Research Article

Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler

Volume: 5 Number: 3 December 22, 2021
EN TR

Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler

Abstract

Amaç: Ceza sorumluluğu değerlendirmesi için adli psikiyatrik muayeneleri yapılan zihinsel yetersizlik tanılı bireylerin sosyodemografik, klinik ve kriminolojik özelliklerini belirleyerek bu özelliklerinin suç davranışına ve ceza sorumluluklarına etkilerini incelemek amaçlanmıştır.

Araçlar ve Yöntem: 2012-2019 yılları arasında ceza sorumluluğu değerlendirmesi yapılan olgulara düzenlenen 832 Adli Tıp Kurul Raporu retrospektif taranarak zihinsel yetersizlik tanısı konulmuş olan 69 yetişkin hastanın raporu incelenmiştir. 

Bulgular: Suç sırasındaki yaş ortalaması 32.49±11.39 olarak saptanan olguların %86.9’u erkekti. Hiçbirinin profesyonel bir meslek sahibi olmadığı, yalnızca %30.5’inin kompleks zihinsel işlev ve uyum becerisi gerektirmeyen işlerde çalıştığı saptandı. Olguların %26.1’ine Sınır Düzey Mental Kapasite, %58’ine Hafif Düzey Zihinsel Yetersizlik, %15.9’una Orta Düzey Zihinsel Yetersizlik tanısı
konuldu. %8.6’sında komorbid bir nöropsikiyatrik hastalık vardı. %37.6’sının daha önce de suç öyküsünün bulunduğu, %73.8’inin şiddet içerikli eylemlerde bulunduğu, cinsel suç mağdurlarının belirgin bir şekilde aile bireylerinden oluştuğu saptandı. Rapor sonuçlarına göre olguların %46.4’ünde ceza sorumluluğunun bulunmadığı, %43.5’inde ceza sorumluluğunun azalmış olduğu, %10.1’inde ceza sorumluluğunun bulunduğu belirlendi. 

Sonuç: Zihinsel yetersizliği bulunan bireylerin ceza sorumluluğunun olup olmadığı araştırılırken klinik özellikleri, kısıtlılıkları, suça zemin hazırlayan risk faktörleri kapsamlı bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. Ayrıca risk faktörlerinin belirlenmesi bireyin sosyal hayata uyumu ve işlevselliğinin devamı açısından da önem arz etmektedir.

Keywords

References

  1. 1. Amerikan Psikiyatri Birliği: Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Dördüncü baskı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Tam Metin (DSM IV-TR), Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington DC, 2000, Köroğlu E (çeviri ed.), Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2007.
  2. 2. Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237-20150327.pdf. Erişim Tarihi: 02.02.2020.
  3. 3. Carson D, Lindsay WR, O'Brien, G, et al. Referrals into services for offenders with intellectual disabilities: Variables predicting community or secure provision. Crim Behav Mental Health. 2010;20(1):39-50.
  4. 4. Lindsay W, Haut F, Steptoe L. Referral patterns for offenders with intellectual disability: a 20-year study. J Forens Psychiatry Psychol. 2011; 22(4):513-517.
  5. 5. Fazel S, Xenitidis K, Powell J. The prevalence of intellectual disabilities among 12 000 prisoners—A systematic review. Int J Law Psychiatry. 2008;31(4):369-373.
  6. 6. Jones J. Persons with intellectual disabilities in the criminal justice system: Review of issues. Int J Offender Ther Comp Criminol. 2007;51(6):723-733.
  7. 7. Holland T, Clare IC, Mukhopadhyay T. Prevalence of criminal offending by men and women with intellectual disability and the characteristics of offenders: implications for research and service development. J Intellect Disabil Res: JIDR. 2002;46(1):6-20.
  8. 8. Hodgins S. Mental disorder, intellectual defıciency, and crime. Evidence from a birth cohort. Arch Gen Psychiatry. 1992;49(6):476-483.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 22, 2021

Submission Date

January 26, 2021

Acceptance Date

July 15, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 5 Number: 3

APA
Atalay, A., & Yıldız, A. (2021). Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler. Ahi Evran Medical Journal, 5(3), 243-251. https://doi.org/10.46332/aemj.869007
AMA
1.Atalay A, Yıldız A. Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler. Ahi Evran Med J. 2021;5(3):243-251. doi:10.46332/aemj.869007
Chicago
Atalay, Abbas, and Abdulkadir Yıldız. 2021. “Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik Ve Kriminolojik Özellikler”. Ahi Evran Medical Journal 5 (3): 243-51. https://doi.org/10.46332/aemj.869007.
EndNote
Atalay A, Yıldız A (December 1, 2021) Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler. Ahi Evran Medical Journal 5 3 243–251.
IEEE
[1]A. Atalay and A. Yıldız, “Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler”, Ahi Evran Med J, vol. 5, no. 3, pp. 243–251, Dec. 2021, doi: 10.46332/aemj.869007.
ISNAD
Atalay, Abbas - Yıldız, Abdulkadir. “Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik Ve Kriminolojik Özellikler”. Ahi Evran Medical Journal 5/3 (December 1, 2021): 243-251. https://doi.org/10.46332/aemj.869007.
JAMA
1.Atalay A, Yıldız A. Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler. Ahi Evran Med J. 2021;5:243–251.
MLA
Atalay, Abbas, and Abdulkadir Yıldız. “Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik Ve Kriminolojik Özellikler”. Ahi Evran Medical Journal, vol. 5, no. 3, Dec. 2021, pp. 243-51, doi:10.46332/aemj.869007.
Vancouver
1.Abbas Atalay, Abdulkadir Yıldız. Ceza Sorumluluğu Değerlendirmesi Yapılan Zihinsel Yetersizlik Tanılı Olgularda Sosyodemografik, Klinik ve Kriminolojik Özellikler. Ahi Evran Med J. 2021 Dec. 1;5(3):243-51. doi:10.46332/aemj.869007

Cited By

Ahi Evran Medical Journal  is indexed in ULAKBIM TR Index, Turkish Medline, DOAJ, Index Copernicus, EBSCO and Turkey Citation Index. Ahi Evran Medical Journal is periodical scientific publication. Can not be cited without reference. Responsibility of the articles belong to the authors.

    Creative Commons Lisansı

This journal is licensed under the Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı.