XIX. YÜZYIL SONLARI İLE XX. YÜZYIL BAŞLARINDA BARTIN ve ÇEVRESİNDE GÖRÜLEN KOLERA VE FRENGİ SALGINLARI

Veba, kolera, sıtma, frengi vb. salgınlar tarih boyunca devletlerin sosyal ve ekonomik yapılarına büyük zarar vermiştir. Salgınlar esnasında binlerce kişi öldüğü gibi salgınlar devletler arasındaki ticari ve diplomatik ilişkileri de olumsuz yönde etkilemiştir.Osmanlı Devleti’nin sınırları içinde tarih boyunca başta veba ve cüzzam gibi hastalıklar görülmüş, bu hastalıklardan yüzlerce insan ölmüştür. Amerika’nın keşfinden sonra Avrupa ve Dünya’nın farklı ülkelerine yayılan frengi, XIX. yüzyılda ortaya çıkan kolera Osmanlı şehirlerinde de etkili olmuştur. Devlet bu salgınlarla mücadelede karantinalar ve kordonlar kurarak askeri tedbirler almış; aynı zamanda hastalık görülen yerlere doktor sevk etmiştir. Hastaneler kurmak, taşraya doktor göndermek, hastaların sağlık masraflarını karşılamak gibi tedbirlere de başvurmuştur. Osmanlı döneminde Bartın ve Amasra limanları Karadeniz kıyısında Rusya ve Kafkasya’dan İstanbul’a uzanan deniz yolu üzerinde önemli bir uğrak noktasıydı. Buraya gelen yolcu ve askerler bölgeye birtakım hastalıkları da taşımışlardır. Kırım ve Kafkas muhacirlerinin Karadeniz kıyısındaki şehirlere doğru göçleri yine bölgede salgınların yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada Bartın ve çevresinde XIX. yüzyıl sonları ile XX. yüzyıl başlarında görülen başta kolera ve frengi gibi hastalıklar yanında Osmanlı arşivinden tespit edilen diğer hastalıkların bölgedeki seyri ile ilgili tespitler yapılmıştır.