Research Article

SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ HACI MAHMUD EFENDİ BÖLÜMÜ YAZMALARINDAN BİR MECMÛ‘A-İ EŞ‘ÂR NÜSHASI İNCELEMESİ

Volume: 2 Number: 1 July 31, 2022
  • Mahmut Başaran

SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ HACI MAHMUD EFENDİ BÖLÜMÜ YAZMALARINDAN BİR MECMÛ‘A-İ EŞ‘ÂR NÜSHASI İNCELEMESİ

Öz

Sözlük anlamıyla toplanıp biriktirilmiş, tertip ve tanzim edilmiş şeylerin hepsi, seçilmiş yazılardan meydana getirilen yazma kitap anlamına gelen mecmualar üzerinde yapılan çalışmaların faydalarından biri de klasik Türk edebiyatının kuytu köşelerinde kalan şiir ve şairleri gün yüzüne çıkarıp araştırmacıların dikkatine sunmaktır. Bu mecmuaları tertip eden kişinin halkın sosyal – siyasal durumundan, ekonomik refahından, inandığı dinden uzak durması düşünülemez. Nasıl ki bir şair etkilendiği herhangi bir şey için bir şiir yazıyorsa mürettip de kendi duygularının tercümanı olan şiirden etkilenip mecmuasında ona yer vermek isteyecektir. Bu da dönemin edebiyat açısından zevk ve anlayışını, dil ve özelliklerini gözler önüne sermektedir. Bu bağlamda düşünüldüğünde mecmualar edebiyat tarihimizin her yönüyle incelenmesinde önemli katkılar sağlayacak kaynaklardır. Bu çalışmanın amacı da Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi Yazmaları, Numara 5211’de kayıtlı Mecmû‘a-i Eş‘âr adlı şiir mecmuasını tanıtmaktır. Mürettibi belli olmayan bu şiir mecmuası 49 varaktan oluşmakta ve içerisinde 13 farklı nazım şekli, 5 farklı nazım türü bulunmaktadır. Çalışmada mecmuanın dış özellikleri, muhteva, dil ve yazım özellikleri; mecmuada yer alan şairler, şairlerin kullandıkları nazım şekilleri/türleri ve sayısı; mecmuada bulunan şiirlerde kullanılan vezinler ve sayısı incelenerek mecmuanın tanıtımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. AKKUŞ, Metin, “Nef‘î”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 32, İstanbul 2006, s. 523-523.
  2. AYDEMİR, Yaşar, Metin Neşrinde Mecmuaların Rolü ve Karşılaşılan Problemler, Turkish Studies, Volume: 2/3, Ankara 2007, s. 123-132.
  3. BAŞARAN, Mahmut, Mecmû‘a-i Eş‘âr, Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi Yazmaları, Numara 5211 (İnceleme - Karşılaştırmalı Metin), Karabük 2021.
  4. BAŞARAN, Mahmut, " Mecmû‘a-i Eş‘âr (Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi Bölümü, 5211)", Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mecmu-a-i-es-ar-suleymaniye-kutuphanesi-haci-mahmud-efendi-bolumu-5211. [Erişim Tarihi: 27 Temmuz 2022].
  5. BİLKAN, Ali Fuat, Nâbî Dîvânı, Akçağ Yay. c. 1-2, Ankara 2011.
  6. DEVELİOĞLU, Ferit, Osmanlıca – Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi Yay., Ankara 2013.
  7. DİKMEN, Hamit, “Seyyid Vehbî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c. 37, İstanbul 2009, s. 74-75.
  8. DİKMEN, Hamit, Seyyid Vehbî ve Divanının Karşılaştırmalı Metni, Ankara 1991.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Language Studies , Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Authors

Mahmut Başaran This is me
0000-0003-2739-6255
Türkiye

Publication Date

July 31, 2022

Submission Date

April 8, 2022

Acceptance Date

April 26, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 2 Number: 1

APA
Başaran, M. (2022). SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ HACI MAHMUD EFENDİ BÖLÜMÜ YAZMALARINDAN BİR MECMÛ‘A-İ EŞ‘ÂR NÜSHASI İNCELEMESİ. Avrasya Beşeri Bilim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 138-167. https://izlik.org/JA67UZ64EM