Okul Müdürü ve Öğretmenlerin Öğretmen Liderliğine İlişkin Ürettikleri Metaforlar
Abstract
Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve yöneticilerin öğretmen liderliğine ilişkin kullandıkları metaforları ortaya koymaktır. Çalışma grubu, gönüllük esasına dayalı kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Çalışma grubunu, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı üç ilkokul ve ortaokulda görev yapan üç müdür ve araştırmaya katkıda bulunmak isteyen gönüllü öğretmenlerin form doldurarak belirlediği 12 öğretmen lider oluşturmaktadır. Bu araştırma, durum (örnek olay) çalışması yöntemiyle yürütülen iç içe geçmiş çoklu durum desenli, nitel bir çalışmadır. Veri toplama tekniği olarak metafor analizinden yararlanılmıştır. Veri çözümleme işlemleri, NVivo10.0 yazılım programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın bulguları, öğretmen liderleri bir canlı veya nesneye benzetme konusuyla ilgili olarak öğretmen liderlerden altısı, nesne kategorisi içerisine alınan mum, top, mıknatıs ve yastığa benzetmiştir. Öğretmen liderlerden dördü, öğretmen liderleri doğa kategorisi içerisine alınan ağaç, toprak ve güneşe benzetmiştir. Öğretmen liderlerden bir kişi, öğretmen liderleri canlı kategorisi içerisine alınan kaplana benzetmiştir. Bir kişi, öğretmen liderleri sibernetik mekanizma kategorisi içerisine aldığımız bilgisayara benzetmiştir. Okul müdürlerinden biri ise, Öğretmen liderleri bir canlı veya nesneye benzetme konusuyla ilgili olarak nesne kategorisi içerisine alınan İngiliz anahtarına benzetmiştir. Öğretmen liderleri bir canlı veya nesneye benzetme konusuyla ilgili olarak okul müdürlerinden biri doğa kategorisi içerisine alınan güneşe benzetmiştir. Öğretmen liderleri bir canlı veya nesneye benzetme konusuyla ilgili olarak okul müdürlerinden biri canlı kategorisi içerisine aldığımız ana arıya benzetmiştir. Bu ifadelerden yola çıkarak, öğretmen liderliğine ilişkin olumlu bir algının olduğu ve okulun gelişimi, etkililiği için gerekli olduğu ve desteklenmesi gerektiği sonucunu çıkarabiliriz.
Keywords
References
- Akbaba-Altun, S., ve Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının “eğitim” kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19 (3), 329-354.
- Beycioğlu, K. (2009). İlköğretim okullarında öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin bir değerlendirme (Hatay ili örneği). Yayımlanmamış doktora tezi. İnönü Üniversitesi, Malatya.
- Can, N. (2006). Öğretmen liderliğinin geliştirilmesinde müdürün rol ve stratejileri. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (2), 349-363.
- Can, N. (2007). Öğretmen Liderliği Becerileri Ve Bu Becerilerin Gerçekleştirilme Düzeyi. Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22 (1), 263-288.
- Clarken, R. H. (1997). “Five Metaphors for Educators”. Paper Presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, Chicago, March 24-28.
- Crowther, F., Ferguson, M., ve Hann, L. (2009). Developing teacher leaders. ThousandOaks, CA: CorwinPress.
- Girmen, P. (2007). İlköğretim öğrencilerinin konuşma yazma sürecinde metaforlardan yararlanma durumları. Yayımlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Günbayi, İ., ve Turan, F. (2013). School Principals, Teachers, Students and Their Parents’ Views on E-School Implementation in the Ministry of National Education Information Management System: A Case Study. Elementary Education Online, 12(1), 1-22.
- Hacıfazlıoğlu, Ö., Karadeniz, Ş. ve Dalgıç, G. (2011). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliğine ilişkin algıları: Metafor analizi örneği [School administrators’ perceptions of technology leadership: an example for metaphor analysis]. Eğitim Bilimleri Araştırmaları ,1 (1), 97–121.
- Harris, A ve Muijs, D. (2005). Improving Schools Through Teacher Leadership, Berkshire: Open University Press.