TR
EN
Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması
Abstract
Dünya üzerinde iklim değişiklikleri, insanlık için en önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Bu değişimlerin yol açtığı doğal afetler, yıkım, kaynakların tükenmesi ve iklimsel nedenlerle artan sağlık problemleri gibi pek çok sorunun yanı sıra, ekonomik ve sosyal etkiler de gözlemlenmektedir. İklim değişikliği, küresel ve yerel olarak farklı etkiler gösterir ve yüzey sıcaklıkları da dahil olmak üzere birçok önemli parametreyi etkiler. Bu nedenle, yüzey sıcaklığı gibi önemli parametrelerin zaman içinde nasıl değiştiğini anlamak, iklim değişikliği ile mücadelede önemli bir adımdır. Bu çalışmada 1985 ile 2023 yılları arasındaki Antalya ilimize ait günlük kara yüzey sıcaklıkları NOAA(National Oceanic and Atmospheric Administration) üzerinden elde edilerek, aylık ortalama bazında çalışma yapılmıştır. ARIMA(Autoregressive Integrated Moving Average) yöntemiyle yapılan bu çalışmada önümüzdeki 120 aya ait tahminde bulunulmuştur. ARIMA ile oluşturulan model de eğitim hata oranı MSE(Mean Square Error) ile 1.01 olarak hesaplanmıştır. Eğitilen model sonrası yapılan tahminde kara yüzey sıcaklık değerlerinin 1985 - 2023 yıllarına ait aylık ortalama değerlere yakın kalacağı tahmin edilmiştir.
Keywords
References
- Anonim. (2023, 02 09). Fahrenheit - Kelvin Dönüştürme. Fahrenheit - Kelvin Dönüştürme: https://www.metric-conversions.org/en/sicaklik/ fahrenheit-kelvin.htm adresinden alındı
- Cavanaugh, J. E. (2019). he Akaike information criterion: Background, derivation, properties, application, interpretation, and refinements. Wiley Interdisciplinary Reviews: Computational Statistics, e1460.
- Demir, İ., Kılıç, G., & Coşkun, M. (2008). Türkiye ve bölgesi için PRECIS bölgesel iklim modeli çalışmaları. İklim Değişikliği ve Çevre.
- Durre I., M. J. (2010). Comprehensive automated quality assurance of daily surface observations. Journal of Applied Meteorology and Climatology, 1615-1633.
- Durre, I. M. (2008). Strategies for evaluating quality assurance procedures. Journal of Applied Meteorology and Climatology, 1785–1791.
- Kaynar, O., & Taştan, S. (2009). Zaman Serileri Tahmininde ARIMAMLP Melez Modeli. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 141-149.
- Menne, M. I. (2012). n overview of the Global Historical Climatology Network-Daily Database. Journal of Atmospheric and Oceanic Technology, 897-910.
- Sevinç, A., & Kaya, B. (2021). Derin Öğrenme Yöntemleri ile Sıcaklık Tahmini: Diyarbakır İli Örneği. Journal of Computer Science, 217-225.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 22, 2023
Submission Date
March 6, 2023
Acceptance Date
March 13, 2023
Published in Issue
Year 2023 Volume: 18 Number: 67
APA
Külahci, C., & Aslan, Z. (2023). Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 18(67), 81-90. https://izlik.org/JA74YG77TK
AMA
1.Külahci C, Aslan Z. Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması. ABMYO Dergisi. 2023;18(67):81-90. https://izlik.org/JA74YG77TK
Chicago
Külahci, Cemberk, and Zafer Aslan. 2023. “Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi Ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 18 (67): 81-90. https://izlik.org/JA74YG77TK.
EndNote
Külahci C, Aslan Z (July 1, 2023) Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 18 67 81–90.
IEEE
[1]C. Külahci and Z. Aslan, “Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması”, ABMYO Dergisi, vol. 18, no. 67, pp. 81–90, July 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA74YG77TK
ISNAD
Külahci, Cemberk - Aslan, Zafer. “Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi Ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 18/67 (July 1, 2023): 81-90. https://izlik.org/JA74YG77TK.
JAMA
1.Külahci C, Aslan Z. Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması. ABMYO Dergisi. 2023;18:81–90.
MLA
Külahci, Cemberk, and Zafer Aslan. “Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi Ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, vol. 18, no. 67, July 2023, pp. 81-90, https://izlik.org/JA74YG77TK.
Vancouver
1.Cemberk Külahci, Zafer Aslan. Kara Yüzey Sıcaklığının ARIMA Yöntemiyle Modellenmesi ve Gelecek Tahmini: Antalya Uygulaması. ABMYO Dergisi [Internet]. 2023 Jul. 1;18(67):81-90. Available from: https://izlik.org/JA74YG77TK