Review

Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Volume: 6 Number: 2 October 15, 2026
EN TR

Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Abstract

Süt, insan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan ve yüksek besin değeri içeren temel gıda bileşenlerinden biridir; aynı zamanda süt ve süt ürünleri sanayisinin ana hammaddesini oluşturması nedeniyle ekonomik açıdan da büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada sütün fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri ele alınarak süt analiz yöntemleri ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Ayrıca Türkiye'deki süt kalitesi sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmada, süt içeriğinin belirlenmesinde kullanılan analiz yöntemlerinin güvenilirliği ve standardizasyonunun önemi vurgulanmıştır. Türkiye'de süt üretim miktarının yüksek olmasına karşın, kalitenin bölgeler ve işletme ölçekleri arasında önemli farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Özellikle küçük ölçekli işletmelerde görülen hijyen eksiklikleri, soğuk zincirin yeterince kurulamaması, hayvan sağlığı sorunları ve kimyasal kontaminasyon riskleri, süt kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bunlara ek olarak laboratuvar altyapısındaki yetersizlikler, analizlerde standardizasyon sorunları ve denetim mekanizmalarının yeterince işlevsel olmaması da önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Mevzuat açısından değerlendirildiğinde, Türkiye'de gerekli yasal düzenlemelerin büyük ölçüde mevcut olduğu, ancak uygulamada çeşitli aksaklıkların bulunduğu belirlenmiştir. Bu sorunların giderilmesi için üretici eğitiminin yaygınlaştırılması, soğuk zincirin güçlendirilmesi, laboratuvar altyapısının geliştirilmesi, kaliteye dayalı fiyatlandırma sisteminin yaygınlaştırılması ve denetim etkinliğinin artırılması önerilmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'de sütün sürdürülebilir gelişimi için kalite odaklı bir üretim anlayışının benimsenmesi ve tüm paydaşların iş birliği içinde hareket etmesi büyük önem taşımaktadır.

Keywords

Gıda güvenliği, soğuk zincir, hijyen, standardizasyon, Türkiye süt sektörü

References

  1. Babacan, O. (2021). Determination of the presence and antibiotic resistance of Listeria species and aerobic mesophilic bacteria count of cow milks. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, 92(1), 16-23. https://doi.org/10.33188/vetheder.714491
  2. Bakirci, I. (2001). A study on the occurrence of aflatoxin M1 in milk and milk products produced in Van province of Turkey. Food Control, 12(1), 47-51. https://doi.org/10.1016/S0956-7135(00)00020-7
  3. Baycar, A., Tekiner, İ. H., & Özpınar, H. (2014). Gıda kontrol laboratuvarlarında ISO/IEC 17025 standardı ve akreditasyonun önemi. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 9(1), 6-20.
  4. Codex Alimentarius Commission. (2011). Milk and milk products standard. FAO/WHO. https://www.fao.org/4/i2085e/i2085e00.pdf. (Alıntı tarihi: 26.06.26)
  5. Cozzolino, D. (2017). The role of visible and infrared spectroscopy combined with chemometrics to measure phenolic compounds in grape and wine samples. Applied Spectroscopy Reviews, 52(1), 1-15.
  6. Demirci, M. (2010). Çiğ süt kalitesine etkili olan faktörler. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(4).
  7. Engindeniz, S., Taşkın, T., Gbadamonsi, A. A., Ahmed, A. S., Cisse, A. S., Seioudy, A., Kandemir, Ç., & Koşum, N. (2021). Tüketicilerin süt ve süt ürünleri tercihlerinin analizi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3), 470-481. https://doi.org/10.33462/jotaf.841924.
  8. FAO. (2013). Milk and dairy products in human nutrition. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Available on web‐site (publications-sales@fao.org). (Alıntı tarihi: 26.06.26)
  9. Fox, P. F., & McSweeney, P. L. H. (2015). Dairy chemistry and biochemistry (2nd ed.). Springer.
  10. Galvano, F., Galofaro, V., & Galvano, G. (1996). Occurrence and stability of aflatoxin M1 in milk and milk products: A worldwide review. Journal of Food Protection, 59(10), 1079-1090.
APA
Korkmaz, S. (2026). Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ahi Evran Tarım Bilimleri Dergisi, 6(2). https://izlik.org/JA43EH25RG
AMA
1.Korkmaz S. Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ahi JAS. 2026;6(2). https://izlik.org/JA43EH25RG
Chicago
Korkmaz, Serap. 2026. “Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ahi Evran Tarım Bilimleri Dergisi 6 (2). https://izlik.org/JA43EH25RG.
EndNote
Korkmaz S (October 1, 2026) Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ahi Evran Tarım Bilimleri Dergisi 6 2
IEEE
[1]S. Korkmaz, “Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri”, Ahi JAS, vol. 6, no. 2, Oct. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA43EH25RG
ISNAD
Korkmaz, Serap. “Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ahi Evran Tarım Bilimleri Dergisi 6/2 (October 1, 2026). https://izlik.org/JA43EH25RG.
JAMA
1.Korkmaz S. Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ahi JAS. 2026;6. Available at https://izlik.org/JA43EH25RG.
MLA
Korkmaz, Serap. “Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar Ve Çözüm Önerileri”. Ahi Evran Tarım Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 2, Oct. 2026, https://izlik.org/JA43EH25RG.
Vancouver
1.Serap Korkmaz. Türkiye’de Çiğ Süt Kalitesinin Değerlendirilmesi: Analiz Yöntemleri, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Ahi JAS [Internet]. 2026 Oct. 1;6(2). Available from: https://izlik.org/JA43EH25RG