RUSÇA KUR’AN ÇEVİRİLERİNİN TANITIMI VE ÇEVİRİBİLİM AÇISINDAN İNCELENMESİ -I (ARAPÇADAN RUSÇAYA YAPILAN KUR’AN ÇEVİRİLERİ)

Öz

İnsanlığa Son Çağrı olan Kur’an-ı Kerim’in gerek Doğu’da ve gerekse Batı’da birçok dile çevrildiğine tanık oluyoruz. Bu çeviriler içinde en eski olanları Farsça Kur’an-ı Kerim çevirileridir. İslam ve Kur’an ile ilgili Rusça çalışmalara gelince; yapılan araştırmalara göre İslam diniyle ilgili ilk çalışmalar XI. yüzyılda kaleme alınmıştır. Rus dilinde Kur’an hakkındaki ilk çalışmalar ise sonradan Rusya imparatoru olan çareviç İoanna ve Petro için meşhur İoannikiy Golyatovskiy (ö.1688) tarafından kaleme alınmıştır. Bilindiği üzere Rus halkının Kur’an çevirisiyle tanışması XVII. asrın sonlarına doğru gerçekleşmiştir. Fakat bu mealler Arapçadan olmayıp, Avrupa dillerindeki Kur’an çevirileri esas alınarak meydana getirilmiştir. Bu çeviriler eksik olmakla birlikte kendi döneminin ihtiyaçlarını karşılayabilmiştir. Arapça aslından Rusçaya kazandırılan ilk mealler ise Boguslavskiy (ö.1893) ve Sablukov (ö.1880) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada Arapçadan Rusçaya yapılan Kur’an mealleri incelenmiştir. Araştırma esnasında, gerektiği durumlarda, örnekler verilmiştir; Rus dilinde daha iyi bir meal yazılması için hangi kriterlere dikkat edilmesi gerektiğini konu edinerek bazı teklifler sunulmuştur. Çalışmanın sonuç kısmında ise ulaşılan veriler değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Rusça Kur’an Çevirileri, Meal, Çeviribilim, Anlam değişmesi.

Investigation in terms of introduction and translation studies of Russian Qur’an translations - I (Qur’an translations which made by Arabic language into Russian language)

Abstract

Last Call for humanity from the God was Holy Quran which was translate in many languages in the East and in the West. The oldest translation of Holy Quran was into Persian language. When we will research the studies of the Islam and Quran in the Russian language we will see that the first studies about Islamic religion has been written XI century. But in Russian language the first studies about Quran starts later in 1688 by İoannikiy Golyatovskiy for İoanna and Peter the Great. As it is known the Russian people get familiar with Quran at the end of XVII century. But all the translations werent made from only the Arabic language but also it has been formed from Quran translations which were in European languages. These Quran translations were supplied for the people who wanted to understand Quran but these had some problems. The first meanings of the Quran from Arabic language was translated by Boguslavsky (1893) and Sablukov (1880). In this study we tried to examine these meanings of Quran which was translated into Russian language directly from Arabic language. During our research we gave examples where it has been necessary; and we presents same proposals in order how to write better meaning of Quran in the Russian language. At the result part of our study we evaluated the data which has been reached.

Keywords

• The Qur’an Translations in the Russian Language, the Meanings of the Qur’an, Translation Studies, Semantic Change.