Kronik Böbrek Yetmezliğinde Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Yöntemlerinin Kullanımı
Öz
Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) yöntemleri insanoğlu var olduğu andan itibaren kullanılmasına rağmen 1990'lı yıllardan sonra dramatik olarak artış göstermiştir. Kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan hastaları da % 25.2 ile % 57 gibi değişen oranlarda TAT yöntemlerini kullanmaktadır. KBY hastaları sıklıkla hipertansiyon, yorgunluk, konstipasyon, bacak ödemi, ağrı, kramplar, anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları, kaşıntı gibi semptomlarla baş edebilmek, böbrek hastalığının ilerlemesini durdurmak ve yaşam kalitelerini artırmak için bitkisel ürünler ve gıda takviyeleri, akupressure, akupunktur, homeopati, egzersiz, aromaterapi, yoga ve refleksoloji gibi TAT yöntemlerine başvurmaktadırlar. Böbrek yetmezliği olan hastalarda yanlış kullanılan TAT yöntemleri nefrotoksik etki gösterip, glomerüler filtrasyon hızını azaltarak hemodinamiyi bozabilirler. Bu nedenle sağlık personeli, hastasının tıbbi hikayesini alırken kullandığı TAT yöntemlerini sorgulamalı, hastayla iletişimde açık olmalı ve yargılayıcı davranmamalıdır. TAT yöntemlerine bağlı istenmeyen durumları önlemek için sağlık personelinden geleneksel tedavilerle birlikte TAT kullanımına ilişkin uygulamalarını geliştirmeleri, kanıt düzeyi yüksek olan bilimsel çalışmaları takip edip, sağlıklı/hasta bireyi doğru bir şekilde yönlendirmeleri beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kronik böbrek yetmezliği, tamamlayıcı ve alternatif tıp, sağlık personeli
References
- Akpolat T, Utaş C. Böbrek yetmezliği: genel bilgiler. http://www.tsn.org.tr/folders/ file/bobrek_yetmezligi.pdf (Erişim Tarihi: 04.09.2913)
- Tangkiatkumjai M, Boardman H, Praditpornsilpa K, Walker DM.. Prevalence of herbal and dietary supplement usage in Thai outpatients with chronic kidney disease: a cross-sectional survey. BMC Complement Altern Med. 2013;13:153.
- Kim KH, Lee MS, Kang KW, Choi SM. Role of acupressure in symptom management in patients with end-stage renal disease. J Palliat Med. 2010;13:885-92.
- Altun R, Özden A. Tamamlayıcı ve alternatif tıp. Güncel Gastroenteroloji. 2004;8:231-5.
- Araz A, Harlak H, Meşe G. Sağlık davranışları ve alternatif tedavi kullanımı. Turk Silahlı Kuvvetleri Koruyucu Hekim Bul. 2007;6:112-22.
- Barnes P, Powell-Griner E. Complementary and alternative medicine use among adults. United Sates. Advance Data. 2004;343(27):1-20.
- Cassileth B. Evaluating complementary and alternative therapies for cancer patients. CA Cancer J Clin. 1999;4:362-75.
- Complementary, Alternative, or Integrative Health: What’s In a Name? http://nccam.nih.gov/health/whatiscam (Erişim Tarihi: 24. 11 .2013).
- Kav S, Hanoğlu Z, Algıer L. Türkiye’de kanserli hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerinin kullanımı: literatür taraması. Uluslararası Hematoloji ve Onkoloji Dergisi. 2008;18:32-7.
- Turan N, Öztürk A, Kaya N. Hemşirelikte yeni bir sorumluluk alanı: tamamlayıcı terapi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010;3:93-8.
