Research Article

Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi

Number: 12 June 8, 2026
TR EN

Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi

Abstract

Giriş ve Hedefler 1994 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından ortaya atılan insan güvenliği kavramı, güvenlik anlayışını devlet merkezli bakıştan insan merkezli bir yaklaşıma kaydırmıştır. Bu kavramın yedi unsurundan biri olan çevresel güvenlik kapsamında su kaynaklarının azalması, gıda güvencesi ve toplum sağlığı üzerindeki etkileriyle birlikte su güvenliği, çağdaş güvenlik anlayışının temel bileşeni haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, su güvenliği kavramını uluslararası literatür ve kuruluşların raporları ışığında incelemek, kavramın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarını değerlendirmek ve Türkiye’nin mevcut mevzuatını uluslararası ilkelerle karşılaştırarak analiz etmektir. Yöntemler Çalışmada UNDP, UNEP, UN-Water, WWF gibi uluslararası kuruluşların yayınları doküman analizi yöntemiyle incelenmiş; su güvenliği kavramının çok disiplinli yapısı ortaya konmuştur. Ayrıca Türkiye’nin yasal düzenlemeleri ve uygulamaları nitel analizle değerlendirilmiştir. Bulgular İncelemeler sonucunda, su güvenliğinin iklim değişikliği, nüfus artışı, enerji ve gıda üretimi gibi çok sayıda faktörle doğrudan ilişkili olduğu görülmüş; suya erişimdeki eşitsizliklerin siyasi ve sosyal istikrarsızlıkları tetikleyebileceği anlaşılmıştır. Uluslararası raporlarda su güvenliği, yalnızca çevresel değil, sosyal adalet ve halk sağlığı açısından da kritik bir kavram olarak tanımlanmıştır. Sonuçlar Çalışmada, su güvenliğinin çok boyutlu ve stratejik bir öneme sahip olduğu sonucuna varılmış; suya adil, güvenli ve sürdürülebilir erişimin sağlanmasının yalnızca çevresel değil, toplumsal kalkınma açısından da temel bir gereklilik olduğu vurgulanmıştır.

Keywords

References

  1. Birleşmiş Milletler, 2010. The human right to water and sanitation. UN General Assembly Resolution A/RES/64/292. .https://www.un.org/en/ga/64/resolutions.shtml (Erişim: 3.06.2025).
  2. Bilateral Treaties for Water Allocation, 2015. Transboundary water governance in the Euphrates-Tigris River Basin. E-International Relations. https://www.e-ir.info/2015/07/22/transboundary-water-governance-in-the-euphrates-tigris-river-basin/ (Erişim: 13.09.2025).
  3. Conflict in the Tigris–Euphrates Basins, n.d. Water conflict in the Middle East and North Africa. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Water_conflict_in_the_Middle_East_and_North_Africa (Erişim: 23.05.2025). Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), 2023. Türkiye’nin su potansiyeli ve kullanımı. https://www.dsi.gov.tr (Erişim: 24.09.2024).
  4. Global Water Partnership, 2000. Integrated water resources management (TAC Background Papers No. 4). https://www.gwp.org/globalassets/global/toolbox/publications/background-papers/04-integrated-water-resources-management-2000-english.pdf (Erişim: 23.09.2025).
  5. Grey, D., Sadoff, C. W., 2007. Sink or swim? Water security for growth and development. Water Policy 9(6), 545–571. https://doi.org/10.2166/wp.2007.021.
  6. Kibaroğlu, A., Scheumann, W., 2019. Water diplomacy frameworks in the Middle East and the Euphrates–Tigris River Basin. IEMed. https://www.iemed.org/publication/water-diplomacy-frameworks-in-the-middle-east-and-the-euphrates-tigris-river-basin/ (Erişim: 23.08.2025).
  7. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 2022. Türkiye iklim değişikliği raporu. https://mgm.gov.tr (Erişim: 23.09.2025).
  8. Mitigating Conflict over Water in the Euphrates–Tigris Basin, n.d. Arab Center Washington DC. https://arabcenterdc.org/resource/mitigating-conflict-over-water-in-the-euphrates-tigris-basin/ (Erişim: 23.12.2024).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forestry Politics, Economics and Law, Forestry Management and Environment

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 8, 2026

Submission Date

September 23, 2025

Acceptance Date

March 5, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 12

APA
Velioğlu, N. (2026). Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1789829
AMA
1.Velioğlu N. Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. AJFR. 2026;(12). doi:10.53516/ajfr.1789829
Chicago
Velioğlu, Nimet. 2026. “Su Güvenliği Kavramı Ve Hukuki Dayanakları: Türkiye’de Mevzuatın Uluslararası Ilkelerle Uyumunun Analizi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, nos. 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1789829.
EndNote
Velioğlu N (June 1, 2026) Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 12
IEEE
[1]N. Velioğlu, “Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi”, AJFR, no. 12, June 2026, doi: 10.53516/ajfr.1789829.
ISNAD
Velioğlu, Nimet. “Su Güvenliği Kavramı Ve Hukuki Dayanakları: Türkiye’de Mevzuatın Uluslararası Ilkelerle Uyumunun Analizi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi. 12 (June 1, 2026). https://doi.org/10.53516/ajfr.1789829.
JAMA
1.Velioğlu N. Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. AJFR. 2026. doi:10.53516/ajfr.1789829.
MLA
Velioğlu, Nimet. “Su Güvenliği Kavramı Ve Hukuki Dayanakları: Türkiye’de Mevzuatın Uluslararası Ilkelerle Uyumunun Analizi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, no. 12, June 2026, doi:10.53516/ajfr.1789829.
Vancouver
1.Nimet Velioğlu. Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. AJFR. 2026 Jun. 1;(12). doi:10.53516/ajfr.1789829