Research Article

YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Volume: 14 Number: 2 January 14, 2025
TR EN

YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Kamu giderlerinin finansmanının sağlanması amacı ile bireylerin hak ve özgürlük alanı arasında bulunan ince çizginin vergilendirme yetkisi vasıtasıyla aşılmasının kolaylığı, bireylerin yönetim erki karşısında korunması için birtakım önlemlerin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Vergilerin kanuniliği ilkesi, tarihsel gelişimi bakımından önemli mücadeleler sonunda ortaya çıkan ve son halini alan, farklı ülkelerde anayasacılık hareketlerini yakından etkileyen önemli bir vergilendirme ilkesi teşkil etmektedir. Türkiye’de de anayasal vergilendirme ilkeleri arasında yer alan vergilerin kanuniliği ilkesinin beraberinde getirdiği ya da desteklediği birçok vergilendirme ilkesi bulunmaktadır. Bunlardan biri olan vergi hukukunda kıyas yasağı, vergi yasasında yer alan bir kuralın, nitelikleri buna benzeyen ama yasada düzenlenmemiş başka bir olaya uygulanmasının mümkün olmamasını ifade etmektedir. Vergi hukukunda düzenleme yapılmamış bir alanın kıyas yoluyla doldurulması, Anayasa ile yalnızca yasama erkine verilen vergilendirme yetkisinin aşılması ve dolayısıyla da fonksiyon gaspı anlamına geleceğinden vergi idaresi ya da vergi yargısının kıyasa varacak yorumlama faaliyeti gerçekleştirmekten kaçınması gerekmektedir. Ancak uygulamada vergi idaresi, gerek yönetmelik ve genel tebliğ gibi düzenleyici işlemlerinde gerekse de bu düzenleyici işlemlere dayanarak gerçekleştirdiği birel vergilendirme işlemlerinde sıklıkla vergi kanunlarını değiştirici mahiyette hareket etmektedir. Bu çalışmada vergilerin kanuniliği ilkesi, özellikle vergi idaresinin düzenleyici işlemleri üzerindeki etkisi bakımından ele alınacaktır. Vergilerin kanuniliği ve ilgili diğer ilkelere ilişkin açıklamaların ardından Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer alan yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik hizmetlere yönelik istisna uygulamasına kısaca değinilecektir. Sonrasında da ilgili istisna hükmüne ilişkin 1 Seri No.’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği açıklamaları ele alınacaktır. Devamında Genel Tebliğ’de yer alan düzenlemeler vergilerin kanuniliği ilkesi ve kıyas yasağı bağlamında değerlendirilecektir.

Keywords

References

  1. Acar, Mustafa Gürhan. “Genel Tebliğ ve Muktezanın Vergi Hukuku Bakımından Mahiyeti ve Mükellef ile İdare Bakımından Bağlayıcılığı.” Vergi Dünyası 2001, S. 242 (Ekim 2001): 122-126.
  2. Akbulut, Emre. Türk İdare Hukukunda Kanunî İdare İlkesi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul.
  3. Akdoğan, Abdurrahman. Kamu Maliyesi. Ankara: Gazi Kitabevi, 2023.
  4. Akdoğan, Abdurrahman. Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi. Ankara: Gazi Kitabevi, 2023.
  5. Akdoğan, Nalan ve Sevilengül, Orhan. Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması. Ankara: Gazi Kitabevi, 2007.
  6. Akkaya, Mustafa. Vergi Hukukunda Ekonomik Yaklaşım. Ankara: Turhan Kitabevi, 2002.
  7. Aktan, Coşkun Can. “Anayasal İktisat ve Vergilemede Hukuki Güvenlik İlkesi.” Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi 9, S. 2 (2017): 101-116.
  8. Aktan, Coşkun Can. Anayasal Vergi Hukuku. Ankara: Seçkin Kitabevi, 2019.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 14, 2025

Submission Date

May 14, 2024

Acceptance Date

June 10, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 14 Number: 2

APA
Demir Belin, E. (2025). YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(2), 859-898. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1483888
AMA
1.Demir Belin E. YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. AkdHFD. 2025;14(2):859-898. doi:10.54704/akdhfd.1483888
Chicago
Demir Belin, Esra. 2025. “YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 14 (2): 859-98. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1483888.
EndNote
Demir Belin E (January 1, 2025) YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 14 2 859–898.
IEEE
[1]E. Demir Belin, “YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”, AkdHFD, vol. 14, no. 2, pp. 859–898, Jan. 2025, doi: 10.54704/akdhfd.1483888.
ISNAD
Demir Belin, Esra. “YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 14/2 (January 1, 2025): 859-898. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1483888.
JAMA
1.Demir Belin E. YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. AkdHFD. 2025;14:859–898.
MLA
Demir Belin, Esra. “YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ”. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 2, Jan. 2025, pp. 859-98, doi:10.54704/akdhfd.1483888.
Vancouver
1.Esra Demir Belin. YURTDIŞINDA YAPILAN İNŞAAT, ONARIM, MONTAJ İŞLERİ İLE TEKNİK HİZMET FAALİYETLERİ İSTİSNASI DÜZENLEMELERİNİN VERGİLERİN KANUNİLİĞİ İLKESİ IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. AkdHFD. 2025 Jan. 1;14(2):859-98. doi:10.54704/akdhfd.1483888

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.