Metotreksat Kaynaklı Hasarlarda Alfa Lipoik Asit’in Koruyucu Etkisi
Öz
1950’li yıllarda Metotreksat (MTX), antifolat
terapinin temeli olarak birçok kanser türünün tedavisinde aminopterinin yerini
almıştır. MTX, folik asit antagonistidir ve yüksek dozlarda timidilat sentetazı
inhibe ederek DNA oluşumunu engelleyen bir antineoplastik ilaçtır. Temelde
antimetabolit özelliğinden başka antiinflamatuvar, antiproliferatif,
immünosupresif, antipsöriatik etkinlikleri de bulunmakta ve klinikte halen bu
endikasyonlarda kullanılmaktadır. Ancak ilaç kullanımını takiben başta
hepatotoksisite ve nefrotoksisite olmak üzere meydana gelen yan etkiler, ilacın
kullanımını sınırlandırmaya veya ilacın kesilmesine neden olmaktadır. Yapılan çalışmalar, ilacın başta
hepatotoksisite olmak üzere gelişen yan etkilerinde, çoğunlukla reaktif oksijen
radikallerinin meydana getirdiği oksidatif hasarı sorumlu tutmuştur. Oksidatif
hasarın sorumlu olduğu gösterilen bu yan etkileri önleme konusunda, potent bir
antioksidan olan Alfa lipoik asitin alternatif bir profilaktik seçenek olabileceğini
düşünmekteyiz. Çalışmamızın amacı, MTX kaynaklı hasarlarda alfa lipoik asitin
koruyucu etkisini araştıran çalışmaları derleyerek yararını vurgulamaktır. Bu
amaçla 2008-2018 yıllarında, PubMed, Google ve Web of Science veri tabanlarında
metotreksat kaynaklı hasarlarda alfa lipoik asitin koruyucu etkisini araştıran
çalışmalar derlenmiştir. Alfa lipoik asit, lipoik asit ve metotreksat anahtar
sözcükleri kullanılarak tarama yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Martin SA, McCarthy A, Barber LJ, Burgess DJ, Parry S, Lord CJ, Ashworth A. Methotrexate induces oxidative DNA damage and is selectively lethal to tumour cells with defects in the DNA mismatch repair gene MSH2. EMBO Mol Med. 2009; 1(6-7): 323-37.
- Fiehn C. Methotrexate in rheumatology. Z Rheumatol. 2009; 68(9):747-56.
- Sathasivam S. Steroids and immunosuppressant drugs in myasthenia gravis. Nat Clin Pract Neurol. 2008; 4(6):317-27.
- Salim A, Tan E, Ilchyshyn A, Berth-Jones J. Folic acid supplementation during treatment of psoriasis with methotrexate: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Br J Dermatol. 2006; 154: 1169-74.
- Jahovic N, Cevik H, Sehirli Ao, Yeğen BC, Sener G. Melatonin prevents Methotrexate-induced hepatorenal oxidative injury in rats. J Pineal Res. 2003; 34(4): 282-7.
- Kolli VK, Abraham P, Isaac B, Selvakumar D. Neutrophil infiltration and oxidative stress may play a critical role in methotrexate-induced renal damage. Chemotherapy. 2009; 55(2): 83-90.
- Cornelli U. Antioxidant use in nutraceuticals. Clin Dermatol. 2009; 27: 175–94.
- Yılmaz İ. Antioksidan içeren bazı gıdalar ve oksidatif stres. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2010; 17(2): 143-53.
- Giacco R, Clemente G, Cipriano D, et al. Effects of the regular consumption of wholemeal wheat foods on cardiovascular risk factors in healthy people. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2010; 20(3): 186–94.
- Dündar Y, Aslan R. Hekimlikte oksidatif stres ve antioksidanlar. Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2000.
