Fibromiyaljide Kognitif Disfonksiyon
Öz
Fibromiyalji’de asıl semptom hafif palpasyon ile olan kas hassasiyeti ve yaygın ağrıdır. Bununla birlikte hastalar ağrı, kognitif disfonksiyon, uyku bozukluğu, yorgunluk ve duygudurum bozuklukları (sıklıkla depresyon) gibi geniş bir yelpazedeki semptomlardan yakınırlar. Bu semptomlar birbirleri ile ilişkili gibi görünmektedir. Bunların yanında konsantrasyonda azalma ve hafıza bozukluğu artık bağımsız bir semptom olarak ele alınmakla birlikte literatüre ‘kognitif disfonksiyon’ ve ‘fibro-fog’ terimleri adı altında eklenmiştir. Son yıllarda klinisyenler fibromiyalji sendromundaki kognitif disfonksiyon hakkındaki araştırmalara ilgi duymaya başlamışlardır. Kognitif semptomlar depresyon, anksiyete, uyku bozuklukları, endokrin dengesizlikler ve ağrı varlığında artış göstermektedir. Ek olarak yeni bazı çalışmalarda insülin direncinin bu hastalarda hafıza bozukluğu için risk faktörü olabileceğini desteklemektedir. Fibromiyalji’de ortaya çıkan kognitif problemlerde (hafıza, konsantrasyon) rol alan patofizyolojik yolakları açıklayacak ilgili çalışmalar, standardize tedavi metodları ve testler yetersizdir.
Anahtar Kelimeler
Fibromiyalji sendromu, kognitif disfonksiyon, insulin direnci, uyku bozukluğu
References
- Bennet RM, Jones J, Turk DC, Russell IJ, Matallana L. An internet survey of 2.596 people with fibromyalgia. BMC Musculoskelet Disord. 2007;8:27.
- Wolfe F, Ross K, Anderson J, Russel IJ, Hebert L. The prevelance and characteristics of fibromyalgia in the general population. Arthritis Rheum. 1995;38:19-28.
- Clauw DJ. Fibromyalgia: an overwiev. Am J Med. 2009;122:3-13.
- Symthe HA, Moldofsky H. Two contributions to understanding of the 'fibrositis' syndrome: clinical study of 50 patients with matched normal controls. Bull Rheum Dis. 1977;28:928-31.
- Podolecki T, Podolecki A, Hrycek A. Fibromyalgia: pathogenetic, diagnostic and therapeutic concerns. Pol Arch Med Wewn. 2009;119:157-61.
- Stahl SM. Fibromyalgia-pathways and neurotransmitters. Hum Psychopharmacol. 2009;24:11-7.
- .Jin H, Patil PM, Sharma A. Topical review: the enigma of fibromyalgia. J Oral Facial Pain Headache. 2014;28:107-18.
- Mease P. Fibromyalgia syndrome: review of clinical presentation, pathogenesis, outcome measures, and treatment. J Rheumatol Suppl. 2005;75:6-21.
- Fayed N, Andres E, Rojas G, Moreno S, Serrano-Blanco A, Roca M et al. Brain dysfunction in fibromyalgia and somatization disorder using proton magnetic resonance spectroscopy: a controlled study. Acta Psychiatr Scand. 2012;126:115-25.
- Wolfe F, Symthe HA, Yunus MB, Bennet RM, Bombardier C, Goldenberg DL et al. The American College of Rheumatology 1990 criteria for the classification of the fibromyalgia: report of the multicenter criteria committee. Arthritis Rheum. 1990;33:160-72.
