Savaş Haberciliğinde Hava Aracı Kullanımının Simülasyon ve Panoptikon Kavramları Bağlamında İncelenmesi

Günümüzde gökyüzünden çekilmiş görüntüler, savaş haberciliğinde sıklıkla kullanılan medya içerikleri olarak yayınlanmaktadırlar. Bu olgunun teknik boyutu, gökyüzünden görüntü kaydeden hava araçlarının teknolojik gelişimine dayanmaktadır. Silahlı insansız hava aracı (SİHA) gibi söz konusu araçların pek çoğu, görüntü kaydetmenin yanı sıra savaş operasyonlarında saldırı görevini üstlenen araçlardır. Hava aracının görüntü kaydetme, gözetleme, askeri operasyon gerçekleştirme şeklindeki çok işlevselliği, bu araçların medya, politik iktidar, askeri stratejiler bağlamanda birbiri ile bağlantılı etkilere sahip olmasına neden olmaktadır. Askeri operasyonlarda kullanılan hava araçlarından ve savaş sonrası çekim yapan sivil hava araçlarından elde edilen görüntüler, yüksek irtifadan kuş bakışı açı ile çekilmiş küçültücü kompozisyonlara sahip oldukları için medyada savaşın algılanış biçiminde birtakım değişikliklere yol açmaktadırlar. Minyatürleşmiş görüntüler, savaşın ve yıkımın tepeden bakan bir gözle algılanmasına neden olmaktadır. Savaşın kamuoyundaki algılanış şekli, savaş politikasını sürdürmek niyetindeki siyasi yapılar tarafından dikkate alınmaktadır. Açıklanan nedenlerle, görüntü kaydetme yeteneğine sahip hava araçlarının savaş haberciliğindeki ve savaş politikalarındaki işlevleri önem kazanmaktadır. Çalışmamızda açıklanan olgular, hava araçlarının işlevleri ve bu araçlardan elde edilen görüntülerin özellikleri olmak üzere iki grupta incelenmiştir. İşlevsel incelemede, Michel Foucault’nun panoptikon kavramına başvurulmuştur. Görüntülerin özellikleri ve medyadaki etkileri konusunda Jean Baudrillard’ın Simülasyon kavramına başvurulmuştur.