TÜRKİYE’DE TOPRAK ETÜT-HARİTALAMA ÇALIŞMALARI ve HARVEY OAKES

Toprak türlerinin tasnifi, tanınması ve haritalanması amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar, ülkemiz için oldukça yeni sayılır. Bu çalışmalardan en kayda değer olanı Amerika Birleşik Devletleri International Cartoraphie Association (ICA)/Uluslar arası Kartografya Teşkilatı ile yapılan işbirliği neticesinde Toprak Uzmanı Harvey Oakes tarafından gerçekleştirilmiştir. Harvey Oakes, Ziraat Vekâleti (Tarım Bakanlığı) tarafından topraklarımızın tetkik ve haritasını yapmak, bu çalışmalara devam edecek elemanları yetiştirmek üzere ülkemize davet edilmiştir. Oakes, ülke düzeyinde ilk geniş çaplı toprak etütlerini 1952–1954 yılları arasında tamamlamıştır. Çalışmayı, ülkenin doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine bizzat gezerek yapmıştır. Arazi çalışmalarının ardından 1954 yılında 1/800000 ölçekli Türkiye Umumi Toprak Haritası yayınlanmıştır. Bu çalışmaya kadar yapılan toprak haritalama çalışmaları ya mevzi kalmış çalışmalardır ya da kapsamlı çalışmalar niteliğinde değildir. Bunlar; Giesecke, Polynov, Rosov, Asaf Irmak ve Kerim Çağların çalışmalarıdır. Oakes ve diğer çalışmalar büyük ölçüde eskimiş ve geçerliliğini yitirmiştir. Buna rağmen Türkiye topraklarının bir bütün olarak modern yöntemlerle etüt ve haritalama çalışmaları hala tamamlanamamış, Oakes‟in eseri gibi rehber nitelikli eserler ortaya konamamıştır. Duyulan eksiklik ve değişen bilimsel yaklaşımlar, Türkiye topraklarının etüt ve haritalama çalışmalarının yenilenmesini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda konu tarihsel bir yöntemle ele alınmış, süreç irdelenmiş ve içinde bulunulan durum ortaya konulmaya çalışılmıştır.