Şiirler İçeren Okuma Uygulamalarının İlkokul 3. Sınıf Öğrencilerinin Akıcı Okuma, Okuduğunu Anlama ve Okuma Tutumlarına Etkisi

Year 2026, Volume: 14 Issue: 1 , 127 - 145 , 30.01.2026

Begüm Beliz Cenik Avşaroğlu , Mustafa Ulusoy

https://doi.org/10.16916/aded.1792930

https://izlik.org/JA42XD57EN

Abstract

Bu deneysel araştırmanın amacı şiirler içeren okuma uygulamalarının 3. sınıf okuma açısından endişe düzeyi öğrencilerin akıcı okuma becerilerine, okuduğunu anlama becerilerine ve okuma tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmaya katılan öğrenciler belirlenirken Boşluk Tamamlama Testi kullanılmıştır. Testin sonucuna göre belirlenen 43 öğrenci bu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulama sürecine Şiirler İçeren Akıcılığı Geliştirme Çalışmaları (ŞAGÇ) adı verilmiştir ve 2022-2023 yılı 2. döneminde 8 hafta olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin okuma tutumlarında anlamlı düzeyde bir artış ve anlama becerilerinde gelişme gözlenmiştir. Ayrıca çalışmanın öğrencilerin akıcı okuma becerilerine olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Şiir , akıcı okuma , okuma tutumu , okuduğunu anlama , ilkokul

Ethical Statement

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönetmeliği”ne uygun davranılmış olup, etik dışı herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın etik kurul izni Gazi Üniveristesi'nden alınmıştır (Doküman nu: E.632991)

The Impact of Reading Instructions with Poems on Reading Fluency, Reading Comprehension, and Reading Attitudes of Third Grade Students

https://izlik.org/JA42XD57EN

Abstract

The aim of this experimental study is to investigate the impact of reading instructions involving poems on reading fluency skills, reading comprehension skills, and reading attitude of third grade primary school students with a certain level of frustration. The Cloze Test was used to identify the students who participated in this study. Based on the results of this test, 43 students were selected to form the research group. The implementation process of the research was named Instructions with Poems for Reading Fluency (IPRF) and was carried out in 8 weeks during the second term of the 2022-2023 academic year. The research results indicated a significant increase in students’ reading attitudes, reading comprehension, and fluency skills.

Keywords

Poem , reading fluency , attitude towards reading , reading comprehension , primary school

Ethical Statement

The present study complied with “Regulation on Scientific Research and Publication Ethics for Higher Education Institutions”, and no unethical practices were engaged in. This research received ethics committee approval from Gazi University (Document No:E.632991).

References

• Abrams, M. H., & Harpham, G. G. (2015). A glossary of literary terms (11th ed.). Cengage Learning.
• Akkaya, N. (2011). İlköğretim 8. sınıf Türkçe dersinde okuduğunu anlama stratejilerini kullanmanın, tutuma etkileri. Milli Eğitim Dergisi, 41(191), 68-77.
• Akyol, H. (2020a). Programa Uygun Türkçe öğretim yöntemleri (10. baskı). Pegem.
• Akyol, H. (2020b). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi (18. baskı). Pegem.
• Akyol, M., & Baştuğ, M. (2015). Yapılandırılmış akıcı okuma yönteminin üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ile okuduğunu anlama becerilerine etkisi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 125-141.
• Akyol, H., & Kodan, H. (2016). Okuma güçlüğü olan bir öğrencinin okuma güçlüğünün giderilmesine yönelik bir uygulama: Akıcı okuma stratejilerinin kullanımı. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 35(2), 7-21.
• Akyol, H., & Sever, E. (2019). Reading and writing disability and an action research: A sample from second grade. Hacettepe University Journal of Education, 34(3), 685-707.
• Akyol, H., Yıldırım, K., Ateş, S., Çetinkaya, Ç., & Rasinski, T.V. (2014). Okumayı değerlendirme: Öğretmenler için kolay ve pratik bir yol. Pagem.
• Al Jaffal, F. M. (2014). The effect of repeated reading strategy on oral reading fluency of a fourth grade student with reading difficultıes [Master thesis, United Arab Emirates University]. https://scholarworks.uaeu.ac.ae/cgi/viewcontent.cgi?article=1008andcontext=all_theses
• Andrews, J. A. (1988). Poetry: Tool of the classroom magician. Young Children, 43, 17-24.
• Antika, R. (2016). Poetry in EFL Classroom. TELL-US Journal, 2(2), 20-35. https://doi.org/10.22202/tus.2016.v2i2.1335
• Arık, F. H. (2021). Okuma gelişim programının okuma güçlüğü üzerindeki etkisi: Biçimlendirici deneme araştırması (Tez No. 697201) [Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Aşıkcan, M. (2019). Üçüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması (Tez No. 548502) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Ankara Üniversitesi Tömer Dil Dergisi, 58, 171-174.
• Avcı, S. (2021). İlkokul Türkçe 3 ders kitabı. Gizem.
• Babacan, K. (2020). Okuyucu tiyatrosunun ilköğretim 4. Sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerine etkisi (Tez No. 636326) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Balıkçı, Ö. S. (2020). Okumayı geliştirme programının (OGEP) özel öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin okuma becerileri ve motivasyonları üzerindeki etkililiği (Tez No. 640013) [Doktora tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Baştuğ, M. (2022). Akıcı okumayı geliştirme kavramlar, uygulamalar, değerlendirmeler (3. baskı). Pegem.
• Begeny, J. C., & Martens, B.K. (2006). Assisting low-performing readers with a group based reading fluency intervention. School Psychology Review, 35(1), 91-10.
• Bulut, S. (2016). Tekrarlı okuma çalışmalarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin sesli ve sessiz okuma akıcılığını geliştirmeye etkisi (Tez No. 429463) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Calo, M. K., Woolard-Ferguson, T., & Koitz, E. (2013). Fluency idol. The Reading Teacher, 66(6), 454-458.
• Can, A. (2023). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (11. baskı). Pegem.
• Carlín, R. E. T. (2009). Memories, poems, and songs: Successful bilingualism in primary school. MEXTESOL Journal, 33(1), 51-58.
• Chapman, J. W., & Tunmer, W.E. (1995). Development of young children's reading selfconcepts: An examination of emerging subcomponents and their relationship with reading achievement. Journal of Educational Psychology, 87(1), 154-167. https://doi.org/10.1037/0022-0663.87.1.154
• Coats, K. (2013). The meaning of children's poetry: A cognitive approach. International Research in Children's Literature, 6(2), 127-142. https://doi.org/10.3366/ircl.2013.0094
• Cotter, J. (2012). Understanding the relationship between reading fluency and reading comprehension: Fluency strategies as a focus for instruction [Master thesis, St. John Fisher University]. https://fisherpub.sjf.edu/education_ETD_masters/224/
• Çankal, A. O. (2018). Akıcı okuma stratejilerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisi (Tez No. 517359) [Doktora tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Çayır, A. (2014). Akıcılığı geliştirme programının ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin okuma ve anlama becerileri üzerindeki etkisi (Tez No.366305) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Daly, E. J., & Martens, B.K. (1994). A comparison of three interventions for increasing oral reading performance: Application of the instructional hierarchy. Journal of Applied Behavior Analysis, 27, 459-469. https://doi.org/10.1901/jaba.1994.27-459
• Douglas, L. G., & Casesa, R. H. (2022). Building back better with poems: Exploring theory of mind/reflective functioning, emotional literacy, and poetry in a pandemic pod. Schools, 19(1), 155-174.
• Ege, B. (2019). Okuma güçlüğünün giderilmesinde akıcı okuma stratejilerinin etkisi (Tez No. 591812) [Yüksek lisans tezi, Bayburt Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• European Commission. (2015). Language teaching and learning in multilingual classrooms. https://doi.org/10.2766/766802
• Ergül, C., Kılıç-Tülü, B., Aydın, B., Ökcün-Akçamuş, M.Ç., Akoğlu, G., & Bahap-Kudret, Z. (2023). Does the Matthew effect have an impact on the reading skills of Turkish-speaking children? Education 3-13, 51(7), 1103-1117. https://doi.org/10.1080/03004279.2022.2049336
• Faver, S. (2008). Repeated reading of poetry can enhance reading fluency. The Reading Teacher, 4, 350-352. https://doi.org/10.1598/RT.62.4.8
• Flint, T. K. (2010). Making meaning together: buddy reading in a first grade classroom. Early Childhood Education Journal, 38(4), 289-297. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0418-9
• Fuchs, L. S., Fuchs, D., Hosp, M. K., & Jenkins, J. R. (2001). Oral reading fluency as an indicator of reading competence: A theoretical, empirical and historical analysis. Scientific Studies of Reading, 5(3), 241-258. https://doi.org/10.1207/S1532799XSSR0503_3
• Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. W. (2012). Educational research: Competencies for analysis and applications. Pearson.
• Genç Ersoy, B., & Anılan, H. (2020). Örnekleriyle çocuk edebiyatı türleri 3. A. Şahin (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (ss. 183-211). Pegem.
• Gunn, B., Smolkowski, K., Biglan, A., Black, C., & Blair, J. (2005). Fostering the development of reading skill through supplemental instruction: Results for Hispanic and Non-Hispanic students. The Journal of Special Education, 39(2), 66-85. https://doi.org/10.1177/00224669050390020301
• Güleryüz, H. (2006). Yaratıcı çocuk edebiyatı (3. baskı). Pegem.
• Güneş, F. (2017). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller (5. Baskı). Pegem.
• Hasbrouck, J., & Tindal, G. A. (2006). Oral reading fluency norms: A valuable assessment tool for reading teachers. The Reading Teacher, 59, 636-644. https://doi.org/10.1598/RT.59.7.3
• Harris, J. A., & Sipay E., R. (1990). How to increase reading ability (9th ed.). Longman.
• Hernandez, D. (2011). Double jeopardy: How third-grade reading skills and poverty influence high school graduation. The Annie E. Casey Foundation. https://eric.ed.gov/?id=ED518818
• Jalongo, M. R., & Hirsh, R. A. (2010). Understanding reading anxiety: New insights from neuroscience. Early Childhood Education Journal, 37(6), 431-435. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0381-5
• Jones, N. (2014). Readers' theater: Its effect on second graders' fluency, comprehension, and attitude towards reading [Doctoral dissertation, Ave Maria University]. ProQuest.
• Kağıtçıbaşı, Ç. (1983). İnsan ve insanlar. Beta.
• Kaman, Ş. (2012). Akıcı okuma stratejilerini kullanmanın ilköğretim üçüncü sınıf öğrencilerinde okuma becerisini geliştirmeye etkisi (Tez No. 300682) [Yüksek lisans tezi, Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Kane, S., & Rule, A. C. (2004). Poetry connections can enhance content area learning. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 47, 658-669.
• Kara, A. (2010). Öğrenmeye ilişkin tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 49-62. Kaya, M. (2013). Okuma-yazma öğretiminde şiir. Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(1), 49-96.
• Khasawneh, N. A. S., & Fallatah, R. H. M. (2022). The effectiveness of a proposed strategy based on repeated and choral reading ın developing the reading fluency skills of primary school students. Journal of Positive School Psychology, 6(6), 1394-1404.
• Kızıltaş, Y., & Kozikoğlu, İ. (2020). İki dilli öğrencilerin okuduğunu anlamada yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Bir durum çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1568-1584. https://doi.org/10.16916/aded.753248
• Kesik, C., & Polat, İ. (2023). The effect of poetry reading studies based on reading strategies on reading fluent skills. E-International Journal of Educational Research, 14(1), 313-329. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1226393
• Kocaarslan, M. (2016). “Garfield” görselli 1-6. sınıflar için okumaya yönelik tutum ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışması. İlköğretim Online, 15(4), 1217-1233. https://doi.org/10.17051/io.2016.25140
• Kuhn, M. R. (2004). Helping students become accurate, expressive readers: Fluency instruction for small groups. Reading Teacher, 58(4), 338-344. https://doi.org/10.1598/RT.58.4.3
• Kurban, H. (2018). Akıcılık odaklı okuma eğitimi ile okuma becerilerinin geliştirilmesi (Tez No. 531556) [Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Lyon, G. R., & Moats, A. C. (1997). Critical conceptual and methodological considerations in reading intervention research. Journal of Learning Disabilities, 30(6), 578-588. https://doi.org/10.1177/002221949703000601
• Mariotti, A. S., & Homan, S. P. (2005). Linking reading assesment to instruction: an application worktext for elementary classroom teachers (4rd ed.). Erlbaum Associates.
• Marshall, H. B. (2017). The effectiveness of readers' theatre on fluency, comprehension, and motivation on primary students [Doctoral dissertation, Middle Tennessee State University]. ProQuest.
• McKenna, M. C., Conradi, K., Lawrence, C., Jang, B. G., & Meyer, J. P. (2012). Reading attitudes of middle school students: Results of a U.S. Survey. Reading Research Quarterly, 47(3), 283-306. https://doi.org/10.1002/rrq.021
• McKenna, M. C., & Kear, D.J. (1990).Measuring attitude toward reading: A new tool for teachers. The Reading Teacher, 43(8), 626-639.
• Melby-Lervag, M., & Lervag, A. (2014). Reading comprehension and ıts underlying components in second-language learners: A meta-analysis of studies comparing first- and second-language learners. Psychological Bulletin, 140(2), 409-433. https://doi.org/10.1037/a0033890
• National Reading Panel. (2000). Teaching children to read: An evidence- based assessment of the scientific research literature on reading and its implications for reading instruction: Report of the subgroups. National Institute of Child Health and Human Development. https://www.nichd.nih.gov/sites/default/files/publications/pubs/nrp/Documents/report.pdf
• Newsome, K. E. (2008). Using poetry to improve fluency and comprehension in third-grade students. Georgia Educational Researcher, 6(1), 1-21. https://doi.org/10.20429/ger.2008.060101
• Okur, A. (2013). Yaşam boyu okuma için okuma öğretimi. A. Okur (Ed.), Yaşam boyu okuma eğitimi içinde (ss. 1-44). Pegem.
• Pierce, L. A. (2012). Repeated readings in poetry versus prose: Fluency and enjoyment for second-graders [Doctoral dissertation, Toledo University]. https://etd.ohiolink.edu/apexprod/rws_etd/send_file/send?accession=toledo1353027277&disposition=inline
• Rahmawati, A. (2023). Reading poetry based on video modeling techniques of poetry performance records. Journal of Languages and Education, 3(3), 129-138. https://doi.org/10.56724/ladu.v3i3.198
• Rasinski, T. (1994). Developing syntactic sensitivity in reading through phrase-cued texts. Intervention in School and Clinic, 29(3), 165-168.
• Rasinski, T. (2000). Speed does matter in reading. The Reading Teacher, 54, 146-155.
• Rasinski, T. V., Padak, N. D., Linek, W. L., & Sturtevant, E. (1994). Effects of fluency development on urban second-grade readers. Journal of Educational Research, 87(3), 158-165. https://doi.org/10.1080/00220671.1994.9941237
• Rasinski, T., Rikli, A., & Johnston, S. (2009). Reading fluency: More than automaticity? More than a concern for the primary grades? Literacy Research and Instruction, 48(4), 350-361. https://doi.org/10.1080/19388070802468715
• Rasinski, T., Rupley, W. H., & Nichols, W. D. (2008). Synergistic phonics and fluency instruction: The megic of rhyming poetry! The NERA Journal, 44 (1), 9-14.
• Rasinski, T., Zimmerman, B., & Bagert, B. (2015). Poetry as a core reading text for younger and struggling readers. The NERA Journal, 51(1), 1-5.
• Ratliff, G. L. (2006). The performance role of reader's theatre in a literature classroom. CEA Forum, 35(2), 1-5.
• Razgatlıoğlu, M. (2020). Etkinlik temelli şiir çalışmalarının akıcı okuma, yaratıcı yazma ve tutumlara etkisi (Tez No. 610667) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Samuels, S. J. (1997). The method of repeated readings. The Reading Teacher, 50(5), 376-381.
• Sekeres, D. C., & Gregg, M. (2008). The stealth approach: Geography and poetry. Journal of Geography, 107(1), 3-11. https://doi.org/10.1080/00221340801910129
• Shapiro, S. (1985). An analysis of poetry teaching procedures in sixth-grade basal manuals. Reading Research Quarterly, 20(3), 368-381. https://doi.org/10.2307/748024
• Siemens, L. (1996). “Walking through the time of kids”: going places with poetry. Language Arts, 73(4), 234-240.
• Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı.
• Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (5. baskı). Nobel.
• Ulusoy, M., Ertem, İ. S., & Dedeoğlu, H. (2011). Öğretmen adaylarının 1-5. sınıf öğrencilerine yönelik hazırladıkları sesli okuma kayıtlarının prozodi yeterlilikleri açısından değerlendirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(3), 759-774.
• Uyanık, G. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin boşluk tamamlama tekniğiyle belirlenen okuma seviyeleri ile okuduğunu anlama düzeylerinin karşılaştırılması (Tez No. 290673) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Wilfong, L. G. (2008). Building fluency, word-recognition ability, and confidence in struggling readers: The poetry academy. The Reading Teacher, 62(1), 4-13. https://doi.org/10.1598/RT.62.1.1
• Young, C., & Rasinski, T. (2009). Implementing readers theatre as an approach to classroom fluency ınstruction. The Reading Teacher, 63(1), 4-13. https://doi.org/10.1598/RT.63.1.1
• Young-Suk, K., Petscher, Y., Schatschneider, C., & Foorman, B. (2010). Does growth rate in oral reading fluency matter in predicting reading comprehension achievement? Journal of Educational Psychology, 102(3), 652-667. https://doi.org/10.1037/a0019643
• Yılmaz, M., & Köksal, K. (2008). Tekrarlı okuma yönteminin okuduğunu anlamaya etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 179, 51-65.
• Yurdakal, İ. H., & Susar Kırmızı, F. (2020). Yaratıcı okuma çalışmalarının ilkokul 4. sınıflarda okuma tutumuna ve okuma başarısına etkisi. International Journal of Field Education, 6(1), 1-23. https://doi.org/10.32570/ijofe.538115
• Zavala, E., & Cuevas, J. (2019). Effects of repeated reading and rhyming poetry on reading fluency. International Journal of Social Sciences and Educational Studies, 6(2), 134-158. https://doi.org/10.23918/ijsses.v6i2p64
• Zintz, M. V. (1972). Corrective reading. W. C. Brown Co.