Review

Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi

Volume: 32 Number: 4 December 31, 2023
EN TR

Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi

Abstract

Sağlıkta kas-sinir sistemi hastalıklarının tedavisinde; ısı enerjisi, ışık, elektrik ve elektromanyetik alanlar, basınç gibi fiziksel uygulama yöntemleri kullanılmaktadır. Tedavilerde, galvanik akım; iyontoforez (galvanoterapi), tıbbi galvanizm ve cerrahi galvanizm (elektroliz) yöntemleri kullanılmaktadır. Bu derlemede amacımız sağlıkta kullanılan galvanik akımın önemini ve kullanıldığı alanları literatür bilgileri ışığında açıklamaktır. Negatif ya da pozitif monofazik olan galvanik akım (DC: doğru akım), elektronların aynı şiddette ve aynı yönde hareket etmesi ile oluşan akımdır. Bu akım ile deri altına çeşitli iyonların veya tedavi edici ilaçların girişi sağlanır. Bu yönteme galvanoterapi veya iyontoforez denir1. İyontoforez yöntemi ile elektrik akımı kullanılarak deri içine istenilen veya tedavi edici ilaçların girmesi sağlanır. Başlangıçta aşırı terlemede etkin olan AlCl3 (alüminyum klorür) veya AlSO4 (alüminyum sülfat) gibi kimyasal ajanların deri içine verilmesi ile başladığından, adı iyontoforez olarak adlandırılmıştır. Sonradan terlemede galvanik akımın etken olduğu anlaşılmıştır. İyontoforez yöntemi, hiperhidrosiz (aşırı terleme) tedavisinde kullanılan, etkinliği ve güvenilirliği uzun yıllardır bilinen bir yöntemdir. Vücut sıcaklığından daha yüksek sıcaklıkta bir ortamda, vücudumuzun kendi sıcaklığını koruması için ter bezlerimizden vücut dışına ter atılarak ısı aktarımı gerçekleşir. Bu ısı aktarımı sonrası atılan ter buharlaşır. Genellikle el, ayak ve koltuk altında yer alan, çevresel ve merkezi sinir sistemi tarafından düzenlenen ekrin ter bezleri bir insanda yaklaşık 2-4 milyon kadardır. Çok fazla uyarılması durumunda hiperhidroz denilen aşırı terleme oluşur. Aşırı terleme bireylerin sosyal ve iş hayatını negatif yönde etkilemektedir. Aşırı terlemenin tedavisinde iyontoforez (galvanoterapi), botoks, endoskopik torasik sempatotomi (ETS) ve lokal antiperspirantlar kullanılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucu kadınlarda ve erkeklerde her yaşta ortaya çıkabilmekle birlikte yaklaşık nüfusun %1’i bu rahatsızlıkla karşı karşıyadır.

Keywords

Glavanik akım, iyontoforez, hiperhidrozis, ter salgısı

References

  1. 1. Blake, E., McMakin, C., Lewis, D. C., Buratovich, N., & Neary Jr, D. E. (2008). Electrotherapy Modalities. In Naturopathic Physical Medicine (pp. 539-562). Churchill Livingstone.
  2. 2- Baker, L. B. (2019). Physiology of sweat gland function: The roles of sweating and sweat composition in human health. Temperature, 6(3), 211-259.
  3. 3- Hussain, J. N., Mantri, N., & Cohen, M. M. (2017). Working up a good sweat–the challenges of standardising sweat collection for metabolomics analysis. The Clinical Biochemist Reviews, 38(1), 13.
  4. 4- Leung AK, Chan PY, Choi MC. Hyperhidrosis. Int J Dermatol 1999;38:561-7
  5. 5- Gee S, Yamauchi PS. Nonsurgical management of hyperhidrosis. Thorac Surg Clin 2008;18:141-55.
  6. 6- Murota, H., Matsui, S., Ono, E., Kijima, A., Kikuta, J., Ishii, M., & Katayama, I. (2015). Sweat, the driving force behind normal skin: an emerging perspective on functional biology and regulatory mechanisms. Journal of dermatological science, 77(1), 3-10.
  7. 7- Cui, C. Y., Childress, V., Piao, Y., Michel, M., Johnson, A. A., Kunisada, M., ... & Schlessinger, D. (2012). Forkhead transcription factor FoxA1 regulates sweat secretion through Bestrophin 2 anion channel and Na-K-Cl cotransporter 1. Proceedings of the National Academy of Sciences, 109(4), 1199-1203.
  8. 8- Colvin, N. N., Hayes Jr, H., Chisum, A., & Joly-Brown, K. (2018). Don't Sweat It: An Overview of Hyperhidrosis. US PHARMACIST, 43(6), 15-18.
  9. 9- Benzinger T.H. Heat Regulation: Homeostasis of central temperature in man, physiol. Rev 49: 671-759, 1969
  10. 10- Hammel H.T., Jackson D.L., Stalwuk J.A.J., Hardy J.D. ve Stromme S.B.: Temperature regulation by hypothamic proportional control with an adjustable set-points. J. appl Phsiol 18: 1146-1154, 1963
APA
Öksüz, H. İ., Şan, S., Kalkan, M. T., & Öcal, I. (2023). Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 32(4), 237-245. https://doi.org/10.17827/aktd.1388563
AMA
1.Öksüz Hİ, Şan S, Kalkan MT, Öcal I. Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2023;32(4):237-245. doi:10.17827/aktd.1388563
Chicago
Öksüz, Halil İbrahim, Saygın Şan, Mustafa Tunaya Kalkan, and Işıl Öcal. 2023. “Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri Ve Önemi”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 32 (4): 237-45. https://doi.org/10.17827/aktd.1388563.
EndNote
Öksüz Hİ, Şan S, Kalkan MT, Öcal I (December 1, 2023) Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 32 4 237–245.
IEEE
[1]H. İ. Öksüz, S. Şan, M. T. Kalkan, and I. Öcal, “Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi”, Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, vol. 32, no. 4, pp. 237–245, Dec. 2023, doi: 10.17827/aktd.1388563.
ISNAD
Öksüz, Halil İbrahim - Şan, Saygın - Kalkan, Mustafa Tunaya - Öcal, Işıl. “Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri Ve Önemi”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 32/4 (December 1, 2023): 237-245. https://doi.org/10.17827/aktd.1388563.
JAMA
1.Öksüz Hİ, Şan S, Kalkan MT, Öcal I. Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2023;32:237–245.
MLA
Öksüz, Halil İbrahim, et al. “Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri Ve Önemi”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, vol. 32, no. 4, Dec. 2023, pp. 237-45, doi:10.17827/aktd.1388563.
Vancouver
1.Halil İbrahim Öksüz, Saygın Şan, Mustafa Tunaya Kalkan, Işıl Öcal. Sağlıkta Galvanik Akımın Yeri ve Önemi. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2023 Dec. 1;32(4):237-45. doi:10.17827/aktd.1388563