Yaratıcı Dramanın Şiir Yazmaya Yönelik Tutuma Etkisi

Abstract

Şiir, edebiyatımızda kendine özgü bir yeri olan özel bir edebi türdür. Çocuğun dil sevgisi ve bilinç kazanması için en etkili türlerden biri şiirdir. Şiir sayesinde çocuk; dilinin zenginliklerinin bilincine varır, kelimelerin farklı anlamlarını fark eder, dil becerilerini geliştirir, duygu ve düşüncelerini uygun beden hareketleriyle destekler. Çocukluktan beri insan hayatında yer alan şiirin insan hayatının her aşamasında ve sürekli olarak üzerinde durulması gerekir. Çocuk şiiri Türk edebiyatına geç girmiştir ancak çocuk şiirinin değeri zamanla anlaşılmış ve edebiyatımızda giderek daha fazla yer almıştır. Çocuklar, şiir yazmaya yatkın ve isteklidir. Çocukların istekleri üzerinde durulursa şiir yazmaya olan ilgileri artar ve şiir yazma becerileri gelişir ancak süreç iyi devam etmezse veya çocuklar belirli yöntemler ve belirli kalıplarla şiir yazmaya zorlanırsa ilgileri ilköğretimin sonuna doğru kaybolabilir. Bu yüzden şiir yazarken öğrencilerin şiir yazmaya yönelik tutumunu olumlu yönde etkileyecek yöntemler tercih edilmelidir. Bu yöntemlerden biri çocukların hayal güçlerini, sanatsal duyarlılıklarını, zihinsel kapasitelerini ve yaratıcılıklarını geliştiren; duygularını uygun şekilde ifade etme becerisi kazandıran, algılama ve yorumlama gibi iletişim yeteneklerini geliştiren yaratıcı dramadır. Bu araştırmada yaratıcı drama yöntemi kullanılarak şiir yazma etkinlikleri uygulanmıştır. Bu araştırmanın amacı, yaratıcı drama yönteminin ilköğretim ikinci kademe 6. sınıf öğrencilerinin şiir yazmaya yönelik tutumuna etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada ön test- son test deney deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılında 6. sınıfta okuyan yetmiş iki öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, Ankara ili Haymana ilçesindeki üç devlet okulunda iki hafta devam etmiştir. Araştırmanın verileri “Şiir Yazmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde t testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin şiir yazmaya yönelik tutuma ilişkin olarak ön ve son testler arasında son test lehine önemli farklılık tespit edilmiştir. Yaratıcı drama yöntemi ile şiir yazmak, öğrencilerin şiir yazmaya yönelik ilgi ve tutumlarını olumlu yönde etkilemiştir.

Keywords

• Türkçe eğitimi,yaratıcı drama,şiir yazma,şiir yazmaya yönelik tutum

The Effect of Creative Drama on the Attitude towards Poetry Writing

Abstract

Poetry is a special literary genre with a unique place in our literature. Poetry is one of the most effective literary genres for children to acquire passion and consciousness for their language. Thanks to poetry, a child recognizes the richness of his language, understands the different meanings of words, develops his language skills and supports his emotions and thoughts, using appropriate body movements. Poetry which takes place in people’s lives starting from childhood must be dwelled upon continually at all stages of life. Children’s poetry emerged late in Turkish literature, but its importance was acknowledged in time and began to appear more in our literature. Children are inclined and able to write poetry. If what children like to write about are paid attention to, their interest in writing poetry increases and their writing ability develops; but, if the process does not proceed well or if children are forced to write poetry, using certain methods and patterns, their interest may be lost by the time they reach the end of their primary education. Therefore, in writing poems, methods that will positively affect students' attitude towards poetry writing should be preferred. One of those methods is creative drama which develops children’s imagination, artistic sensitivity, cognitive capacity and creativity as well as their ability to express their feelings properly and improving their communicative skills such as comprehension and interpretation. In this research, poetry writing activities were employed, using the creative drama method. The aim of this research was to determine the effect of the creative drama method on the poetry writing attitudes of 6^th grade elementary school students. Pre-test/Post-test design was used in the study. The research was done with a group that consisted of 72 students studying in 6^th grade in the 2017-2018 academic year. The research continued for two weeks in three state schools in the Haymana county of the Ankara province. The data of the research were collected by using the "Attitude Scale towards Poetry Writing". In the analysis of the data, t-test was used. Pre-test and Post-test were given to assess any probable changes. The results showed that regarding students' attitude for writing poetry, a significant difference was found in the post-test which means that writing poetry, using the creative drama method, positively influenced students' interest and attitudes for writing poetry.

Keywords

• Turkish education,Creative drama,Writing poetry,Attitude towards poetry writing

References

1. Açık Önkaş N. (2009). Çocuk edebiyatı kitaplarında şiirin yeri. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), 23, 1-12.
2. Adıgüzel, Ö. (2014). Eğitimde yaratıcı drama. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
3. Adıgüzel, F. B. ve Süslü, G. (2017). “Yaratıcı dramayla kitap kurdu olunur mu?” çocuk kitaplarıyla okuma sevgisi ve ilgisi kazandırma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 367-394.
4. Aksarı, S. (2005). İlköğretimde günlük ders planlarında yöntem olarak drama önerileri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
5. Arıkan, Y. (2013). Tiyatro ve drama eğitimi / ilköğretimler için uygulamalı. İstanbul: Pozitif Yayınları.
6. Aslan, N. (2006). Eğitimde alternatif bir yöntem: yaratıcı drama. H. Ö. Adıgüzel (Ed.), Yaratıcı drama 1985-1998 yazılar (ss. 384-402). Ankara: Naturel Yayıncılık.
7. Ataman, M. (2006). Yaratıcı drama sürecinde yaratıcı yazma. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 75-84.
8. Aykaç, M. (2009). Türkçe ders kitaplarında önerilen yaratıcı drama etkinliklerinin uygulanabilirliği. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(8), 19-34.

9. Aytaş, G. (1995). Çocuklar baharla yaşamalı. Bilgi Çağında Eğitim. İnternet’ten 12.12.2017’de http://w3.gazi.edu.tr/~giyaytas/cocuklarbaharla.htm adresinden alınmıştır.
10. Aytaş, G. (2001). Çocuk ve şiir. Hece Aylık Edebiyat Dergisi (Türk Şiiri Özel Sayısı), 5, 53-55.
11. Aytaş, G. (2008). Türkçe öğretiminde tematik yaratıcı drama etkinlik ve uygulamaları. Ankara: Akçağ Yayınları.
12. Ceran D. ve Çintaş Yıldız D. (2012). MEB yayınları ilköğretim ıı. kademe Türkçe ders kitaplarındaki şiir metinlerinin incelenmesi. E. Yılmaz, M. Gedizli, E. Özcan ve Y. Koçmar (Ed.), Türkçenin eğitimi-öğretimi üzerine çalışmalar (ss. 112-119). Sakarya: Pegem Akademi Yayınları.
13. Çıbık, S. (2010). Oyunlaştırma yoluyla işlenen şiirlerde parçalarüstü birimlerin karşılaştırılması. Muğla: Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
14. Demiryürek, G. (2015). Çağdaş çocuk şiirinde değerler eğitimi (1980’den günümüze). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
15. Dirim, A. (1998). Okul öncesi eğitiminde yaratıcı drama. İstanbul: Esin Yayınevi.
16. Fırat, H. (2012). Çocuk şiirlerinin Türkçe eğitimindeki yeri. E. Yılmaz, M. Gedizli, E. Özcan ve Y. Koçmar (Ed.), Türkçenin eğitimi-öğretimi üzerine çalışmalar (ss. 404-412). Sakarya: Pegem Akademi Yayınları.
17. Güleryüz, H. (2002). Yaratıcı çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
18. Kara, Ö. T. (2010). Dramayla öykü oluşturma yönteminin ilköğretim ikinci kademe Türkçe öğretimine etkisi, Konya: Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
19. Karadağ, E. ve Çalışkan, N. (2008). Kuramdan uygulamaya ilköğretimde drama. Ankara: Anı Yayıncılık.
20. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
21. Kavcar, C. (1985). Örgün eğitimde dramatizasyon. Eğitim ve Bilim, 10(56), 32-41.
22. Kaya, M. (2013). Okuma-yazma öğretiminde şiir. Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(1), 49-96.
23. Kıbrıs, İ. (2006). Çocuk edebiyatı. Ankara: Tek Ağaç Eylül Yayınları.
24. Kırmızı Susar, F. (2009). Türkçe dersinde yaratıcı drama yöntemine dayalı yaratıcı yazma çalışmalarının yazmaya yönelik tutuma etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(7), 51-66.
25. Korkmaz, P. (2005). Eğitici drama 6-7-8 yaş yöntem ve uygulamalı etkinlikler. İstanbul: Esin Yayınevi.
26. Millî Eğitim Bakanlığı. (2006). İlköğretim Türkçe dersi (6, 7, 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
27. Millî Eğitim Bakanlığı. (2015). Türkçe dersi (1-8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
28. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
29. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
30. Oğuzkan, F. (2001). Çocuk edebiyatı. Ankara: Anı Yayıncılık.
31. Ömeroğlu, E. (1990). Anaokuluna giden beş-altı yaşındaki çocukların sözel yaratıcılıklarının gelişimine yaratıcı drama eğitiminin etkisi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi.
32. Önder, A. (2012). Yaşayarak öğrenme için eğitici drama: kuramsal temellerle uygulama teknikleri ve örnekleri. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
33. Öztürk, A. (2001). Eğitim- öğretimde yeni bir yaklaşım: yaratıcı drama. Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi Kurgu Dergisi, 18, 251-259.
34. San, İ. (2006). Yaratıcı dramanın eğitsel boyutları. H. Ö. Adıgüzel (Ed.), Yaratıcı drama 1985-1998 yazılar (ss. 113-122). Ankara: Naturel Yayıncılık.
35. San, İ. (2008). Adlandırmayı değiştirmeyelim. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(5), 103-114.
36. Susar Kırmızı, F. (2009). Türkçe dersinde yaratıcı drama yöntemine dayalı yaratıcı yazma çalışmalarının yazmaya yönelik tutuma etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(7), 51-67.
37. Türk Dil Kurumu. (2009). Türkçe sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
38. Üstündağ, T. (1998). Yaratıcı drama eğitim programının ögeleri. Eğitim ve Bilim, 22(107), 28-35.
39. Üstündağ, T. (2014). Yaratıcı drama öğretmenimin günlüğü. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
40. Yalçın, A. ve Aytaş, G. (2005). Çocuk edebiyatı. İstanbul: Akçağ Yayınları.