Research Article

Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri

Volume: 13 Number: 3 July 24, 2025
EN TR

Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri

Abstract

Bu araştırmada Türkçe öğretmenlerinin eleştirel okuma öğretimine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden nitel betimleyici tasarım kullanılmış; veriler, görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkiye’de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün eğitim kurumlarında görev yapmakta olan 56 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiş; “içerik analizi” tekniği ile incelenmiştir. Araştırmada katılımcıların görüşleri, gerekçeleri doğrultusunda kategorilendirilmiş; oluşturulan kategoriler ve kategorilerin içerdiği kodlar belirlenerek tablolar oluşturulmuştur. Bulgular, katılımcıların eleştirel bir okurda bulunması gereken özellikler konusunda genel bir farkındalığa sahip olduklarını göstermektedir. Katılımcılar; Türkçe öğretim programı ile programı destekleyici kaynakların öğrencilere eleştirel okuma becerilerini kazandırmada yetersiz kaldığını, öğrencilerin Türkçe derslerinde eleştirel okuma becerilerini edinemediklerini, derslerinde eleştirel okumaya yönelik ek etkinlik yapmaya çalıştıklarını gerekçeleriyle açıklamış ve eleştirel okuma öğretiminin gerçekleşebilmesi neler yapılması gerektiğiyle ilgili önerilerde bulunmuşlardır.

Keywords

References

  1. Adalı, O. (2010). Etkileşimli ve eleştirel okuma teknikleri. İstanbul: Toroslu Kitaplığı.
  2. Akkuş, M. (2014). PISA, TIMSS VE PIRLS sonuçlarının değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Aktaş Çam, B. (2015). Türkiye’de eleştirel okuma kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesi. Akademik Araştırmalar Dergisi, 17(67), 217-232.
  4. Aktaş, E. (2021). Eleştirel okuma becerisi bakımından 2019 Türkçe dersi öğretim programının (1-8. sınıflar) değerlendirilmesi. Ö. K. Aydemir, İ. N. Uysal ve F. Öztürk (Ed.), Prof. Dr. H. Ömer Karpuz’a armağan Türkçeye saygı içinde (ss. 37-56). Konya: Palet Yayınları.
  5. Akyol, A. (2011). 2005 ilköğretim ikinci kademe Türkçe öğretim programında eleştirel okuma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
  6. Alyılmaz, C. (2010). Türkçe öğretiminin sorunları. Journal of Turkish Studies, 5(3), 728-749. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.1629
  7. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A Taxonomy for learning, teaching and assessing: A Revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives: Complete edition. New York: Longman.
  8. Archila, P. A., Ortiz, T. B. ve Mejía, T. (2024). Beyond the passive absorption of ınformation: engaging students in the critical reading of scientific articles. Science & Education, 1-35.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 24, 2025

Submission Date

January 22, 2025

Acceptance Date

April 27, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Akin, L., Tutkun, Ö. F., Gür Erdoğan, D., Boztaş, Z., & Karabacak, K. (2025). Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(3), 511-537. https://doi.org/10.16916/aded.1623774
AMA
1.Akin L, Tutkun ÖF, Gür Erdoğan D, Boztaş Z, Karabacak K. Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri. Lisans. 2025;13(3):511-537. doi:10.16916/aded.1623774
Chicago
Akin, Leyla, Ömer Faruk Tutkun, Duygu Gür Erdoğan, Zekeriya Boztaş, and Kerim Karabacak. 2025. “Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (3): 511-37. https://doi.org/10.16916/aded.1623774.
EndNote
Akin L, Tutkun ÖF, Gür Erdoğan D, Boztaş Z, Karabacak K (July 1, 2025) Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 3 511–537.
IEEE
[1]L. Akin, Ö. F. Tutkun, D. Gür Erdoğan, Z. Boztaş, and K. Karabacak, “Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri”, Lisans, vol. 13, no. 3, pp. 511–537, July 2025, doi: 10.16916/aded.1623774.
ISNAD
Akin, Leyla - Tutkun, Ömer Faruk - Gür Erdoğan, Duygu - Boztaş, Zekeriya - Karabacak, Kerim. “Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/3 (July 1, 2025): 511-537. https://doi.org/10.16916/aded.1623774.
JAMA
1.Akin L, Tutkun ÖF, Gür Erdoğan D, Boztaş Z, Karabacak K. Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri. Lisans. 2025;13:511–537.
MLA
Akin, Leyla, et al. “Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 13, no. 3, July 2025, pp. 511-37, doi:10.16916/aded.1623774.
Vancouver
1.Leyla Akin, Ömer Faruk Tutkun, Duygu Gür Erdoğan, Zekeriya Boztaş, Kerim Karabacak. Türkçe Öğretmenlerinin Eleştirel Okuma Öğretimine Yönelik Görüşleri. Lisans. 2025 Jul. 1;13(3):511-37. doi:10.16916/aded.1623774