Research Article

Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi

Volume: 40 Number: 1 April 30, 2026
TR EN

Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi

Abstract

Amaç: Sıfırlama tarihinin önem arzettiği adli vakalarda adli bilişim uzmanlarının tutarlı ve güvenilir raporlar oluşturması gerekmektedir. Bu çalışma, adli bilişim incelemelerinde Android ve iOS işletim sistemine sahip mobil cihazlarda son etkinleştirme tarihinin güvenilir bir şekilde tespit edilmesini amaçlamaktadır.

Yöntem: Araştırma kapsamında android ve iOS işletim sistemlerine sahip mobil cihazlar fabrika ayarlarına sıfırlanmış ve sıfırlama işleminden sonra cihazların dijital kopyaları alınarak incelenmiştir. Hem Android hem de iOS platformlarındaki sistem ve kullanıcı veritabanı dosyalarının oluşturulma, değiştirilme ve erişim tarihleri ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca bu dosyaların sıfırlama işleminden hemen sonra yeniden oluşturulma süreçleri incelenmiş ve dosyaların zaman damgaları karşılaştırılmıştır.

Bulgular: Android cihazlarda özellikle “SetupWizardPrefs.xml”, “Google Service Framework” ve “Google Mobile Service” gibi sistem dosyaları; iOS cihazlarında ise, “sms.db”, “call_history.db” ve “AddressBook.sqlitedb” gibi dosyaların sıfırlama işlemi sonrasında yeniden oluşturulduğu görülmüştür. Bu dosyaların zaman damgaları son etkinleştirme tarihini belirlemede güvenilir bir referans noktası olarak değerlendirilebilmektedir.

Sonuç: Android ve iOS cihazlarında, fabrika ayarlarına döndürme işlemi sonrası oluşturulan dosyaların zaman damgaları, adli bilişim incelemelerinde son etkinleştirme tarihinin tespiti için önemli kanıtlar sunmaktadır. Bu çalışmada elde edilen bulgular sıfırlama tarihiyle yüksek oranda (dakika bazında) tutarlılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Ayrıca her cihazın ve işletim sisteminin kendine özgü veri yapısının dikkate alınması, inceleme sürecinde hata payını en aza indirmeye yardımcı olacaktır.

Keywords

References

  1. Kukulska-Hulme A, Pettit J, Bradley L, Carvalho AA, Herrington A, Kennedy DM, et al. Mature students using mobile devices in life and learning. Int J Mob Blended Learn. 2011;3(1):18–52.
  2. Halvey M, Keane MT, Smyth B. Time based patterns in mobile-internet surfing. In: Grinter R, Rodden T, Aoki P, Cutrell E, Jeffries R, Olsen G, editors. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems. New York (NY): ACM; 2006. p. 31–34.
  3. Cameron D. The rocket in your pocket: how mobile phones became the media by stealth. In: Second Joint Journalism Education Association/Journalism Education Association of New Zealand Conference; 2006 Dec; Auckland, New Zealand. p. 4–7.
  4. Laurila JK, Gatica-Perez D, Aad I, Bornet O, Do TMT, Dousse O, et al. The mobile data challenge: big data for mobile computing research. IEEE Pervasive Comput. 2012;11(2):24–31.
  5. Doherty EP. Digital forensics for handheld devices. Boca Raton (FL): CRC Press; 2013.6. Schwamm R. Effectiveness of the factory reset on a mobile device [dissertation]. Monterey (CA): Naval Postgraduate School; 2014.
  6. Felka P, Mihale-Wilson C, Hinz O. Mobile phones and crime: the protective effect of mobile network infrastructures. J Quant Criminol. 2020;36(4):933–956.
  7. Dweikat M, Eleyan D, Eleyan A. Digital forensic tools used in analyzing cybercrime. J Univ Shanghai Sci Technol. 2021;23(3):367–379.
  8. Smith R. Crime in the digital age: controlling telecommunications and cyberspace illegalities. London: Routledge; 2018.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computer Forensics

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2026

Submission Date

May 22, 2025

Acceptance Date

April 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 40 Number: 1

APA
Keçe, A., Pala, M., Damar, E., Tunay, H., & Aman, B. (2026). Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi. Adli Tıp Dergisi, 40(1), 45-50. https://doi.org/10.61970/adlitip.1703850
AMA
1.Keçe A, Pala M, Damar E, Tunay H, Aman B. Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi. J For Med. 2026;40(1):45-50. doi:10.61970/adlitip.1703850
Chicago
Keçe, Adnan, Mehmet Pala, Enes Damar, Hasan Tunay, and Bilal Aman. 2026. “Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi Ve Adli Bilişim Açısından Önemi”. Adli Tıp Dergisi 40 (1): 45-50. https://doi.org/10.61970/adlitip.1703850.
EndNote
Keçe A, Pala M, Damar E, Tunay H, Aman B (April 1, 2026) Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi. Adli Tıp Dergisi 40 1 45–50.
IEEE
[1]A. Keçe, M. Pala, E. Damar, H. Tunay, and B. Aman, “Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi”, J For Med, vol. 40, no. 1, pp. 45–50, Apr. 2026, doi: 10.61970/adlitip.1703850.
ISNAD
Keçe, Adnan - Pala, Mehmet - Damar, Enes - Tunay, Hasan - Aman, Bilal. “Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi Ve Adli Bilişim Açısından Önemi”. Adli Tıp Dergisi 40/1 (April 1, 2026): 45-50. https://doi.org/10.61970/adlitip.1703850.
JAMA
1.Keçe A, Pala M, Damar E, Tunay H, Aman B. Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi. J For Med. 2026;40:45–50.
MLA
Keçe, Adnan, et al. “Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi Ve Adli Bilişim Açısından Önemi”. Adli Tıp Dergisi, vol. 40, no. 1, Apr. 2026, pp. 45-50, doi:10.61970/adlitip.1703850.
Vancouver
1.Adnan Keçe, Mehmet Pala, Enes Damar, Hasan Tunay, Bilal Aman. Mobil Cihazlarda Son Etkinleştirme Tarihinin Tespit Edilmesi ve Adli Bilişim Açısından Önemi. J For Med. 2026 Apr. 1;40(1):45-50. doi:10.61970/adlitip.1703850
Creative Commons Lisansı

Turkish Journal of Forensic Medicine is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Our journal has adopted the Open Access Policy, and no fees will be charged from the authors at any stage of the publication for the articles submitted.