Gebelerde Sosyal Zekâ Düzeyi ile Anksiyete ve Depresyon Arasındaki İlişki

Abstract

Amaç: Sosyal zekâ, insan ilişkilerinde başarıyı belirleyen önemli bir yetenektir. Bu çalışmanın amacı, gebelerde sosyal zekâ düzeyinin anksiyete ve depresyon ile ilişkisini belirleyerek anksiyete ve depresyonu önlemeye katkı sağlamaktır. Yöntemler: Kesitsel çalışma, 01.12.2024–01.06.2025 tarihleri arasında Ankara’da yürütüldü. Çalışmaya, aile sağlığı merkezine başvuran, ≥19 yaşında, iletişim sorunu olmayan, 2. trimesterde (14–26 hafta) olan, gönüllü 165 gebe dahil edildi. İletişim kurmaya engel durumu olanlar çalışma dışı bırakıldı. Bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra, veriler 84 maddelik bir anket (sosyodemografik sorular, Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği, Beck Anksiyete ve Depresyon Envanterlerini içeren) ile yüz yüze toplandı. Veriler IBM SPSS 27.0 programı ile analiz edildi. Kolmogorov-Smirnov, Ki-kare, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri, Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Ölçekler için Cronbach alfa katsayıları hesaplandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,2±5,2 yıl idi. Sosyal Zekâ Ölçeği toplam puan ortalaması 76,91±8,84, Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalaması 11,58±9,13 ve Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 9,26±7,09 olarak bulundu. Katılımcıların %17,0'sinde anksiyete, %24,8'inde depresyon belirtileri yüksek düzeyde, %98,8'inde ise sosyal zekâ puanı ≥60 idi. Sosyal farkındalık ve sosyal zekâ toplam puanları eğitim düzeyi arttıkça yükselirken, sosyal bilgi süreci puanı geliri giderinden fazla olanlarda daha yüksekti. Sigara kullananlarda Beck anksiyete ve Beck depresyon ölçeği puanları daha yüksekti. Doğum ve çocuk sayısı ile sosyal farkındalık arasında negatif ilişki saptandı. Şiddetli anksiyetesi olanlarda sosyal beceri puanı daha düşük bulundu (P<,05). Sosyal beceri, sosyal farkındalık ve toplam sosyal zekâ puanları, Beck anksiyete puanlarıyla negatif korelasyon gösterdi (P<,05); Beck depresyon puanlarıyla ise anlamlı bir ilişki bulunmadı (P>,05). Sonuç: Bu çalışmada, gebelerde sosyal zekâ düzeyi orta–yüksek, anksiyete düzeyi hafif yüksek ve depresyon düzeyi düşük bulunmuştur. Artan anksiyete ile sosyal zekâ, sosyal beceri ve sosyal farkındalık düzeylerinin azaldığı; eğitim ve gelir düzeyinin sosyal zekâ ile olumlu ilişkili olduğu; sigara kullanımının daha yüksek anksiyete ve depresyon ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Doğum ve çocuk sayısı arttıkça sosyal farkındalığın, şiddetli anksiyetede sosyal becerinin azaldığı saptanmıştır. Sosyal zekâyı geliştiren uygulamalar gebelerde anksiyetenin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Keywords

• Gebelik
• sosyal zekâ
• anksiyete
• depresyon

Supporting Institution

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Ethical Statement

Çalışma için Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim Araştırma Hastanesi’nden 26.06.2024 tarih ve 103 sayılı etik kurul onayı ve Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nden 06.09.2024 tarih ve 253216836 sayılı araştırma izni alınmıştır.

The Relationship Between Social Intelligence Level and Anxiety and Depression in Pregnant Women

Abstract

Objective: Social intelligence is an important ability determining success in human relationships. this study aimed to contribute to preventing anxiety and depression by determining the relationship between pregnant women’s social intelligence levels and anxiety and depression. Methods: Cross-sectional study was conducted 01.12.2024- 01.06.2025. Study included 165 volunteer pregnant women, aged ≥19 years, in their second trimester (14–26 weeks), without communication difficulties, presented to a family health center in Ankara. Women with conditions preventing communication were excluded. After obtaining informed consent form, data were collected face-to-face using an 84-item questionnaire (comprising sociodemographic questions, Tromso Social Intelligence Scale, Beck Anxiety and Depression Inventories). Data were analyzed using IBM SPSS Statistics version 27.0. Kolmogorov-Smirnov; chi-square, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis tests, Spearman correlation analysis were used. Cronbach’s alpha coefficients were calculated for scales. Results: Mean age of participants was 29.2±5.2 years. Mean total Social Intelligence Scale score was 76.91±8.84, mean Beck Anxiety Inventory score was 11.58±9.13, mean Beck Depression Inventory score was 9.26±7.09. High levels of anxiety symptoms were found in 17.0% of participants, high levels of depression symptoms in 24.8%, a social intelligence score ≥60 in 98.8%. Social awareness and total social intelligence scores increased with education level, while social information processing scores were higher among those with income exceeded their expenses. Beck anxiety and depression scores were higher among smokers. A negative relationship was found between number of births/children and social awareness. Social skill scores were lower among women with severe anxiety (P<.05). Social skill, social awareness, and total social intelligence scores were negatively correlated with Beck anxiety scores (P<.05), and no significant relationship was found with Beck depression scores (P>.05). Conclusion: In this study, pregnant women's social intelligence level was moderate-to-high, anxiety level was mildly elevated, and depression level was low. As anxiety increased, social intelligence, social skill, and social awareness decreased; education and income level were positively associated with social intelligence; smoking was associated with higher anxiety and depression. Social awareness decreased as number of births and children increased, social skill decreased in women with severe anxiety. Interventions that enhance social intelligence may contribute to reducing anxiety in pregnant women.

Keywords

• Pregnancy
• social intelligence
• anxiety
• depression

Supporting Institution

The authors declared that they received no financial support for this study.

Ethical Statement

For this study, ethical committee approval was obtained from Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital of Health Sciences University on 26.06.2024 with number 103, and research permission was obtained from Ankara Provincial Health Directorate on 06.09.2024 with number 253216836.

References

1. 1. Goleman D. Social Intelligence: The New Science of Human Relationships. New York, NY: Bantam Books; 2006.
2. 2. Doğan T, Çetin B. Tromso sosyal zekâ ölçeği Türkçe formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Educ Sci Theory Pract. 2009;7(1):241-268.
3. 3. Bai Q, Cui Z, Hou R, Wang J. The mediating effect of social intelligence in the association between social anxiety and mental health among Chinese nursing students. Sci Rep. 2024;14(1):27208.
4. 4. Dağlar ÖŞ, Hotun Şahin N. Bilinçli farkındalık (mindfulness) ve perinatal ruh sağlığı: bir sistematik derleme. SBÜ Hemşirelik Derg. 2021;3(3):175-182.
5. 5. Sel G, Barut A, Solak S, et al. Gebelerde anksiyeteye etkisi bulunan faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Derg. 2019;28(5):334-339.
6. 6. Yar D, Yılmaz M. Gebelik ve postpartum dönemde kadın ruh sağlığı: derleme çalışması. Adnan Menderes Üniv Sağlık Bil Fak Derg. 2021;5(1):93-100.
7. 7. Jiang M, Zheng H, Bao Z, Wu Z, Zheng X, Feng Y. Joint developmental trajectories of perinatal depression and anxiety and their predictors: a longitudinal study. Healthcare (Basel). 2025;13(11):1251.
8. 8. Can KC, Tatlı SZ, Özgüven HD. Gebelikte ve doğum sonrası dönemde depresyon. Turkiye Klinikleri Psychiatry-Special Topics. 2021;14(6):64-74.

9. 9. Zaman FK, Özkan N, Toprak D. Gebelikte depresyon ve anksiyete artar mı? Konuralp Med J. 2018;10(1):20-25.
10. 10. Değirmenci F, Ambarcioğlu Kısaçam KP, Vefikuluçay Yılmaz D. Effects of nonpharmacological interventions on stress, anxiety, and depression of pregnant women: a systematic review and network meta-analysis. Worldviews Evid Based Nurs. 2025;22(3):e70034.
11. 11. Rondung E, Massoudi P, Nieminen K, et al. Identification of depression and anxiety during pregnancy: a systematic review and meta-analysis of test accuracy. Acta Obstet Gynecol Scand. 2024;103(3):423-436.
12. 12. Li X, Laplante DP, Paquin V, Lafortune S, Elgbeili G, King S. Effectiveness of cognitive behavioral therapy for perinatal maternal depression, anxiety and stress: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Psychol Rev. 2022;92:102129.
13. 13. Aziz HA, Yahya HDB, Ang WW, Lau Y. Global prevalence of depression, anxiety, and stress symptoms in different trimesters of pregnancy: a meta-analysis and meta-regression. J Psychiatr Res. 2025;181:528-546.
14. 14. Öztürk N, Aydın N. Anne ruh sağlığının önemi. Marmara Üniv Kadın Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Derg. 2018;1(2):29-36.
15. 15. Mefrouche ML, Siegmann EM, Böhme S, Berking M, Kornhuber J. The effect of digital mindfulness interventions on depressive, anxiety, and stress symptoms in pregnant women: a systematic review and meta-analysis. Eur J Investig Health Psychol Educ. 2023;13(9):1694-1706.
16. 16. Azañedo CM, Sastre S, Artola T, Alvarado JM, Jiménez-Blanco A. Social intelligence and psychological distress: subjective and psychological well-being as mediators. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(21):7785.
17. 17. Ulusoy M, Şahin NH, Erkmen H. Beck Anxiety Inventory: psychometric properties. J Cogn Psychother. 1998;12(2):163-172.
18. 18. Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliği, güvenirliği. Turk Psikol Derg. 1989;7(23):3-13.
19. 19. Çolak B, Ongun F, Aras ÖS, Demirkol ME. Gebelik ve doğum sonrası depresyon. Çukurova Tıp Öğrenci Derg. 2022;1(2):43-49.
20. 20. Özdemir N. Sağlık çalışanlarında sosyal zekâ, benlik saygısı ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki ve etkileyen faktörler. J Psychiatr Nurs. 2021;12(1):18-28.
21. 21. Janaki S, Prabakar S. Examining socioeconomic factors influencing maternal health in pregnancy. J Hum Behav Soc Environ. 2025;35(4):469-487.
22. 22. Míguez MC, Queiro Y, Posse CM, Val A. The connection between stress and women's smoking during the perinatal period: a systematic review. Brain Sci. 2025;15(1):13.
23. 23. Fluharty M, Taylor AE, Grabski M, Munafò MR. The association of cigarette smoking with depression and anxiety: a systematic review. Nicotine Tob Res. 2017;19(1):3-13.
24. 24. Pınar S. Perinatal depresyon prevalansı, risk faktörleri, aile sağlığına etkisi, ekonomik maliyeti ve tedavi yöntemleri: literatür derlemesi. Muş Alparslan Univ Sağlık Bil Derg. 2022;2(1):31-41.
25. 25. Remes O, Mendes JF, Templeton P. Biological, psychological, and social determinants of depression: a review of recent literature. Brain Sci. 2021;11(12):1633.
26. 26. Eakley R, Lyndon A. Disparities in screening and treatment patterns for depression and anxiety during pregnancy: an integrative review. J Midwifery Womens Health. 2024;69(6):847-862.
27. 27. Bina R, Uka A, Costa R, Tuval-Mashiach R. Seeking help for perinatal depression and anxiety: a systematic review of systematic reviews from an interdependent perspective. J Public Health (Oxf). 2024;46(4):506-536.
28. 28.Waqas A, Nadeem M, Rahman A. Exploring heterogeneity in perinatal depression: a comprehensive review. BMC Psychiatry. 2023;23(1):643.
29. 29. Fang Y, Luo J, Boele M, Windhorst D, Van Grieken A, Raat H. Parent, child, and situational factors associated with parenting stress: a systematic review. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33(6):1687-1705.
30. 30. Huang J, Xu L, Xu Z, et al. The relationship among pregnancy-related anxiety, perceived social support, family function and resilience in Chinese pregnant women: a structural equation modeling analysis. BMC Womens Health. 2022;22(1):546.
31. 31. Tilahune A, Peng W, Adams J, Sibbritt D. Social support and prenatal mental health problems: a systematic review and meta-analysis. Eur Psychiatry. 2022;65(S1):S105.
32. 32. Battulga B, Benjamin MR, Chen H, Bat-Enkh E. The impact of social support and pregnancy on subjective well-being: a systematic review. Front Psychol. 2021;12:710858.
33. 33. Kowalska J. The level of stress and anxiety in pregnant women depending on social support and physical activity. J Clin Med. 2023;12(9):3143.
34. 34. Al-Mutawtah M, Campbell E, Kubis HP, Erjavec M. Women's experiences of social support during pregnancy: a qualitative systematic review. BMC Pregnancy Childbirth. 2023;23:782.
35. 35. Liu H, Boyatzis RE. Focusing on resilience and renewal from stress: the role of emotional and social intelligence competencies. Front Psychol. 2021;12:685829.
36. 36. Duran E, Arslan C, Traş Z. Sosyal medya bağımlılığının duygu yönetme becerisi ve sosyal zekâ açısından incelenmesi. Turk Eğit Bil Derg. 2025;23(3):3241-3259.
37. 37. Yeşil S, Mavi Y. Sosyal zekâ: geçmişten bugüne kavramsal bir inceleme. Kahramanmaraş Sütçü İmam Univ Sos Bil Derg. 2024;21(1):358-372.
38. 38. Al-Abri K, Edge D, Armitage CJ. Prevalence and correlates of perinatal depression. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2023;58(11):1581-1590.
39. 39. Kupferberg A, Hasler G. The social cost of depression: investigating the impact of impaired social emotion regulation, social cognition, and interpersonal behavior on social functioning. J Affect Disord Rep. 2023;14:100631.