Mellifera L.) Populasyonlarında Morfometrik Varyasyonun Belirlenmesi. Ege Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi . Delaney, D. A., Meixner, M. D., Schiff, N. M., & Sheppard, W. S. (2009). Genetic characterization of commercial honey bee (Hymenoptera: Apidae) populations in the United States by using mitochondrial and microsatellite markers. Annals of the Entomological Society of America, 102(4), 666-673.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
4 Nisan 2019
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 11 Sayı: 1