Review

Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları

Volume: 35 Number: 2 June 17, 2026
TR EN

Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları

Abstract

Merkezi sinir sistemi nöron adı verilen milyarlarca hücrenin bir araya gelmesiyle oluşmuş, oldukça karmaşık bir sistemdir. Merkezi sinir sistemi canlı vücudunun yönetimi, hücre ve organ sistemlerinin homeostazisi, dışardan gelen uyarılara cevap oluşturma ve istemli hareketlerin oluşumu gibi birçok hayati faaliyetin gerçekleşmesini sağlar. Merkezi sinir sistemi; beyin ve omurilikten oluşmaktadır. Beyin ve omuriliğe bağlı oluşan hastalıklarda tedavi süreci oldukça zordur. Bunun nedeni nörogenezisin sınırlı olması ve iyileşmeyi geciktiren bazı aktif inhibitör faktörlerin varlığından kaynaklanmaktadır. Yakın zamana kadar, merkezi sinir sisteminin rejenerasyon yeteneğinin olmadığı ya da oldukça sınırlı bir iyileşmenin meydana geldiği yaygın olarak kabul edilen bir görüş olarak kalmıştır. Ancak rejeneratif bilimin gelişmesi ve kök hücre tedavileri üzerine yapılan çalışmaların hız kazanması sonucu merkezi sinir sisteminde oluşan travma ve hasarlarda yeni nöronların oluştuğu ve iyileşme hızında artmanın meydana geldiği görülmüştür. Kemik iliğinden veya mezenşimal dokulardan elde edilen kök hücrelerin hasarlı beyin ve omurilik bölümlerine transplantasyonu sonucu nöronların oluşumu ve vasküler gelişimin hızlanmasına bağlı olarak nörolojik hastalıkların tedavisinde oldukça olumlu sonuçlar alınmıştır. Özellikle merkezi sinirsisteminin kronik dejeneratif hastalıklarında, serebral iskemi (inme) vakalarında, spinal kord hasarlarında, multiple skleroziste, merkezi sinir sistemini etkileyen metabolik hastalıklarda kök hücre teavisi üzerine çalışmalar yapılarak, bu hastalıklarda etkili bir tedavi metodunun oluşturulabileceği kanısına varılmaktadır.

Keywords

Kök Hücre, Tedavi, Merkezi Sinir Sistemi Hastalıkları, Rejenerasyon

References

  1. 1. Hess DC, Borlongan CV. Stem cell and neurological diseases. Cell Prolif 2008; 41(Suppl 1):94-114.
  2. 2. Eriksson PS, Perfilieva E, Bjork-Eriksson T, et al. Neurogenesis in the adult human hippocampus. Nat. Med. 1998; 4:1313-7.
  3. 3. Kaptanoğlu E, Attar A. Omurilik Yaralanmasında Rejenerasyon Çalışmaları ve Kök Hücre Uygulamaları, Türk Nöroşirürji Derneği Bülteni
  4. 4. Goldman SA, Windrem MS. Cell replacement therapy in neurological disease. Phil Trans R Soc B 2006; 361:1463-1475.
  5. 5. Uchida N, Buck Dawid W, Dongping H , Reitsma Michael J, et al. Direct isolation of human central nervous system stem cells 2000; 26:14720-5
  6. 6. Satake K, Lou J, Lenke LG. Migration of mesenchymal stem cells through cerebrospinal fluid into injured spinal cord tissue. Spine 2004; 29(18):1971-79. 7. Koşucu H. Deneysel sıçan yüksek dereceli beyin tümörü modelinde insan kaynaklı mezenşimal kök hücre göçünün incelenmesi:2013-26
  7. 8. Ohori Y, Yamamoto S, Nagao M, et al. Growth factor treatment and genetic manipulation stimulate neurogenesis and oligodendrogenesis by endogenous neural progenitors in the injured adult spinal cord. J Neuroscience 2006; 26(46):11948-60.
  8. 9. Kondziolka D, Steinberg GK, Wechsler L, et al. Neurotransplantation for patients with subcortical motor stroke: a phase 2 randomized trial. J Neurosurg 2005; 103:38-45
  9. 10. Ferrero I, Mazzini L, Rustichelli D, et al. Bone marrow mesenchymal stem cell from healthy donors and sporadic amyotrophic lateral sclerosis patients. Cell Transplant 2008; 17(3):255-66.
  10. 11. Nori S, Nakamura M, Okano H. Plasticity and regeneration in the injured spinal cord after cell transplantation therapy. https://doi.org/10.1016/bs.pbr.2016.12.007
APA
Kara, S. (2026). Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 35(2), 182-188. https://doi.org/10.17827/aktd.1903232
AMA
1.Kara S. Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2026;35(2):182-188. doi:10.17827/aktd.1903232
Chicago
Kara, Samet. 2026. “Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 35 (2): 182-88. https://doi.org/10.17827/aktd.1903232.
EndNote
Kara S (June 1, 2026) Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 35 2 182–188.
IEEE
[1]S. Kara, “Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları”, Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, vol. 35, no. 2, pp. 182–188, June 2026, doi: 10.17827/aktd.1903232.
ISNAD
Kara, Samet. “Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi 35/2 (June 1, 2026): 182-188. https://doi.org/10.17827/aktd.1903232.
JAMA
1.Kara S. Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2026;35:182–188.
MLA
Kara, Samet. “Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları”. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, vol. 35, no. 2, June 2026, pp. 182-8, doi:10.17827/aktd.1903232.
Vancouver
1.Samet Kara. Merkezi Sinir Sistemi Hastalıklarında Kök Hücre Tedavi Uygulamaları. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2026 Jun. 1;35(2):182-8. doi:10.17827/aktd.1903232