Research Article

Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi

Volume: 13 Number: 3 July 24, 2025
EN TR

Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi

Abstract

Tarım işçisi aileler, ekonomik gerekçeler nedeniyle tarım sektöründe çalışan ve geçimlerini bu alandan sağlayan bireylerden oluşmaktadır. Yılın belli dönemlerinde aileleri ile birlikte tarımsal üretimde çalıştıklarından bu ailelerin çocukları ekonomik ve fiziki şartlar altında erken çocukluk döneminden itibaren sözlü ve yazılı dille ilgili bazı yetersizliklere sahip olabilirler. Risk altında olan tarım işçisi ailelerin çocukları okula başladıklarında mevsimsel çalışma ve hareketlilik gibi durumlar nedeniyle okula düzenli olarak devam edememektedirler. Bu durum öğrenme kayıplarına neden olabileceğinden okuma ve yazma becerilerinin izlenmesi gerekmektedir. Eğitimde fırsat eşitliği ilkesinden hareketle öncelikle durum tespiti ve ihtiyaç analizinin yapılması önem taşıdığından bu araştırmada mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan ailelerin çocuklarının okuma ve yazma hızlarının, hatalarının ve okuma düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda “1. Çocukların bir dakikada doğru okuma hızları nedir?, 2. Çocukların bir dakikada yazma hızları nedir?, 3. Çocukların sesli okuma düzeyleri nedir?, 4. Çocukların okuma hataları nelerdir?, 5. Çocukların yazma hataları nelerdir?” sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma betimsel tarama yöntemine dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Ordu iline mevsimlik tarım (fındık) işçisi olarak gelen ailelerin ilkokul düzeyindeki çocukları oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde ilkokul düzeyine uygun birer hikâye türü okuma ve kopyalama metni çocuklar ile birebir ve yüz yüze olacak şekilde uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler ile birlikte okuma ve yazma hatalarına yönelik kontrol listeleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların okuma ve yazma hızlarının akranlarına göre düşük olduğu, sesli okuma düzeylerinde büyük çoğunluğunun desteğe ihtiyacı olduğu ve okuma sürecinde en çok hece atladıkları ve yazma sürecinde yazılarını hatalı yerleştirdikleri tespit edilmiştir. Bu durumdan hareketle mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının okuma ve yazma sürecinde desteğe ihtiyaçları olduğundan bazı öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Ağyar, E. ve Atış, M. (2022). Mevsimlik tarım işçiliğinde çocukların maruz kaldığı riskler ve hak ihlalleri. Türk Kamu Yönetimi Dergisi, 3(2). 187-193.
  2. Aktürkoğlu, B. (2025). İlk okuma-yazma öğretiminde sözcük tanımayı desteklemenin doğru okumaya ve okuma hızına etkisi. Eğitim ve Bilim, 50(221). 75-94. DOI: 10.15390/EB.2024.13304.
  3. Aküzüm, C., Yavaş, T., Tan, Ç. ve Uçar, M. B. (2015). İlköğretim kurumu öğrencilerinin devamsızlık ve okul terki nedenleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 167-192. DOI: 10.12780/uusbd.03923.
  4. Akyol, H. (2020).Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Pegem.
  5. Akyol, H., Yıldırım, K., Ateş, S., Çetinkaya, Ç., & Rasinski, T.M. (2014). Okumayı değerlendirme, öğretmenler için kolay ve pratik bir yol. Ankara: Pegem Akademi.
  6. Avcı, F. ve Ekici, T. (2023). Mevsimlik tarım işçisi çocuklar: Okul devamsızlıkları ve öğrenme kayıpları üzerine bir durum çalışması. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(5), 757-773. DOI:10.5281/zenodo.8024572.
  7. Avşar Tuncay, A. (2021). Okuma güçlüğü yaşayan ilkokul öğrencilerinin okuma hatalarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 119-134. DOI: 10.38015/sbyy.871718.
  8. Başar, M. ve Alkan, G. (2020). Disgrafili öğrencilerin yazma hatalarının incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 371-388.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 24, 2025

Submission Date

March 18, 2025

Acceptance Date

July 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 13 Number: 3

APA
Yekeler Gökmen, A. D., & Altunbay, M. (2025). Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(3), 672-689. https://doi.org/10.16916/aded.1660628
AMA
1.Yekeler Gökmen AD, Altunbay M. Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13(3):672-689. doi:10.16916/aded.1660628
Chicago
Yekeler Gökmen, Ayşe Dilek, and Müzeyyen Altunbay. 2025. “Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma Ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 (3): 672-89. https://doi.org/10.16916/aded.1660628.
EndNote
Yekeler Gökmen AD, Altunbay M (July 1, 2025) Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13 3 672–689.
IEEE
[1]A. D. Yekeler Gökmen and M. Altunbay, “Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi”, Lisans, vol. 13, no. 3, pp. 672–689, July 2025, doi: 10.16916/aded.1660628.
ISNAD
Yekeler Gökmen, Ayşe Dilek - Altunbay, Müzeyyen. “Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma Ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 13/3 (July 1, 2025): 672-689. https://doi.org/10.16916/aded.1660628.
JAMA
1.Yekeler Gökmen AD, Altunbay M. Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi. Lisans. 2025;13:672–689.
MLA
Yekeler Gökmen, Ayşe Dilek, and Müzeyyen Altunbay. “Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma Ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 13, no. 3, July 2025, pp. 672-89, doi:10.16916/aded.1660628.
Vancouver
1.Ayşe Dilek Yekeler Gökmen, Müzeyyen Altunbay. Mevsimlik Tarım İşçisi Ailelerin Çocuklarının Okuma ve Yazma Becerilerinin İncelenmesi. Lisans. 2025 Jul. 1;13(3):672-89. doi:10.16916/aded.1660628