Umudun Öteki Yüzü Filminin Göstergebilimsel Çözümlemesi Bağlamında Mültecilik

Öz

Bu çalışma, mültecilerin umut dolu yolculuğunun, aslında ne tür sorunları da beraberinde getirdiğini Aki Kaurismäki’nin Umudun Öteki Yüzü (Toivon tuolla puolen, 2017) adlı filmi üzerinden tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, çalışmada öncelikle göç, göçmenlik, mültecilik, göç-sinema ilişkisi ve Aki Kaurismäki sinemasına dair genel bilgiler ile kavramlara yer verilmiştir. Daha sonra örnekleme dâhil edilen film, Barthes’ın göstergebilimsel yöntemi çerçevesinde analiz edilmiş; filmdeki göstergeler, gösteren-gösterilen ilişkisi bağlamında değerlendirilerek mültecilerin yaşadığı sorunların nasıl yansıtıldığına yönelik anlama ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu analiz sonucunda, Finlandiya’daki mülteci ve göçmenlere karşı takındığı insani tavırla tanınan Kaurismäki’nin, filmde kullandığı çeşitli göstergelerle, hem mülteci sorununa hem de mülteciler için bir umudun her zaman olması gerektiğine vurgu yaptığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mülteci
• Göstergebilim
• Barthes
• Umudun Öteki Yüzü
• Aki Kaurismaki

Refugee in The Context of The Semiotic Analysis of The Movie “The Other Side Of Hope”

Abstract

The aim of this study is to discuss what kind of problems refugees face during their journey full of hope with the help of the film The Other Side of Hope (Toivon tuolla puolen, 2017) by Aki Kaurismäki. For this reason, firstly terms about immigration, migration, migration-cinema relationship and general knowledge about Aki Kaurismäki cinema have been included. Then, the film which has been included to the sample and it has been analyzed within the scope of Barthes’s semiological method; the indicators in the film has been evaluated in terms of indicative-indicated relationship and it has been tried to be understood how the problems of the refugees are reflected. As a result of this analysis, it has been observed that Kaurismäki, who is known with the humanistic attitude for the refugees and immigrants in Finland, has emphasized that there should always be hope for both refugees and refugee problem.

Keywords

• Refugee
• Semiotics
• Barthes
• The Other Side of Hope
• Aki Kaurismaki

References

1. ADANIR, Oğuz (2012), Sinemada Anlam ve Anlatım, İstanbul: Say Yayınları.
2. AKÇAPAR, K. Şebnem (2012), Uluslararası Göç Alanında Güvenlik Algılamaları ve Göçün İnsani Boyutu, (Derleyenler), S. Gülfer Ihlamur Öner ve N. Aslı Şirin Öner. Küreselleşme Çağında Göç, İstanbul: İletişim Yayınları, 563-575.
3. AKINCI, Buket; NERGİZ, Ahmet; GEDİK, Ercan (2015). Uyum Süreci Üzerine Bir Değerlendirme: Göç ve Toplumsal Kabul. Göç Araştırmaları Dergisi, 1(2), 58-83.
4. BARTHES, Roland (1979), Göstergebilim İlkeleri, Berke Vardar ve Mehmet Rifat (çev), Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
5. BARTHES, Roland (1993). Göstergebilimsel Serüven. (Mehmet Rifat ve Sema Rifat (çev), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
6. CARDULLO, Bert (2012), European Directors and Their Films: Essays on Cinema, Lanham: The Scarecrow Press.
7. ÇAKRAN, Şebnem ve EREN, Veysel (2017), Mülteci Politikası: Avrupa Birliği ve Türkiye Karşılaştırması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(39), 1-30.
8. EKİCİ, Süleyman ve TUNCEL, Gökhan (2015), Göç ve İnsan, Birey ve Toplum Dergisi, 5(9), 9-22.

9. KOLKER, P. Robert (1999), Yalnızlık Sineması, Ertan Yılmaz (çev), İstanbul: Öteki Yayınları.
10. LOTMAN, M. Yurih (2012), Sinema Göstergebilimi, Oğuz Özügül (çev), İstanbul: Nirengi Kitap.
11. MARSHALL, Gordon (1999), Sosyoloji Sözlüğü, Osman Akınhay ve Derya Kömürcü (çev), Ankara: Bilim ve Sanat.
12. NAFICY, Hamid (2001), An Accented Cinema: Exilic and Diasporic Filmmaking, New Jersey: Princeton University Press.
13. NESTINGEN, Andrew (2013), The Cinema of Aki Kaurismaki, London: Wallflower Press.
14. OĞUZ GÖK, Gonca (2016), Kimin Güvenliği? Uluslararası Göç-Güvelik İlişkisi ve Uluslararası Örgütlerin Rolü, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 65-82.
15. ÖZKOÇAK, Yelda (2019), Göçmen ve Sinema: Avrupa Göçmen Sineması ve Türk Asıllı Yönetmenler, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(3), 429-452.
16. TEKELİ, İlhan (2008), Göç ve Ötesi, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
17. TOPÇUOĞLU, A. Reyhan (2012), Düzensiz Göç: Küreselleşmede Kısıtlanan İnsan Hareketliliği, (Derleyenler), S. Gülfer Ihlamur Öner ve N. Aslı Şirin Öner. Küreselleşme Çağında Göç, İstanbul: İletişim Yayınları, 501-518.
18. ULUSAY, Nejat (2008), Melez İmgeler, Ankara: Dost Kitabevi.
19. ULUSLARARASI GÖÇ ÖRGÜTÜ (IOM) (2013), Uluslararası Göç Hukuku: Göç Terimleri Sözlüğü, (Editörler), Richard Perruchoud ve Jillyanne Redpath-Cross.
20. YALÇIN, Cemal (2004), Göç Sosyolojisi, Ankara: Anı Yayıncılık.
21. YAREN, Özgür (2015), Göçmen Sinemasını Yeniden Düşünmek, Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 2(1), 207-223.
22. http://www.fipresci.org/people/aki-kaurismaki Erişim Tarihi: 30.07.2020
23. https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 14.06.2020
24. https://ankarasinemadernegi.org/directors/aki-kaurismaki-2/ Erişim Tarihi: 29.07.2020