Multipl Skleroz Hastalarında Ruhsal Durumun Değerlendirilmesi ve Hemşirenin Rolü: Sistematik Derleme
Öz
Amaç: Bu çalışma, Multipl Skleroz hastalarının ruhsal durumunu değerlendirmek ve bakımında hemşirenin rolünün önemini belirlemek amacı ile yapılmış bir sistematik derlemedir.
Yöntem: Çalışma, Pubmed, Science Direct, Cochrane Library, Ulakbim Tıp Veri Tabanı, Google Akademik veri tabanları kontrol edilerek yürütülmüştür. “Multipl Skleroz hastalarında ruhsal belirtiler’’ Türkçe anahtar kelimeleri ile İngilizce çevirisi kullanılarak çalışmalar taranmıştır. 2015 yılı ve sonrasında MS hastalarında ruhsal bozukluklar ile ilgili yapılmış araştırmalar bu çalışmaya dahil edilmiştir. Veri tabanlarından ulaşılan ve dahil edilme ölçütlerine uyan dokuz araştırma incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaların bir tanesi Türkçe, sekizi İngilizce yazılmıştır. Bu çalışmalarda; hastalıkta ortaya çıkan ruhsal bozuklukların insidansı ciddi oranlarda bulunmuştur. Yapılan çalışmalarda; MS hastalığında, en çok depresyon saptanırken, ardından anksiyete, bipolar bozukluk, panik bozukluk, suicid beliritileri bulunmuştur ve hastalar ciddi oranda psikolojik desteğe ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir.
Sonuç: MS hastaları, ruhsal bozukluklar açısından riskli gruptadır. Hemşirelerin, hastalarını ruhsal açıdan daha dikkatle ele almaları ve koruyucu ruh sağlığı açısından erken dönemde gerekli yönlendirmeleri yapmaları önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
References
- KAYNAKLAR1. Multipl Skleroz Tanı ve Tedavi Kılavuzu. Türk Nöroloji Derneği, Galenos Yayınevi, İstanbul, 2016.
- 2. Er F, Mollaoğlu M. Multiple Sklerozlu Hastalarda Yeti Yitimi ve Günlük Yaşam Aktivitelerinin İncelenmesi. J.Neurol.Sci.(Turk), 2011; 28:190-203.
- 3. Sütlaş, P.N. MS nedir?. İstanbul Türkiye Multiple Skleroz Derneği yayını, 2004.
- 4. Tülek Z. Multipl Sklerozlu Hastanın Hemşirelik Bakımı. Cumhuriyet Nurs J, 2007; 11(2):25-32.
- 5. Wei Q, Jing-San W, Alison C. Clinical Profile and HLA-DRB1 Genotype of Late Onset Multiple Sclerosis in Western Australia University of Western Australia. J Clin Neurosci, 2010; 17:1009–1013.
- 6. Seki Öz H. Multiple Sklerozlu Hastaların Stresle Baş Etme Tarzlarının ve Psikiyatrik Belirtilerinin Değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, Hacettepe Üniversitesi, 2013.
- 7. Mirza M. Multiple Sklerozun Etyolojisi ve Epidemiyolojisi. Erciyes Med J, 2002; 24(1):40-47.
- 8. Topcular B, Özcan ME. ve diğ. Relapsing Remitting Multipl Skleroz'da Kognitif Bozukluk. Arch Neuropsychiatry. 2012; 49:178-182.
- 9. Bir LS. Multipl Skleroz: Doğal Seyir ve Prognoz. Neurology Special Topics, 2009; 2:29-37.
- 10. Tihan A. Multipl Skleroz ve Tedavisindeki Gelişmelerin Psikiyatrik Yönü. Arch Neuropsychiatry, 2008; 45 Özel Sayı: 37-43.
