Malatya Taşkın Risk Bölgelerinin Oluşturulmasına Altlık Sağlayacak Havza Özelliklerinin Belirlenmesi; Darende ve Gürün Örneği

Abstract

Taşkınlar aniden ortaya çıkması ve geniş alanları tehdit etmesi nedeniyle büyük riskler taşıyan bir doğal afettir. Özellikle sebep olduğu zararlar maddi ve manevi açıdan büyük boyutlara ulaşabilmektedir. Günümüzde sel felaketlerinin zararlarından korunmak için birçok çalışma yapılıyor. Bu çalışmaların planlanmasında Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) de yararlanılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımlarının (ArcGIS, QGIS, Golabal Mapper vb.) önemi her geçen gün artmaktadır. Bir araç olarak CBS, yerel, bölgesel, ulusal ve hatta küresel ölçekte su kalitesi, yeraltı suyu hareketi, yeraltı suyu kirliliği, nehir restorasyonu, taşkın tahmini ve yönetimi vb. gibi farklı su kaynakları sorunlarını ele almada çok güçlüdür. CBS ve CBS tabanlı modeller yağış akışı gibi farklı hidrolojik modellemeler için faydalı olabilir. Bu çalışmada Tohma havzasının bir bölümünü oluşturan Darende ve Gürün ilçelerini de kapsayan bölgenin bazı havza parametreleri (yağış, eğim, bakı, toprak, arazi kullanımı, dereye uzaklık ve jeoloji) ArcGIS yazılımı kullanılarak belirlenmiştir.

Keywords

• taşkın
• akış
• CBS
• ArcGIS
• su yönetimi

Determination of Basin Characteristics to Provide a Base for the Creation of Malatya Flood Risk Zones; The Example of Darende and Gürün

Abstract

Floods are a natural disaster with great risks in that they occur suddenly and threaten large areas. In particular, the damages it causes can reach great material and moral aspects. Today, many studies are carried out to protect against the damages of flood disasters. Geographical Information Systems (GIS) are also used in the planning of these studies. The importance of Geographical Information Systems (GIS) software (ArcGIS, QGIS, Golabal Mapper etc.) is increasing day by day. As a tool, GIS is very powerful to address different water resources issues such as water quality, groundwater movement, groundwater pollution, river restoration, flood forecasting and management, etc. at local, regional, national and even global scale. GIS and GIS-based models can be useful for different hydrological modelling such as rainfall runoff. In this study, some basin parameters (precipitation, slope, aspect, soil, land use, distance to the stream and geology) of the region that forms a part of the Tohma basin and includes Darende and Gürün districts were determined using ArcGIS software.

Keywords

• flood
• GIS
• ArcGIS
• water

References

1. [1] Kundzewicz, Z. W., Schellnhuber, H. J. (2004). Floods in the IPCC TAR perspective. Natural Hazards, 31(1), 111-128.
2. [2] Patel, D. P., Srivastava, P. K. (2013). Flood hazards mitigation analysis using remote sensing and GIS: correspondence with town planning scheme. Water resourcesnmanagement, 27(7), 2353-2368.
3. [3] Kourgialas, N. N., Karatzas, G. P. (2011). Flood management and a GIS modelling method to assess flood-hazard areas—a case study. Hydrological SciencesnJournal–Journal des Sciences Hydrologiques, 56(2), 212-225.
4. [4] Meena, Y. R., & Gupta, A. K. (2017). A Study on Urban Flood Vulnerability in Vrishabhavathi Valley Watershed, Bengaluru, Karnataka using AHP, GIS and RS Techniques. International Journal of Advanced Remote Sensing and GIS, 6(1), 2325-2342.
5. [5] Dinesh Kumar, P. K., Gopinath, G., Seralathan, P. (2007). Application of remote sensing and GIS for the demarcation of groundwater potential zones of a river basin in Kerala, southwest coast of India. International Journal of Remote Sensing, 28(24), 5583-5601.
6. [6] ESRI, F. (2012). What is the Jenks optimization method.
7. [7] Khatami, S., Khazaei, B. (2014). Benefits of GIS application in hydrological modeling: A brief summary. VATTEN–Journal of Water Management and Research, 70(1), 41-49.
8. [8] Løken, E. (2007). Use of multicriteria decision analysis methods for energy planning problems. Renewable and sustainable energy reviews, 11(7), 1584-1595.

9. [9] Burrough, P. A. (1986). Principles of Geographical. Information Systems for Land Resource Assessment. Clarendon Press, Oxford.
10. [10] Darnell, A. P. (2011). Model Development and Incorporation of GIS Tools for Floodplain Management.
11. [11] Erinç S. (1984). Klimatoloji ve Metodları, (st Üniv. Yay. No: 3278, Deniz Bilimleri ve Cog. Enst Yay. No:2, İstanbul.
12. [12] Dölek, İ., & Avci, V. (2017) Muş İlinin Sel Ve Taşkın Duyarlılık Haritalarının Oluşturulması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 44(5), 190-204.
13. [13] Şengün, M. T., Kıranşan, K. (2016). Bulanık-Malazgirt (Muş) Havzası’nın İklim Özellikleri. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 21-50.
14. [14] Fırat, F. (2019). Akarsu Havzalarını Modellenmesinde Cbs Yazılımlarının Kullanılması. Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
15. [15] Özcan, O. (2017). Taşkın tespitinin farklı yöntemlerle değerlendirilmesi; Ayamama Deresi örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 3(1), 9-27.
16. [16] ESRI INC., (1997a). ArcView 3D Analyst, 3D Surface Creation, Visualiton, and Analyses, Environmental Systems Research Institute, California, 118 p.