TR
EN
Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar
Abstract
Tarih boyunca sosyal ve tıbbi amaçlarla kullanılagelen en yaygın psikoaktif maddelerden biri olan alkol, tüketim tarzındaki kontrolsüzlük ve aşırılık nedeniyle insanların beden ve ruh sağlıklarını olumsuz etkilemenin yanı sıra sosyal ve adli açıdan da pek çok probleme yol açmaktadır. Suç davranışına zemin hazırladığı bilinen alkol kullanımının, alkole bağlı ortaya çıkan ruhsal ve davranışsal klinik tabloların ve bunlarla ilişkili yasal durumların değerlendirilmesinde psikiyatristler önemli ve kaçınılmaz bir rol üstlenmektedir. Psikiyatristlerin bilirkişi olarak yoğunlukla görev aldığı ceza hukuku kapsamındaki ceza sorumluluğunun tespitine yönelik olarak, sanığın davranışlarını yönlendirebilme ve yargılama yetilerini etkileyen, alkol kullanımı ile ilişkili ruhsal ve davranışsal patolojilerin var olup olmadığına dair bilirkişi görüşü adli makamlarca sıkça talep edilmektedir. Bu bağlamda, genel geçer adli psikiyatri ilkelerine göre, yol açtığı klinik tablo ne olursa olsun, istemli olarak kullanılan alkolün etkisiyle işlenen suçlarda kişinin gerçekleştirdiği eylemden sorumluluğu tam kabul edilir. Pek çok ülkenin ceza hukuku sistemi bu görüşü benimsemekle birlikte Anglo-Amerikan ceza hukukunda durumsal istisnaların varlığı da gösterilmiştir. Alkolün istem dışı olarak alınması veya kullanımına bağlı kalıcı ve geri dönüşümsüz bir ruhsal bozukluğun varlığı halinde ise sanığın ceza sorumluluğunu azaltıcı veya kaldırıcı etki söz konusu olmaktadır. Ulusal ve uluslararası literatürden ve kanıta dayalı olarak hazırlanmış adli psikiyatri ve ceza hukuku kitaplarından yararlanılarak hazırlanan bu derleme metninde psikiyatrik yönleriyle alkol kullanım bozuklukları, alkol ve suç ilişkisi, ceza sorumluluğu tespitine yönelik uygulamaların gelişimi ve genel ilkeleri, ceza sorumluluğuna etkisi olduğu tartışılan ve kabul edilen alkol kullanımı ile ilişkili klinik durumlar sunularak tartışılmış olup vaka örnekleri ile pekiştirilmiştir. Yazımızın ulaşmayı amaçladığı ana fikir ise hangi klinik tabloya yol açarsa açsın, diğer tüm ruhsal bozukluklarda olduğu gibi alkol ile ilişkili klinik durumlarda da suça, hastalığa ve olguya özgü şekilde ceza sorumluluğu değerlendirmesinin uygulanması gerektiğidir.
Keywords
References
- Uluğ B, Öztürk MO. Mental Disorders Due to Psychoactive Sub- stance Use. In: Öztürk MO, Uluşahin A, eds. Mental Health and Disorders 13th Edition [In Turkish]. Ankara: Nobel, 2015: 511–55.
- Tosun M, Çetin A, N K. Forensic Psychiatric Aspects of Alcohol and Substance Dependence [in Turkish]. Turkiye Klin J Psychia- try-Special Top 2011;4 1 :81–90.
- Connor JP, Haber PS, Hall WD. Alcohol use disorders. Lancet ;387:988-98.
- World Health Organization. Global status report on alcohol and health 2014. Available at: http://www.who.int/substance_abuse/ publications/global_alcohol_report/en/. cited: 10 April 2017 .
- O’Brien CP, Crowley TJ. Substance-Related and Addictive Dis- orders. In: American Psychiatric Association, ed. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM 5th Edition. Wash- ington DC: American Psychiatric Association, 2013:481–590.
- Golonka AD. Effects of alcohol on the offender’s sanity-Issues of criminal law and psychiatry in light of findings of research. Int J Law Psychiatry 2016;46:68-73.
- Slovenko R. Psychiatry in Law / Law in Psychiatry 2nd Edition. London: Routledge, 2009: p.198-199.
- Gunn J, Taylor PJ. Forensic Psychiatry: Clinial, Legal and Ethical Issues 2nd Edition. New York: CRC Press, 2014: p.34-444.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Publication Date
December 1, 2017
Submission Date
-
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2017 Volume: 31 Number: 3
APA
Balcıoğlu, Y. H., Öncü, F., & Balcıoğlu, İ. (2017). Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar. Adli Tıp Dergisi, 31(3), 124-142. https://izlik.org/JA49SS73PD
AMA
1.Balcıoğlu YH, Öncü F, Balcıoğlu İ. Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar. J For Med. 2017;31(3):124-142. https://izlik.org/JA49SS73PD
Chicago
Balcıoğlu, Yasin Hasan, Fatih Öncü, and İbrahim Balcıoğlu. 2017. “Alkol Kullanımı Ile Ilişkili Psikiyatrik Bozukluklarda Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesine Yönelik Uygulamalar”. Adli Tıp Dergisi 31 (3): 124-42. https://izlik.org/JA49SS73PD.
EndNote
Balcıoğlu YH, Öncü F, Balcıoğlu İ (December 1, 2017) Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar. Adli Tıp Dergisi 31 3 124–142.
IEEE
[1]Y. H. Balcıoğlu, F. Öncü, and İ. Balcıoğlu, “Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar”, J For Med, vol. 31, no. 3, pp. 124–142, Dec. 2017, [Online]. Available: https://izlik.org/JA49SS73PD
ISNAD
Balcıoğlu, Yasin Hasan - Öncü, Fatih - Balcıoğlu, İbrahim. “Alkol Kullanımı Ile Ilişkili Psikiyatrik Bozukluklarda Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesine Yönelik Uygulamalar”. Adli Tıp Dergisi 31/3 (December 1, 2017): 124-142. https://izlik.org/JA49SS73PD.
JAMA
1.Balcıoğlu YH, Öncü F, Balcıoğlu İ. Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar. J For Med. 2017;31:124–142.
MLA
Balcıoğlu, Yasin Hasan, et al. “Alkol Kullanımı Ile Ilişkili Psikiyatrik Bozukluklarda Ceza Sorumluluğunun Belirlenmesine Yönelik Uygulamalar”. Adli Tıp Dergisi, vol. 31, no. 3, Dec. 2017, pp. 124-42, https://izlik.org/JA49SS73PD.
Vancouver
1.Yasin Hasan Balcıoğlu, Fatih Öncü, İbrahim Balcıoğlu. Alkol kullanımı ile ilişkili psikiyatrik bozukluklarda ceza sorumluluğunun belirlenmesine yönelik uygulamalar. J For Med [Internet]. 2017 Dec. 1;31(3):124-42. Available from: https://izlik.org/JA49SS73PD
