Research Article

Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi

Volume: 11 Number: 4 October 28, 2023
EN TR

Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi

Abstract

Okuma ve anlama becerilerinin geliştirilmesinde uygulanan stratejiler; ilkokul çağındaki çocukların okuma alışkanlığı geliştirmelerini, metni ilgiyle okumalarını, daha akıcı okumalarını ve derinlemesine anlamalarını destekleyebilir. Bu araştırmada sınıf öğretmenlerimizin ders planlama sürecinde, okuma öncesinde, metin tanıtımında, okuma esnasında, okuma sonrasında faydalanabilecekleri stratejilere yönelik bilişsel farkındalık becerilerini kendilerince değerlendirebilecekleri kullanışlı, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ortaya koymak amaçlanmıştır. Ölçek geliştirme süreci eş örneklemle gerçekleştirilmiştir. Öncelikle 23.05.2023-7.06.2023 tarihleri arasında İstanbul’un Anadolu yakasında görevli 884 sınıf öğretmeninin ölçeğe verdiği yanıtlarla açımlayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra 09.06.2023-17.06.2023 tarihleri aralığında İstanbul’un Avrupa yakasında görevli 884 sınıf öğretmeninden toplanan verilerle doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Toplamda 1768 öğretmen ölçek geliştirme sürecine katılmışlardır. Çalışmada okuma öncesi, esnası ve sonrası ölçümler ayı ayrı yapılmıştır. Yapılan üç ölçümde de SPSS 25 ve AMOS 24 istatistik programları ile veri analizi yapılmıştır. 1. Ölçüm Okuma öncesi temasında olup 3 faktörü (ders planlama, metne alışma ve metin tanıtımı) kapsamış ve toplam varyansın % 57,329’unu açıklamıştır. Ders planlama faktörü 5 maddeden, metne alışma faktörü 3 maddeden ve metin tanıtımı faktörü 8 maddeden oluşmuştur. 2. Ölçüm okuma esnası temasında olup 3 faktör (derinleşme, bilinmeyen kelimeler ve kavrama) içermiş ve toplam varyansın % 58,572’sini açıklamıştır. Derinleşme faktörü 7 maddeden, bilinmeyen kelimeler faktörü 8 maddeden ve kavrama faktörü 6 maddeden oluşmuştur. 3. Ölçüm okuma sonrası temasında olup 2 faktörden (metnin tartışılması ve metnin değerlendirilmesi) oluşmuştur. 3. Ölçüm toplam varyansın % 71,261’ini açıklamıştır. Metnin tartışılması faktörü 4 maddeyi ve metnin değerlendirilmesi faktörü 3 maddeyi içermiştir. Cronbach's Alpha güvenirlik katsayıları incelendiğinde; Okuma öncesi temalı 1. ölçümün güvenirlik katsayısının ,895; okuma esnası temalı 2. ölçümün güvenirlik katsayısının ,932 ve okuma sonrası temalı 3. ölçüm için güvenirlik katsayısının ,868 olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırma kapsamında geliştirilen bu ölçeğin güvenilir olduğu ortaya koyulmuştur.

Keywords

References

  1. Akyol, H. (2017). Türkçe ı̇lk okuma yazma öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
  2. Baştuğ, M., & Keskin, H. K. (2013). Ergenlik dönemi okuma tutumu ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması. Turkish Studies İnternational Periodical For the Languages, Literature and History of Turkihs or Turkic, 8(4), 295-311.
  3. Burkins, J. M., & Croft, M. M. (2010). Preventing misguided reading: new strategies for guided reading teachers. International Reading Association.
  4. Büyüköztürk, Ş. (2009). Veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yön¬temleri. Ankara: Pegem Akademi.
  6. Castillo, C. (2022). Six emotional stages of organisational change: Conceptualisation and scale develop¬ment. Economics & Sociology, 15(1), 253-267.
  7. Cattell, R. B. (1978). A check on the theory of fluid and crystallized intelligence with description of new subtest designs. Journal of Educational Measurement, 15 (3), 139-164.
  8. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. Psychology press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

October 27, 2023

Publication Date

October 28, 2023

Submission Date

August 11, 2023

Acceptance Date

October 27, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 11 Number: 4

APA
Sözen, N. (2023). Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(4), 1037-1055. https://doi.org/10.16916/aded.1341706
AMA
1.Sözen N. Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi. Lisans. 2023;11(4):1037-1055. doi:10.16916/aded.1341706
Chicago
Sözen, Nurhüda. 2023. “Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 11 (4): 1037-55. https://doi.org/10.16916/aded.1341706.
EndNote
Sözen N (October 1, 2023) Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 11 4 1037–1055.
IEEE
[1]N. Sözen, “Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi”, Lisans, vol. 11, no. 4, pp. 1037–1055, Oct. 2023, doi: 10.16916/aded.1341706.
ISNAD
Sözen, Nurhüda. “Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 11/4 (October 1, 2023): 1037-1055. https://doi.org/10.16916/aded.1341706.
JAMA
1.Sözen N. Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi. Lisans. 2023;11:1037–1055.
MLA
Sözen, Nurhüda. “Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 11, no. 4, Oct. 2023, pp. 1037-55, doi:10.16916/aded.1341706.
Vancouver
1.Nurhüda Sözen. Sınıf İkliminde Okuma Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Bilişsel Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi. Lisans. 2023 Oct. 1;11(4):1037-55. doi:10.16916/aded.1341706