Çok Düşük Frekanslı (VLF) Radyo Alıcıları ile M≥6.0+ Deprem Öncülerinin İncelenmesi
Abstract
Depremler sismik faaliyetler olduğu için meydana
gelmeden önce çeşitli belirtiler ortaya çıkmaktadır. Sismik aktivitelerin
meydana getirdiği etkilerinden birisi de alt iyonosfer tabakası üzerinde olduğu
bilinmektedir. Bu sebeple iyonosfer tabakası üzerindeki değişimler
gözlemlenerek muhtemel sismik olaylar tespit edilmeye çalışılmaktadır.
Yerkürede meydana gelen kabuk hareketlerinin oluşturduğu titreşimler, insanlar
üzerinde sadece sarsıntı olarak değil insanların doğrudan algılayamadığı bazı
çevresel değişimlere de yol açmaktadır. Bu değişimler farklı yöntem ve
cihazlarla tespiti yapılacak şekilde modellenebilmektedir. Bu yöntemlerin
incelenmesindeki temel parametrelerden birisi de Çok Düşük Frekans (VLF) sinyal
değerlerindeki değişimdir. Bu amaçla deprem öncesi ve sonrası alt iyonosfer
tabakasında meydana gelen değişimlerin VLF sinyallerinden elde edilen
değişimlerle modellenerek aralarındaki ilişkinin ortaya çıkarılması deprem
öncesi iyonosferik değişimlerin belirlenmesinde kullanılabilir. İyonosferin bu
bölgesinde gerçekleşen geçici karışıklıkların VLF sinyalleri ile uzaktan
algılama sistemlerinde kullanılması birçok araştırmanın konusu olmuştur.
Yapılan çalışmalarda VLF dalgalarının iyonosferin alt tabakasından (D bölgesinden)
yansıması kuralı üzerine kurulu olduğu görülmektedir. İyonosferin, depremlerden
önceki birkaç gün içerisinde, yansıtılmasını sağladığı elektromanyetik dalgalar
üzerinde bazı analiz edilebilir değişiklikler göstermektedir. Bu değişiklikleri
belirli matematiksel ve istatistiksel modellerle anlamlandırabilmek,
depremlerin gerçekleşmeden önce ortaya çıkabilecek muhtemel öncülerini ortaya
koymaktadır. Bu çalışmada, 17 Ocak 1995 Kobe (M=7.2), 6 Ocak 2008 (M=6.2)
Yunanistan Depremi, 25 Nisan 2015 (M=7.8) Nepal-Gorkha depremi ve bu depremin
12 Mayıs 2015 (M=7.3) tarihinde gerçekleşen artçı depreminin, 12 Ocak 2010
(M=7.0) Haiti ve 11- 21 Kasım 2016'da Japonya'nın açık denizlerinde meydana
gelen sırasıyla M=6.1 ve M=6.9 büyüklüklerindeki iki depremin alt iyonosfer
tabakasında meydana gelen sinyal yayılımları sonucunda ortaya çıkan deprem
öncülü sonuçlarının incelenmesi gerçekleştirilmiştir.
Keywords
References
- Biagi, P. F., Castellana, L., Maggipinto, T., Maggipinto, G., Minafra, A., Ermini, A., … Hayakawa, M. (2009). Anomalies in VLF radio signals related to the seismicity during November-December 2004: A comparison of ground and satellite results. Physics and Chemistry of the Earth, 34(6–7), 456–463.
- Hayakawa, M., Kasahara, Y., Nakamura, T., Muto, F., Horie, T., Maekawa, S., … Molchanov, O. A. (2011). A statistical study on the correlation between lower ionospheric perturbations as seen by subionospheric VLF/LF propagation and earthquakes. 2011 30th URSI General Assembly and Scientific Symposium, URSIGASS 2011, 115, 1–9.
- Dobrovolsky, I. P., Zubkov, S. I., & Miachkin, V. I. (1979). ESTIMATION OF THE SIZE OF EARTHQUAKE PREPARATION ZONES. Pure and Applied Geophysics, 117(5), 1025–1044.
- Hayakawa, M., Raulin, J. P., Kasahara, Y., Bertoni, F. C. P., Hobara, Y., & Guevara-Day, W. (2011). Ionospheric perturbations in possible association with the 2010 Haiti earthquake, as based on medium-distance subionospheric VLF propagation data. Natural Hazards and Earth System Science.
- Hayakawa, M., Hobara, Y., Yasuda, Y., Yamaguchi, H., Ohta, K., Izutsu, J., & Nakamura, T. (2012). Possible precursor to the March 11, 2011, Japan earthquake: Ionospheric perturbations as seen by subionospheric very low frequency/ low frequency propagation. Annals of Geophysics, 55(1), 95–99.
- Horie, T., Maekawa, S., Yamauchi, T., & Hayakawa, M. (2007). A possible effect of ionospheric perturbations associated with the Sumatra earthquake, as revealed from subionospheric very‐low‐frequency (VLF) propagation (NWC‐Japan). International Journal of Remote Sensing, 28(13–14), 3133–3139.
- Molchanov, O. A., & Hayakava, M. (1998). Subionospheric VLF signal perturbations possibly. Journal of Geophysical Research, 103, 17489–17504.
- Molchanov, O. A., Hayakawa, M., Oudoh, T., & Kawai, E. (1998). Precursory effects in the subionospheric VLF signals for the Kobe earthquake. Physics of the Earth and Planetary Interiors.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
İsmail Demiryege
This is me
0000-0003-3836-3328
Türkiye
Publication Date
August 5, 2019
Submission Date
July 26, 2019
Acceptance Date
August 4, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 2 Number: 1