Review

Tükürük Bezlerine Güncel Bakış: Yeni Bir Organ Tartışması

Volume: 30 Number: 2 June 30, 2021
TR EN

Tükürük Bezlerine Güncel Bakış: Yeni Bir Organ Tartışması

Öz

Tükürük bezleri, ağız boşluğuna tükürük adı verilen salgıyı yapan ekzokrin bezlerdir. Salgılanan tükürük, tüm ağız ve yutak boşluğu mukoza tabakasının nemlendirilmesi yanında, ağız ve dişlerin temizlenmesini de sağlamaktadır. Tükürüğün büyük kısmını salgılayan parotis, submandibular ve sublingual olmak üzere 3 çift majör tükürük bezleri salgıyı bir kanal ile ağız boşluğuna iletilir. Ayrıca, mukozada yer alan ve doğrudan ağız boşluğuna açılan çok sayıda küçük tükürük bezleri de bulunmaktadır. Eylül 2020’de Valstar ve ark.ları tarafından yayınlanan bir makalede, posterolateral nasopharyngeal duvarda çift olarak bulunan ve serömüköz salgı yapan bezlerin varlığı gösterildi. Torus tubarius’un üzerinde bulunması nedeniyle, tuberial bezler olarak adlandırılan bu yapıların yeni bir organ oldukları ileri sürüldü. Bu çalışma, bilim dünyasında oldukça ilgi çekici bulunduğu kadar, beraberinde bazı soru işaretlerinin varlığını da gündeme getirmiş ve tepkilere neden olmuştur. Sunulan bu çalışmada, geçmişten günümüze tükürük bezlerinin keşifleri yanında, embriyolojik gelişimleri ile anatomik ve histolojik yapılarının güncel bilgiler ışığında gözden geçirilmesi ve yeni bir organ olarak bilim dünyasına sunulan tuberiyal tükürük bezleri ile ilgili tartışmanın tüm yönleriyle ele alınması amaçlandı.

Anahtar Kelimeler

Tükürük bezleri , Tuberiyal bezler , Yeni bir organ

References

  1. 1. Arıncı K, Elhan A. Anatomi 1.Cilt Kemikler, Eklemler, Kaslar, İç Organlar. 7.baskı. Güneş Tıp Kitabevleri, Ankara. 2020.
  2. 2. Gökmen FG. Sistematik Anatomi. İzmir Güven Kitabevi. İzmir. 2003.
  3. 3. Snell RS. Topografik Klinik Anatomi, Çev Ed. Yıldırım M. 9.Baskı. Palme Yayıncılık, Ankara, 2015.
  4. 4. Gupta, S, Ahuja, N. Salivary Glands. London UK,2018. Available from: www.Intechopen. Accessed: 01 December 2020].
  5. 5. Punj A. Secretions of human salivary gland. Salivary glands. New approaches in diagnostics and treatment. London UK, 2018. Available from: www.Intechopen/ doi:10.5772/intechopen. Accessed: 01 December 2020].
  6. 6. Lydiatt DD. Bucher GS. The historical evolution of the understanding of the submandibular and sublingual salivary glands. Clin Anat. 2012; 25:2-11
  7. 7. Melo GM, Cervantes O. Abrahao M, Covolan L, Ferreira ES, Baptista HA. A brief history of salivary gland surgery. Rev Col Bras Cir. 2017; 44(4): 403-412.
  8. 8. Strkalj G. Niels Stensen and the discovery of the parotid duct. Int J Morphol. 2013;31(4):1491-1497.
  9. 9. Valstar MH, De Bakker BS, Steenbakkers RJHM, de Jong KH, Smit LA, Klein Nulent TJW, et al. The tubarial salivary glands: A potential new organ at risk for radiotherapy. Radiother Oncol. 2020 Sep 23;S0167-8140(20)30809-4. doi: 10.1016/j.radonc.2020.09.034. [Epub ahead of print]
  10. 10. Yücel AH. Dere Anatomi Atlası ve Ders Kitabı. Yedinci baskı. Akademisyen Kitabevi, 2018.
AMA
1.Özandaç Polat S. Tükürük Bezlerine Güncel Bakış: Yeni Bir Organ Tartışması. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi. 2021;30(2):59-67. https://izlik.org/JA49AW73JZ