Research Article

Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi

Volume: 8 Number: 2 July 31, 2026
TR EN

Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi

Abstract

Dijitalleşmenin hız kazanması, görünürlüğün merkezî bir toplumsal değer hâline gelmesi ve benliğin giderek estetik bir sunum alanı olarak yapılandırılması, karizma kavramının klasik sosyolojik anlamını köklü biçimde dönüştürmüştür. Max Weber’in olağanüstülük, aşkınlık ve belirli tarihsel koşullarla ilişkilendirdiği karizma, postmodern dijital kültürde bireyin içsel yetkinliklerinden ziyade görünürlük, imaj, performatif benlik sunumu ve duygulanımsal yönelimler üzerinden kurulan ilişkisel bir çekim alanı hâline gelmektedir. Bu dönüşüm, karizmayı narsistik benlik pratikleriyle yapısal olarak eklemleyerek, tekrar, estetik tutarlılık ve temsil süreçlerini karizmatik etkinin merkezine yerleştirmektedir. Bu çalışma, söz konusu dönüşümü postmodern narsistik karizma kavramı çerçevesinde ele almakta; karizmayı bireysel bir kişilik özelliği ya da ölçülebilir bir etki gücü olarak değil, kültürel, söylemsel ve estetik olarak inşa edilen bir çekim biçimi olarak kavramsallaştırmaktadır. Bu doğrultuda influencer kültürü, postmodern narsistik karizmanın somutlaştığı özgül bir toplumsal bağlam olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, Türkiye bağlamında influencer Danla Bilic’in 2015–2025 yılları arasında kamuya açık olarak paylaştığı Instagram içeriklerini, amaçlı ve dönemsel örnekleme yoluyla seçerek nitel, yorumsamacı bir yaklaşımla mikro düzey söylem ve retorik analizine tabi tutmaktadır. Bulgular, postmodern dijital kültürde karizmanın etik üstünlük ya da bireysel kapasitelere dayalı bir otorite biçimi olmaktan çok, estetikleşmiş benlik sunumları, sürekli görünürlük pratikleri, minimal ve ima temelli retorik yapılar ile asimetrik para-sosyal ilişki biçimleri üzerinden üretilen kırılgan fakat sürdürülebilir bir çekim alanı olarak işlediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, karizmanın postmodern bağlamda olağanüstü anlardan ziyade gündelik tekrarlar ve alışkanlıklar aracılığıyla üretildiğini göstererek, karizma literatürüne dijital kültür ekseninde özgün bir kuramsal katkı sunmaktadır.

Keywords

Karizma, Narsizm, Postmodernizm, Görünürlük, Kurucu Edim

References

  1. Alanka, Ö. & Cezik, A. (2016). Dijital Kibir: Sosyal Medyadaki Narsistik Ritüellere İlişkin Bir İnceleme. TRT Akademi Dergisi, 1(2), 548–569.
  2. Alexander, J. C. (2011). Performance and Power. Cambridge: Polity Press.
  3. Anlı, İ. (2010). Psikanalizde Narsisizm. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
  4. Aristoteles. (1995). Retorik (M. H. Doğan, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Aristotle. (2007). On rhetoric: A theory of civic discourse (G. A. Kennedy, Trans.). New York: Oxford University Press.
  6. Aşkun, İ. C. (1988). Karizma ve Atatürk’ün Önderliğindeki Gelişimi. Atatürk Yolu Dergisi, 1(2), 201–213.
  7. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. doi:10.31592/aeusbed.598299
  8. Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve Simülasyon (O. Adanır, Çev.). Ankara: Doğu Batı Yayınları. (Orijinal eser basım tarihi 1982)
  9. Baudrillard, J. (2017). Tüketim Toplumu: Söylenceleri/yapıları (N. Tutal & F. Keskin, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eser basım tarihi 1970)
  10. Bauman, Z. (2005). Bireyselleşmiş Toplum (Y. Alogan, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal eser basım tarihi 2001)
APA
Yılmaz, S. (2026). Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi. Aksaray İletişim Dergisi, 8(2), 154-185. https://doi.org/10.47771/aid.1873049
AMA
1.Yılmaz S. Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi. Aksaray İletişim Dergisi. 2026;8(2):154-185. doi:10.47771/aid.1873049
Chicago
Yılmaz, Sevda. 2026. “Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi”. Aksaray İletişim Dergisi 8 (2): 154-85. https://doi.org/10.47771/aid.1873049.
EndNote
Yılmaz S (July 1, 2026) Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi. Aksaray İletişim Dergisi 8 2 154–185.
IEEE
[1]S. Yılmaz, “Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi”, Aksaray İletişim Dergisi, vol. 8, no. 2, pp. 154–185, July 2026, doi: 10.47771/aid.1873049.
ISNAD
Yılmaz, Sevda. “Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi”. Aksaray İletişim Dergisi 8/2 (July 1, 2026): 154-185. https://doi.org/10.47771/aid.1873049.
JAMA
1.Yılmaz S. Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi. Aksaray İletişim Dergisi. 2026;8:154–185.
MLA
Yılmaz, Sevda. “Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi”. Aksaray İletişim Dergisi, vol. 8, no. 2, July 2026, pp. 154-85, doi:10.47771/aid.1873049.
Vancouver
1.Sevda Yılmaz. Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi. Aksaray İletişim Dergisi. 2026 Jul. 1;8(2):154-85. doi:10.47771/aid.1873049