Research Article

Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi

Volume: 1 Number: 2 December 20, 2022
  • Güneyhan Tol *
  • İpek Çağlayan Sarman
  • İsmet Tıkız
  • Cenk Çelik
TR EN

Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi

Abstract

Termoelektrik jeneratör (TEG) literatür taraması sonucu içten yanmalı motorların egzoz sistemlerinden atılan ısının geri kazanımı üzerine geliştirme çalışması yapılmıştır. TEG teknolojisinin kullanımı atık ısının geri kazanılması için çevre dostu bir teknik olarak kabul edilir. Bu doğrultuda incelediğimiz literatürlerde, geçmişte yapılan atık ısı çalışmaları detaylı şekilde incelenmiştir. İçten yanmalı motorlar günümüzde taşıtlarda en yaygın olarak kullanılan tahrik yöntemi olmasına rağmen verimliliklerinin düşük olduğu bilinmektedir. Bu doğrultuda yapılan araştırmalar gösteriyor ki verimliliği %35 olan bir motorun, soğutma suyu ve sürtünme kayıpları yaklaşık %25 oranına sahipken, geri kalan %40’lık enerjinin egzoz gazı ile hiç kullanılmadan atmosfere atıldığı görülmektedir. Dolayısıyla egzoz geri kazanım sistemleri ile enerjiyi dönüştürüp yeniden kullandığımızda bu kayıp enerjinin yüzdesi düşürülmüş olacaktır. Bu konuda yapılmış çalışmalar incelendiğinde genellikle kara taşıtları üzerinde denemeler yapıldığı ve denizcilik sektöründe örneklerinin olmadığı görülmüştür. Çalışmalar incelendiğinde büyük ebatta termoelektrik jeneratöre rastlanmazken, sıcaklık değerlerinin gemi bacasında da yakalanabileceği görülmüştür. Bu nedenle çalışmaları yakından incelediğimizde sistemin gemilerde de uygulanabilir olacağı düşüncesine varılmıştır. Gemilerdeki egzoz çıkış sıcaklıklarını incelediğimizde ise egzoz manifoldunda 500°C olan sıcaklık, turboşarjer girişte 450°C, turboşarjer çıkışında 300°C ve baca kazanı çıkışında ise yaklaşık 200 °C olduğu görülmüştür. Termoelektrik modülün çalışma sıcaklıklarına en uygun olacak yerin baca kazanı çıkışındaki silencer düzeneği olacağı düşünülmüş ve bununla ilgili detaylı teknik çizimler incelemeye alınmıştır.

Keywords

References

  1. Antonova, E. E. and Looman, D. C. (2005). Finite Elemets for Termoelectric Device Analysis in ANSYS. Canonsburg: ANSYS Inc.
  2. Burnete, V.D. et al (2022). Review of thermoelectric generation for internal combustion engine waste heat recovery. Progress in Energy and Combustion Science, 91-142.
  3. Çengel, Y., Boles M. A. (2012). Termodinamik Mühendislik Yaklaşımıyla. Ankara: Palme Yayınevi.
  4. Goldsmid, H. J. (2009). Introduction to Thermoelectricity. New York: Springer.
  5. Gürbüz, H., Akçay, H. and Topalcı, Ü. (2022). Experimental investigation of a novel thermoelectric generator design for exhaust waste heat recovery in a gas-fueled SI engine. Applied Thermal Engineering, 216-231.
  6. Huang, B. and Shen, ZG. (2022). Performance assessment of annular thermoelectric generators for automobile exhaust waste heat recovery. Energy, 246.
  7. İslamoğlu, Y. (2018). Termoelektrik Enerji Sistemleri: Güç Üretimi ve Soğutma. Termodinamik Dergisi, 66-70.
  8. Kraftmakher, Y. (2005). Simple experiments with a thermoelectric module. Eur. J. Phys., 959-967.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Maritime Engineering (Other), Business Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Güneyhan Tol * This is me
0000-0002-6403-0757
Türkiye

İpek Çağlayan Sarman This is me
0000-0002-8977-7187
Türkiye

İsmet Tıkız This is me
0000-0003-4477-799X
Türkiye

Publication Date

December 20, 2022

Submission Date

December 19, 2022

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2022 Volume: 1 Number: 2

APA
Tol, G., Çağlayan Sarman, İ., Tıkız, İ., & Çelik, C. (2022). Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi. 1(2), 85-101. https://izlik.org/JA86NF65MN
AMA
1.Tol G, Çağlayan Sarman İ, Tıkız İ, Çelik C. Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi. 2022;1(2):85-101. https://izlik.org/JA86NF65MN
Chicago
Tol, Güneyhan, İpek Çağlayan Sarman, İsmet Tıkız, and Cenk Çelik. 2022. Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı Ve Analizi. 1 (2): 85-101. https://izlik.org/JA86NF65MN.
EndNote
Tol G, Çağlayan Sarman İ, Tıkız İ, Çelik C (December 1, 2022) Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi. 1 2 85–101.
IEEE
[1]G. Tol, İ. Çağlayan Sarman, İ. Tıkız, and C. Çelik, “Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi”, vol. 1, no. 2, pp. 85–101, Dec. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA86NF65MN
ISNAD
Tol, Güneyhan - Çağlayan Sarman, İpek - Tıkız, İsmet - Çelik, Cenk. “Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı Ve Analizi” 1/2 (December 1, 2022): 85-101. https://izlik.org/JA86NF65MN.
JAMA
1.Tol G, Çağlayan Sarman İ, Tıkız İ, Çelik C. Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi. 2022;1:85–101.
MLA
Tol, Güneyhan, et al. Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı Ve Analizi. no. 2, Dec. 2022, pp. 85-101, https://izlik.org/JA86NF65MN.
Vancouver
1.Güneyhan Tol, İpek Çağlayan Sarman, İsmet Tıkız, Cenk Çelik. Gemi Makinelerinde Egzoz Atık Isısının Geri Kazanımı İçin Bir Termoelektrik Sistemin Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Tasarımı ve Analizi [Internet]. Vol. 1. 2022 Dec. 1;1(2):85-101. Available from: https://izlik.org/JA86NF65MN

Articles to be submitted to our journal must be prepared in accordance with the template file provided at the link below. The template file may be downloaded and edited directly. Articles that are not prepared in accordance with the template file will be returned to the author by the editor.

For the Article Template, click here