Postmodern Dünyada Narsistik Karizmanin Influencer Kültürü Üzerinden Analizi
Abstract
Dijitalleşmenin hız kazanması, görünürlüğün merkezî bir toplumsal değer hâline gelmesi ve benliğin giderek estetik bir sunum alanı olarak yapılandırılması, karizma kavramının klasik sosyolojik anlamını köklü biçimde dönüştürmüştür. Max Weber’in olağanüstülük, aşkınlık ve belirli tarihsel koşullarla ilişkilendirdiği karizma, postmodern dijital kültürde bireyin içsel yetkinliklerinden ziyade görünürlük, imaj, performatif benlik sunumu ve duygulanımsal yönelimler üzerinden kurulan ilişkisel bir çekim alanı hâline gelmektedir. Bu dönüşüm, karizmayı narsistik benlik pratikleriyle yapısal olarak eklemleyerek, tekrar, estetik tutarlılık ve temsil süreçlerini karizmatik etkinin merkezine yerleştirmektedir.
Bu çalışma, söz konusu dönüşümü postmodern narsistik karizma kavramı çerçevesinde ele almakta; karizmayı bireysel bir kişilik özelliği ya da ölçülebilir bir etki gücü olarak değil, kültürel, söylemsel ve estetik olarak inşa edilen bir çekim biçimi olarak kavramsallaştırmaktadır. Bu doğrultuda influencer kültürü, postmodern narsistik karizmanın somutlaştığı özgül bir toplumsal bağlam olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, Türkiye bağlamında influencer Danla Bilic’in 2015–2025 yılları arasında kamuya açık olarak paylaştığı Instagram içeriklerini, amaçlı ve dönemsel örnekleme yoluyla seçerek nitel, yorumsamacı bir yaklaşımla mikro düzey söylem ve retorik analizine tabi tutmaktadır.
Bulgular, postmodern dijital kültürde karizmanın etik üstünlük ya da bireysel kapasitelere dayalı bir otorite biçimi olmaktan çok, estetikleşmiş benlik sunumları, sürekli görünürlük pratikleri, minimal ve ima temelli retorik yapılar ile asimetrik para-sosyal ilişki biçimleri üzerinden üretilen kırılgan fakat sürdürülebilir bir çekim alanı olarak işlediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, karizmanın postmodern bağlamda olağanüstü anlardan ziyade gündelik tekrarlar ve alışkanlıklar aracılığıyla üretildiğini göstererek, karizma literatürüne dijital kültür ekseninde özgün bir kuramsal katkı sunmaktadır.
Keywords
Karizma, Narsizm, Postmodernizm, Görünürlük, Kurucu Edim
An Analysis of Narcissistic Charisma in the Postmodern World through Influencer Culture
Abstract
The acceleration of digitalization, the centrality of visibility as a social value, and the transformation of the self into an aesthetic site of presentation have fundamentally reshaped the concept of charisma. Traditionally conceptualized by Max Weber as an exceptional form of authority grounded in extraordinariness, transcendence, and specific historical conditions, charisma in postmodern digital culture increasingly operates as a relational field of attraction structured through visibility, image management, performative self-presentation, and affective alignment rather than individual competencies or ethical superiority. This transformation structurally articulates charisma with narcissistic self-practices, positioning repetition, aesthetic consistency, and representation at the core of charismatic appeal.
This study examines this transformation through the concept of postmodern narcissistic charisma, conceptualizing charisma not as an individual personality trait or a measurable influence, but as a culturally, discursively, and aesthetically constructed form of attraction. Within this framework, influencer culture is approached as a distinctive social context in which postmodern narcissistic charisma becomes empirically observable. Focusing on the Turkish context, the research analyzes the publicly accessible Instagram posts shared by influencer Danla Bilic between 2015 and 2025. Using purposive and period-based sampling, the study employs a qualitative, interpretive approach grounded in micro-level discourse and rhetorical analysis.
The findings demonstrate that in postmodern digital culture, charisma functions less as a stable authority based on ethical legitimacy or individual capacity and more as a fragile yet sustainable field of attraction produced through aestheticized self-presentations, regimes of continuous visibility, minimal and implicit rhetorical strategies, and asymmetrical parasocial relationships. By showing that charisma is generated through everyday repetition and habitual visibility rather than exceptional moments, the study offers an original theoretical contribution to the literature on charisma within the context of digital culture.
Keywords
Charisma, Narcissism, Postmodernism, visibility, Performativity