Research Article

Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi

Number: 16 January 7, 2025
EN TR

Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi

Abstract

Gelişmekte olan ülkelerde hızlı bir sanayileşme ve büyüme süreci yaşanmaktadır. Bu sanayileşme süreci ülkelerde fosil yakıt kullanımını artırmakta, doğal çevreyi tahrip ederek çevresel kalitenin azalmasına yol açmaktadır. Yaşanan bu çevresel sorunlar ise toplum sağlığını tehdit ederek sağlık statüsü göstergelerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı 1990-2022 dönemi veri seti kullanılarak sera gazı salınımının doğuşta yaşam beklentisi ile olan ilişkisi Türkiye ekonomisi için incelenmiştir. Çalışmada durağanlık sınaması için ADF birim kök testi, eş bütünleşme ilişkisi için ise ARDL sınır testi tercih edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, uzun dönemde sağlık harcamalarının ve karbon emisyonunun doğuşta yaşam beklentisi üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı bulunmuştur.

Keywords

References

  1. Ali, A., & Ahmad, K. (2014). The Impact of Socio-Economic Factors on Life Expectancy for Sultanate of Oman: An Empirical Analysis. Munich Personal RePEc Archive, 1-14.
  2. Aras, B. (2022). Türkiye'de Kentleşme ve Sanayileşmenin Çevre ve Sağlık Üzerindeki Etkileri: Ekonometrik Bir Analiz, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Aydın.
  3. Barro, R. (1996). Health and economic growth. World Health Organization, 1-47.
  4. Bayati, M., Akbarian R., & Kavosi, Z. (2013). Determinants of life expectancy in Eastern Mediterranean Region: A health production function. International Journal of Health Policy and Management, 1(1), 57-61.
  5. Çetin, M., & Seker, F. (2014). Ekonomik Büyüme ve Dış Ticaretin Çevre Kirliliği Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı, Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 213-230.
  6. D’amato, G., Vitale, C., De Martino, A., Viegi, G., Lanza, M., Molino, A., & D’amato, M. (2015). Effects on asthma and respiratory allergy of climate change and air pollution. Multidisciplinary Respiratory Medicine, 10(1), 1-8.
  7. Das, S., & Debanth, A. (2023). Impact of CO2 Emission on Life Expectancy in India: an Autoregressive Distributive Lag (ARDL) Bound Test Approach. Future Business Journal, 9(1), 5.
  8. Delavari, S., Zandian, H., Rezaei, S., Moradinazar, M., Delavari, S., Saber, A., & Fallah, R. (2016). Life expectancy and its socioeconomic determinants in Iran. Electronic physician, 8(10), 3062.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 7, 2025

Submission Date

February 24, 2024

Acceptance Date

December 16, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 16

APA
Eryer, A. (2025). Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 1-14. https://izlik.org/JA68PE25KT
AMA
1.Eryer A. Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi. AKSOS. 2025;(16):1-14. https://izlik.org/JA68PE25KT
Chicago
Eryer, Ayşe. 2025. “Sera Gazı Salınımı Ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi”. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 16: 1-14. https://izlik.org/JA68PE25KT.
EndNote
Eryer A (January 1, 2025) Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 16 1–14.
IEEE
[1]A. Eryer, “Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi”, AKSOS, no. 16, pp. 1–14, Jan. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA68PE25KT
ISNAD
Eryer, Ayşe. “Sera Gazı Salınımı Ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi”. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 16 (January 1, 2025): 1-14. https://izlik.org/JA68PE25KT.
JAMA
1.Eryer A. Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi. AKSOS. 2025;:1–14.
MLA
Eryer, Ayşe. “Sera Gazı Salınımı Ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi”. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 16, Jan. 2025, pp. 1-14, https://izlik.org/JA68PE25KT.
Vancouver
1.Ayşe Eryer. Sera Gazı Salınımı ve Doğuşta Yaşam Beklentisi İlişkisi: Türkiye İçin ARDL Analizi. AKSOS [Internet]. 2025 Jan. 1;(16):1-14. Available from: https://izlik.org/JA68PE25KT

24084     24085            24086            24087             24090

Akdeniz University Journal of the Institute of Social Sciences (AKSOS)