Review

Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü

Volume: 9 Number: 2 April 27, 2021
EN TR

Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü

An Erratum to this article was published on July 7, 2024. https://dergipark.org.tr/en/pub/aded/article/1507414

Abstract

Öyküleyici metin ve okur arasındaki etkileşimin duygusal boyutu, anlatı duyguları (empati, sempati, özdeşim, yoğunlaşma), değerlendirici duygular (estetik haz, estetik tatmin) ve biçimlendirici duygularla (duygu ve düşünce değişimleri, kişilik dönüşümü) açıklanmaktadır. Bu duygusal etkileşim, genellikle psikoloji ve bilişsel bilimler alanlarında incelenmektedir. Eğitim alanında yürütülen çalışmalarda, okuduğunu anlama sürecinde okur ve metin temelli duyguların rolü incelenmektedir. Buna göre okur öyküleyici bir metni ideal bir şekilde anlamak için metnin içerdiği duyguları ve duygusal unsurları kavramakta, analiz etmekte, yorumlamakta ve değerlendirmektedir. Bu süreçte ön bilgileri, duyguları, düşünceleri ve deneyimleriyle metni anlamlandırmakta, metne yönelik kişisel/estetik tepkide bulunmaktadır. Bu yaklaşım ulusal ve uluslararası sınavlarda (PISA, PIRLS, NAEP) ve dil öğretim programlarında (Singapur, Güney Kore, ABD, Avustralya vb.) esas alınmaktadır. Bu sınavlarda ve programlarda okuduğunu anlama becerisiyle ilgili duygusal kazanım ve duygusal yeterliklere yer verilmektedir. Ancak 2006 sonrası Türkçe dersi öğretim programları bu noktada yetersiz kalmaktadır. Benzer şekilde Türkçe ders kitapları da (öyküleyici metin, okuma etkinlikleri) duygusal içerik, duygusal etkileşim ve duygusal becerilerin kullanımı açısından yetersizlik göstermektedir. Bu nedenle güncel Türkçe dersi öğretim programının ve Türkçe ders kitaplarının yapılandırılması gerekmektedir.

Keywords

References

  1. Afzali, K. (2013). The role of emotions in reading literary texts: Fact or fiction?. The Iranian EFL Journal, 9(1), 412-426.
  2. Akyol, H., Yıldırım, K., Ateş, S. ve Çetinkaya, Ç. (2013). Anlamaya yönelik nasıl sorular soruyoruz?. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 41-56.
  3. Applegate, M. D., Quinn, K. B., & Applegate, A. J. (2002). Levels of thinking required by comprehension questions in informal reading inventories. The Reading Teacher, 56, 174-180.
  4. Aslan, C. ve Doğu, Y. (2016). Öğrencilerin ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlere ilişkin görüşleri. Akademik Araştırmalar Dergisi, 17(67), 1-30.
  5. Australian Curriculum Assessment and Reporting Authority (ACARA). (2012). Australian curriculum: English. Sydney.
  6. Aytan, T., Çalıcı, M. A. ve Erdem, A. (2018). Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metin kahramanlarının rol model olma durumları üzerine bir araştırma. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 634-652.
  7. Batur, Z. ve Özdil, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin ders kitaplarına ilişkin görüşleri: Ders kitabı tasarımları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 141-173.
  8. Benzer, A. (2019). Türkçe ders kitaplarının PISA okuma yeterlik düzeyleri ile imtihanı. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 7(2), 96-109.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Review

Publication Date

April 27, 2021

Submission Date

November 29, 2020

Acceptance Date

January 26, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 9 Number: 2

APA
Turhan, O., & Karaca Turhan, F. (2021). Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(2), 275-294. https://doi.org/10.16916/aded.741101
AMA
1.Turhan O, Karaca Turhan F. Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü. Lisans. 2021;9(2):275-294. doi:10.16916/aded.741101
Chicago
Turhan, Osman, and Fatma Karaca Turhan. 2021. “Edebiyat Ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 9 (2): 275-94. https://doi.org/10.16916/aded.741101.
EndNote
Turhan O, Karaca Turhan F (April 1, 2021) Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü. Ana Dili Eğitimi Dergisi 9 2 275–294.
IEEE
[1]O. Turhan and F. Karaca Turhan, “Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü”, Lisans, vol. 9, no. 2, pp. 275–294, Apr. 2021, doi: 10.16916/aded.741101.
ISNAD
Turhan, Osman - Karaca Turhan, Fatma. “Edebiyat Ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 9/2 (April 1, 2021): 275-294. https://doi.org/10.16916/aded.741101.
JAMA
1.Turhan O, Karaca Turhan F. Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü. Lisans. 2021;9:275–294.
MLA
Turhan, Osman, and Fatma Karaca Turhan. “Edebiyat Ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, vol. 9, no. 2, Apr. 2021, pp. 275-94, doi:10.16916/aded.741101.
Vancouver
1.Osman Turhan, Fatma Karaca Turhan. Edebiyat ve Duygular: Öyküleyici Metinleri Anlamada Duyguların Rolü. Lisans. 2021 Apr. 1;9(2):275-94. doi:10.16916/aded.741101

Cited By