Sağlık Tedbiri Kararı ile Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniğinde Takipli Olguların Sosyodemografik ve Klinik Özelliklerinin İncelenmesi

Year 2026, Volume: 10 Issue: 1 , 109 - 119 , 29.04.2026

Yağmur Harputlu Yamak , Ruken Demirkol Tunca

https://doi.org/10.46332/aemj.1655653

https://izlik.org/JA76DC93YL

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniğinde sağlık tedbiri ile takip edilen çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve klinik özellikleri incelenmiştir.

Araçlar ve Yöntem: Bu çalışma, sağlık tedbiri kararı verilen 287 olgunun kesitsel ve retrospektif analizidir. Analiz edilen veriler
sosyodemografik özellikleri, ebeveynlere ilişkin bilgileri, sağlık tedbiri kararlarının nedenlerini, psikiyatrik tanıları, takip ve tedaviye uyumu kapsamaktadır.

Bulgular: Örneklem, yaş ortalaması 13.08 ± 4.15 yıl olan 287 katılımcıdan oluşmaktadır; %53.7'si kadın (n=154) ve %46.3'ü erkektir (n=133). Örneklemin %64.8'ini (n=186) ergenler, %35.2'sini (n=101) ise çocuklar oluşturmaktadır. Sağlık tedbiri kararının çıkarılmasında en yaygın neden %25.1 (n=72) oranında ihmal olarak saptanmış; bunu %19.5 (n=56) ile riskli davranışlar ve %18.1 (n=52) ile cinsel istismar izlemektedir. Örneklemin önemli bir kısmı (%56.8, n=163) en az bir psikiyatrik tanı almış olup, en sık dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (%23.3, n=67) görülürken, bunu davranım bozukluğu (%13.9, n=40) ve majör depresif bozukluk (%13.6, n=39) izlemiştir

Sonuç: Bulgularımız, sağlık tedbiri kararlarının genellikle ihmal, riskli davranışlar ve cinsel istismar gibi ciddi risk faktörlerine
dayandığını ve bu süreçlerde yaş ve cinsiyetin belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, çocuk ve ergenlerin iyilik halini artırmak için çok boyutlu, disiplinler arası yaklaşımların gerekliliğini vurgulamaktadır. Erken müdahale programlarının geliştirilmesi, düzenli takip mekanizmalarının uygulanması ve risk faktörlerinin ele alınmasına yönelik hedefli stratejilerin oluşturulması, sağlık tedbiri süreçlerinin etkinliğini artırabilir.

Keywords

Sağlık tedbiri , İhmal , Cinsel İstismar

Ethical Statement

Araştırma protokolü, yerel etik kurul tarafından onaylanmıştır (etik kurul karar tarihi: 28.08.2024; karar sayısı: AEŞH-BADEK-2024-795).

Project Number

AEŞH-BADEK-2024-795

Thanks

Yazarlar, Etlik Şehir Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü’ne teşekkür eder.

Evaluation of Sociodemographic and Clinical Characteristics of Children and Adolecents Under Court-Ordered Health Measures: A Retrospective Chart Review

https://izlik.org/JA76DC93YL

Abstract

Purpose: This study examines the sociodemographic and clinical characteristics of children and adolescents who were followed up in the child and adolescent psychiatry outpatient clinic under court-ordered health measure.

Materials and Methods: This study is a cross-sectional and retrospective analysis of 287 cases under court-ordered health measure. The analyzed data encompass sociodemographic characteristics, information related to parents, reasons for health precaution decisions, psychiatric diagnoses, and adherence to follow-up and treatment.

Results: The sample comprised 287 participants, with a mean age of 13.08 ± 4.15 years; 53.7% were female (n=154), and 46.3%
were male (n=133). Adolescents constituted 64.8% (n=186) of the sample, while children comprised 35.2% (n=101). The most
common reason for implementing health precautionary measures was neglect, accounting for 25.1% (n=72) of cases, followed by risky behaviors at 19.5% (n=56) and sexual abuse at 18.1% (n=52). Over half of the participants (56.8%, n=163) received at least one psychiatric diagnosis, with attention deficit hyperactivity disorder (23.3%, n=67) being the most frequent, followed by conduct disorder (13.9%, n=40) and major depressive disorder (13.6%, n=39).

Conclusion: Our findings reveal that court-ordered health measures are frequently based on critical protection concerns such as neglect, risky behaviors, and sexual abuse, with age and gender playing a decisive role in the decision-making process. These results highlight the need for multidimensional, interdisciplinary approaches to improve the well-being of children and adolescents. Strengthening the coordination and quality of existing follow-up mechanisms and developing targeted early-intervention programs may enhance the effectiveness of these protective processes.

Keywords

Health Precaution , Neglect , Sexual Abuse

Ethical Statement

The local ethics committee approved the research protocol (ethics committee decision date: 28.08.2024; decision number AEŞH-BADEK-2024-795) and was in accordance with the Declaration of Helsinki.

Project Number

AEŞH-BADEK-2024-795

Thanks

The authors would like to thank the Department of Child and Adolescent Psychiatry at Etlik City Hospital.

References

• 1. T.C. Resmî Gazete (2006). Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmelik. Published on December,2006, Issue No. 26386. Ankara: T.C. Başbakanlık. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/12/20061224.htm
• 2. T.C. Resmî Gazete (2005). Çocuk Koruma Kanunu (Kanun No. 5395). Published on July 15, 2005, Issue No. 25876. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/07/20050715.htm
• 3. Ford T, Vostanis P, Meltzer H, Goodman R. Psychiatric disorder among British children looked after by local authorities: comparison with children living in private households. Br J Psychiatry. 2007;190:319–325. doi: 10.1192/bjp.bp.106.025023
• 4. Bronsard G, Alessandrini M, Fond G, et al. The prevalence of mental disorders among children and adolescents in the child welfare system: a systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2016;95(7):e2622. doi: 10.1097/MD.0000000000002622
• 5. Minnis H, Everett K, Pelosi AJ, Dunn J, Knapp M. Children in foster care: mental health, service use and costs. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2013;22(4):231–238. doi: 10.1007/s00787-006-0452-8
• 6. Turney K, Wildeman C. Mental and physical health of children in foster care. Pediatrics. 2018;138(5): e20161118. doi: 10.1542/peds.2016-1118 7. Erbay E, Güneş DK, Ege A, Baksi Y, Civelek F. 2010-2012 yılları arası koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının incelenmesi: Ankara 1. Çocuk Mahkemesi Örneği. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2015;26(2):31-52.
• 8. Karadağ F. Sağlık Tedbiri Kararı Bulunan Çocukların Koruyucu/Önleyici Hizmetler Kapsamında Değerlendirilmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2017;19:86-102. doi: 10.46218/tshd.1074232
• 9. Öztürk Y., Erim BR. Assessment of the clinical and sociodemographic characteristics of children and adolescents who are sent to an affiliated university hospital for forensic psychiatric examination. Medicine Science. 2020;9(1):221-226. doi: 10.5455/medscience.2019.08.9166
• 10. Karagöz D. Sağlık Tedbiri Kapsamında Takibi Yapılan Çocuk ve Ergenlerin Klinik Özelliklerinin İncelenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. Current Approaches in Psychiatry. 2022;14(1):268-277. doi: 10.18863/pgy.1167774
• 11. Karadağ, F., Kolbüken, Y. Ç. Sağlık Tedbiri Kararı Bulunan Çocukların Koruyucu/Önleyici Hizmetler Kapsamında Değerlendirilmesi. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2022;(19):86-102. doi: 10.46218/tshd.1074232
• 12. Hussey, D. L., Falletta, L., Eng, A. Risk factors for mental health diagnoses among children adopted from the public child welfare system. Children and Youth Services Review. 2012;34(10):2072-2080. doi: 10.1016/j.childyouth.2012.06.015
• 13. Akdağ B, Sağlık Tedbiri Kapsamındaki Çocukların Çocuk Psikiyatri Perspektifinden Değerlendirilmesi: Bir İlçe Örneklemi. Current Per. 2023;27(2):152-159. doi: 10.5152/JSSI.2022.22372
• 14. Güller B, Yaylacı F. Sağlık tedbiri nedeniyle takip edilen çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve klinik özellikleri. Turk J Child Adolesc MentHealth. 2022;29:67-74. doi: 10.4274/tjcamh.galenos.2021.38257
• 15. E Fazlıoğlu. Sağlık tedbiri kapsamında tedavisi yürütülen çocukların ve ailelerinin psikososyal özelliklerinin sosyal hizmet perspektifinden değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2019;12:735-742. doi: 10.17719/jisr.2019.3394
• 16. Bilkay Hİ, Sarı T, Gürhan N. Türkiye’de Çocuk-Ergen Ruh Sağlığına Yönelik Kısa Bir İnceleme. Çocuk ve Gelişim Dergisi. 2023;6(12):78-92. doi: 10.36731/cg.1315445
• 17. Nasıroğlu S. Sağlık tedbiri alınan çocuk ve ergenlerin ruhsal açıdan değerlendirilmesi. Cukurova Medical Journal. 2017;42(3):484-489. doi: 10.17826/cutf.296421
• 18. Kul M, Dağ P, Akdağ B, Kul GC. Sağlık Tedbiri Uygulaması Kapsamında Takip Edilen Çocuk ve Ergenlerin Psikososyal Değerlendirme Sonuçları. Adli Tıp Bülteni. 2023;28(23):267-272. doi: 10.17986/blm.1657
• 19. Öngören B, Balcı HSY. Ergenlerde Riskli Davranışların Sosyal Açıdan İrdelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies. 2024;9(62):333-347. doi: 10.9761/JASSS7294
• 20. Irwin CE Jr. Adolescent health at the crossroads: where do we go from here? J Adolesc Health. 2003;33:51-56. doi: 10.1016/s1054-139x(03)00143-5
• 21. Ayaz M, Ayaz AB, Soylu N. Çocuk ve ergen adli olgularda ruhsal değerlendirme. Klinik Psikiyatri. 2012;15:33-40. doi: 10.17986/blm.2015110915
• 22. Rothman EF, McNaughton Reyes L, Johnson RM, LaValley M. Does the alcohol make them do it? Dating violence perpetration and drinking among youth. Epidemiol Rev. 2012;34:103-119. doi: 10.1093/epirev/mxr027
• 23. Haworth, S., Schaub, J., Kidney, E., Montgomery, P. A systematic review of measures of child neglect. Research on Social Work Practice. 2024;34(1):17-40. doi: 10.1177/10497315221138066
• 24. Zeratsion H, Bjertness CB, Lien L, et al. Does Parental Divorce Increase Risk Behaviors among 15/16 and 18/19 year-old Adolescents? A Study from Oslo, Norway. 2014;10:29-66. doi: 10.2174/1745017901410010059
• 25. Zhang C, Chen YX, Zheng Q. The Trend, İnfluencing Factors and Countermeasures of Divorce Rate in China, Journal of Xihua University-Philosophy and Social Sciences. 2020;16(2):221-229.
• 26. Kelly, J. B., & Emery, R. E. (2003). Children’s adjustment following divorce: Risk and resilience perspectives. Family Relations. 52(4),352–362. doi: 10.1111/j.1741-3729.2003.00352.x
• 27. Fis NP, Arman A, Kalaca S, Berkem M. Psychiatric evaluation of sexual abuse cases: A clinical representative sample from Turkey. Child Youth Serv Rev.2010;32:1285-1290. doi: 10.1016/j.childyouth.2010.04.020
• 28. Leftwich HK, Alves MV. Adolescent Pregnancy. Pediatr Clin North Am. 2017;64(2):381–388. doi: 10.1016/j.pcl.2016.11.007.
• 29. Nemeroff CB. Paradise lost: The neurobiological and clinical consequences of child abuse and neglect. Neuron. 2016;89:892-909. doi: 10.1016/j.neuron.2016.01.019