Year 2021, Volume , Issue 12, Pages 59 - 78 2021-04-28

KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI

Elif BAYRAK KAYA [1]


Kur’an’da ismine sure olan Hz. Yunus’un kıssası bize Yunus peygamber ve peygamber olarak gönderildiği Ninova ahalisinin başından geçenleri anlatmaktadır. Kur’an da anlatılan ve bir masal kahramanının başından geçen olayları anımsatan bu kıssa, Avrupa ve İslam ikonografisinde de kendine geniş bir yer bulmuştur. İnsanlar arasında hemen hemen her dönem ilgi ve merak uyandıran Hz. Yunus’un balık tarafından yutulması ve mucizevi kurtuluşu, farklı dönem ve üsluplarda resmedilmiş pek çok minyatür yorumu bulunmaktadır. Minyatür örneklerde, ejder, yılan, balık, kaplumbağa, at, karaca gibi mitolojik yaratıklar ve çıplak insan bedenlerinin tasvir edildiği görülmüş ve minyatür yorumların içine yerleştirilen bu motiflerin mitolojideki anlamları ve kompozisyon ile bağlantıları arasında değerlendirmeler yapılmıştır. Minyatür örneklerdeki konu dağılımı Hz. Yunus’un bindiği dolmuş geminin denizde kalması ile Hz. Yunus’un denize atılması, Denize düşen Hz. Yunus’un bir balık tarafından yutulması, balığın karnından çıkarılması ve kıyıda iyileşme sürecini anlatan yorumlar olarak karşımıza çıkar. Makalenin evrenini, Hz. Yunus kıssasının yorumlandığı minyatürlerden seçmeler oluşturmaktadır. Örneklem gurubu olarak bir adet Yunus’un gemiden atılma ve balık tarafından yutulma anı, yedi adet Yunus’un balığın karnından kurtarılma sahnesi ve bir adet Yunus’un kıyıda iyileşme sürecini yorumlayan toplam dokuz minyatür örnek incelenmiştir. Araştırmada; alan araştırması, tarama ve analiz yöntemleri kullanılmıştır
Hz. Yunus Peygamber, Minyatür Sanatı, Balina, Gemi,, Kabak Bitkisi
  • And, M. (1998). Minyatürlerde Osmanlı-İslam Mitologyası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Bayat, F. (2015). Türk Mitolojik Sistemi Ontolojik ve Epistemolojik Bağlamda Türk Mitolojisi, 1. İstanbul: Ötüken Neşriyat A.Ş. Bilgili, N. (2014). Türklerin Kozmik Sembolleri – Tamalar. İstanbul: Hermest Yayınları.
  • Çoruhlu, Y. (2014). Türk Sanatında Hayvan Sembolizmi. Ankara: Kömen Yayınları.
  • Çoruhlu, Y. (2011). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  • Kabakçılı, O. (2011). Hz. Yunus Kıssasında İşari Anlamlar, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (36), 369-380.
  • Paşa, A.C. (1966). Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefa, Birinci cilt, İstanbul, Üç dal Neşriyat.
  • Polater, K. (2007). Kur’an ve Kitâb-ı Mukaddes’e Göre Yunus Kıssası, Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, VII sayı: 2, Sayfa;140-141. Renda, G. (1977). İstanbul, Türk ve İslam Eserleri Müzesindeki Zübdet-üt Tevarih ‘in Minyatürleri, Sanat, Yıl:3, Sayı: 6, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • URL 1 -Harman, Ö.F. Yunus, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi. org.tr/yunus, (Erişin tarihi: 04.05.2020)
  • URL 2-Bilgili, N. Ejder ve zaman. (Https://www.turkcenindirilisi.com/turk-tarihi/ejderha-ve- zaman) (Erişim Tarihi.05.06.2020).
  • URL-3 https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir suresi/3927/139-148-ayet-tefsiri (Erişim tarihi:12.07.2020) . URL-4https://www.kuranmeali.net/saffat-suresi-145.ayet.htm)(Erişin Tarihi:12.07.2020).
Primary Language tr
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0003-0241-3805
Author: Elif BAYRAK KAYA (Primary Author)
Institution: ISPARTA Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 28, 2021

Bibtex @research article { akademiksanat839653, journal = {Akademik Sanat}, issn = {2458-8776}, address = {}, publisher = {Ankara Hacı Bayram Veli University}, year = {2021}, volume = {}, pages = {59 - 78}, doi = {}, title = {KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI}, key = {cite}, author = {Bayrak Kaya, Elif} }
APA Bayrak Kaya, E . (2021). KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI . Akademik Sanat , (12) , 59-78 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/akademiksanat/issue/62192/839653
MLA Bayrak Kaya, E . "KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI" . Akademik Sanat (2021 ): 59-78 <https://dergipark.org.tr/en/pub/akademiksanat/issue/62192/839653>
Chicago Bayrak Kaya, E . "KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI". Akademik Sanat (2021 ): 59-78
RIS TY - JOUR T1 - KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI AU - Elif Bayrak Kaya Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Akademik Sanat JF - Journal JO - JOR SP - 59 EP - 78 VL - IS - 12 SN - 2458-8776- M3 - UR - Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Akademik Sanat KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI %A Elif Bayrak Kaya %T KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI %D 2021 %J Akademik Sanat %P 2458-8776- %V %N 12 %R %U
ISNAD Bayrak Kaya, Elif . "KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI". Akademik Sanat / 12 (April 2021): 59-78 .
AMA Bayrak Kaya E . KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI. Akademik Sanat. 2021; (12): 59-78.
Vancouver Bayrak Kaya E . KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI. Akademik Sanat. 2021; (12): 59-78.
IEEE E. Bayrak Kaya , "KUR’AN’I KERİM’DEKİ HZ. YUNUS KISSASI VE MİNYATÜR SANATINA YANSIMALARI", Akademik Sanat, no. 12, pp. 59-78, Apr. 2021